I SA/Go 442/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. Umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. 2. Zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia P spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że strona złożyła zażalenie z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 K.p.a., co skutkuje niemożnością merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż czynność dokonana przez stronę bez zachowania ustawowego terminu, nie wywołuje skutków procesowych. Na powyższe postanowienie P sp. z o.o. wniosła skargę żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca spółka wskazała, że organ odwoławczy nie zważył, iż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji strona ustanowiła pełnomocnika. Skarżone postanowienie doręczono zaś spółce a nie pełnomocnikowi. W ocenie skarżącej doręczenie takie ma więc jedynie znaczenie informacyjne i nie skutkowało w ogóle wejściem skarżonego postanowienia do obrotu prawnego. Nadto skarżąca wniosła o uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie autokorekty niniejszej skargi za zasadną. Skarżąca spółka uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania wskazując, że stało się ono bezprzedmiotowe. Kolegium stwierdziło, że uznało skargę za zasadną i postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie. Wraz z odpowiedzią na skargę organ przedłożył odpis ww. postanowienia z dnia [...] października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Stosownie do treści art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 3). W § 3 powyższego przepisu uregulowano zatem tzw. instytucję autokontroli. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 P.p.s.a. (por. A Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex oraz postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2108/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zgodnie zaś z regulacją art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyty w ww. przepisie zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie ustawy chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. W literaturze i w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (stwierdzenie nieważności) lub w wyniku wykonania przez organ wyższego stopnia uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2013 r. s. 615; por. też postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. II GSK 177/14 oraz wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 378/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadną w całości skargę P sp. z o.o. i korzystając z instytucji autokontroli postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie. Jednocześnie Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej spółki na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2015 r. wskazując, zgodnie z argumentacją skarżącej spółki, że organ pierwszej instancji nie doręczył w sposób prawidłowy postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r., w świetle czego strona przeciwna była zobowiązana na etapie rozpatrywania zażalenia stwierdzić jego niedopuszczalność ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia. Uznać zatem należało, że uchylenie w całości zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia powoduje, iż brak jest przedmiotu zaskarżenia a tym samym przedmiotu kontroli sądowej. Wobec tego postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.