I SA/Go 427/18
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-11-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje wysokie przychody, ale jednocześnie wysokie koszty uzyskania przychodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, dla oceny jej zdolności płatniczych w kontekście zwolnienia od kosztów sądowych, powinna być oceniana przez pryzmat osiąganych przychodów, a nie tylko dochodu. Wysokie przychody, nawet przy wysokich kosztach uzyskania, wskazują na potencjalną możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe, zwłaszcza gdy kwota tych kosztów jest nieznaczna w porównaniu do obrotów.Stan faktyczny
A.K. złożył skargę o wznowienie postępowania i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że jego działalność gospodarcza nie generuje dochodów pozwalających na pokrycie opłat. Przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że miesięczny dochód wynosi 3.000 zł, a stałym wydatkiem są alimenty w tej samej wysokości. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, przedstawił dokumentację wskazującą na przychód w wysokości ponad 842.000 zł w okresie trzech miesięcy, przy jednoczesnych kosztach zakupu towarów handlowych w wysokości ponad 972.000 zł w tym samym okresie. Sąd uznał, że przedstawione dane dotyczące przychodów pozwalają na ocenę, że skarżącego stać na opłacenie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Go 82/18 wydanym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
A.K. złożył skarg o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Go 82/18.
W odpowiedzi na wezwanie od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.000 zł złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów pozwalających na zapłatę opłat sądowych w sprawie. Wszelkie wpływy na rachunek bankowy są zajmowane na poczet zobowiązań podatkowych.
Zgodnie z zawartym w formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący mieszka sam, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi dochód w wysokości 3.000 zł miesięcznie. Stałym wydatkiem jest zapłata alimentów w wysokości 3.000 zł.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji.
W odpowiedzi skarżący poinformował, że jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą ok. 2.000 zł tj.: 1000 zł wydatku na żywności, odzież i środki czystości, oraz 1000 zł na utrzymanie domu i media.
Skarżący nadesłał również wyciąg z jednego konta bankowego, kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy miesiące. Z dokumentów tych wynika, że w okresie od lipca do września 2018 r. skarżący osiągnął przychód w wysokości 842.759,80 zł. W tym samym okresie zakupił towary handlowe i materiały w wysokości 972.042,21 zł oraz poniósł inne koszty w wysokości 10.002,34 zł.
Środki te nie przepływają przez konto bankowe, którego wyciąg nadesłał skarżący. W omawianym okresie wpłynęła na nie jedynie zaliczka na płatności bezpośrednie w wysokości 18.679,55 zł, natomiast przelewy wychodzące kierowane są jedynie do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stan rachunku na dzień [...] października 2018 r. wynosi 1.570 zł
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej, należy wyjaśnić, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Okoliczność bilansowania się przychodów i wydatków nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, że o zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że brak lub niewielki dochód z prowadzonej działalności gospodarczej powstający wskutek wysokich kosztów uzyskania przychodu, skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych. Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II FZ 1843/14, CBOSA).
W ocenie orzekającego, przedstawiona przez skarżącego dokumentacja wskazująca wysokość przychodów jakie osiągnął w ostatnich trzech miesiącach oraz skala wydatków jakie ponosi w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, pozwala na ocenę, że skarżącego stać na opłacenie kosztów postępowania, a wygospodarowanie odpowiednich środków nie dokona się z uszczerbkiem, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Trudno bowiem uznać, że osoba przeznaczająca średnio 324.000 zł miesięcznie na zakup towarów handlowych i materiałów nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 1.000 zł.
Podniesiona w uzasadnieniu wniosku przyczyna wniesienia skargi o wznowienie postępowania tj.: domniemany błąd Poczty Polskiej, nie jest ustawową przesłanką przyznania prawa pomocy, w związku z czym jej ocena znajduje się poza granicami niniejszego postępowania i nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło