I SA/Go 486/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-09-29
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu celnego jest zasadne w sytuacji, gdy decyzja została doręczona z błędnym oznaczeniem strony, a następnie sprostowana i ponownie doręczona?Ratio decidendi
Skuteczne doręczenie decyzji następuje z chwilą pierwszego prawidłowego doręczenia, nawet jeśli decyzja zawiera błędy w oznaczeniu strony. Błędy pisarskie nie wpływają na ważność decyzji, jeśli z akt wynika, że decyzja dotyczy konkretnej osoby. Sprostowanie błędów i ponowne doręczenie decyzji nie tworzy nowego terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania biegnie od daty pierwszego doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący K.P. zgłosił do procedury celnej używany samochód osobowy, deklarując jego wartość. Organ celny po kontroli ustalił, że wartość deklarowana była rażąco niska i wszczął postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej oraz podatków. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję określającą wartość celną i podatki, którą skarżący odebrał, jednak zwrócił ją z powodu błędnego oznaczenia strony (błędne nazwisko i NIP). Organ sprostował błędy i ponownie doręczył decyzję. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ termin liczył się od pierwszego doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
I SA/GO 486/10
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] września 2009 r. określającą skarżącemu K.P. wartość celną towaru, kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] października 2005r. Skarżący K.P. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...] nr nadwozia [...], pojemności silnika 1988 cm3, rok produkcji 2003. Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarował kwotę 1200.00 CAD - zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem bez numeru z dnia [...] września 2005r.
Korzystając z postanowień art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r, ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W wyniku kontroli ustalono, że nie można przyjąć wartości transakcyjnej przedstawionej przez stronę w zgłoszeniu celnym, ze względu na jej rażąco niską cenę.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. organ celny l instancji wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu importu pojazdu.
Po zakończeniu postępowania decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
Skarżący decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] września 2008r. odebrał w dniu [...] września 2009r., co potwierdza poświadczenie odbioru ( k.37 akt administracyjnych). Następnie pismem z [...] października 2009r. poinformował, iż po zapoznaniu się z danymi adresata, oznaczonymi w decyzji, uważa że nie dotyczy ona jego osoby i w związku z powyższym zwraca oryginał decyzji z [...] września 2009r, odebranej w dniu 29 września 2009r.
W międzyczasie Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] października 2009r. o nr [...] sprostował z urzędu oczywisty błąd pisarski w części dotyczącej danych adresata w decyzji z [...] września 2009r. Koniecznością sprostowania decyzji było błędne określenie identyfikacji podatkowej NIP poprzez pominięcie jednej cyfry "0" (podano-[...], winno być-[...]) oraz zamianie jednej litery w nazwisku z "ś" na "s" (podano-P., winno być-P.). Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 27 października 2009r.
Skarżący pismem z dnia [...] listopada 2009r. poinformowała, że przyjmuje do wiadomości postanowienie z dnia [...] października 2009r. o sprostowaniu błędu pisarskiego w decyzji z dnia [...] września 2009r. oraz, że zwrot źle oznaczonej decyzji nie był odwołaniem od niej.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego za pismem z [...] listopada 2009r. przesłał skarżącemu ponownie decyzję z dnia [...] września 2009r, którą skarżący odebrała w dniu 7 grudnia 2009r. W piśmie przewodnim organ I instancji poinformował skarżącego, że decyzja doręczona została w dniu 29 września 2009 r.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2009r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że stosownie do art. 73 Prawa celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja staje się elementem obrotu prawnego. Z tym też momentem wywiera określone w niej skutki. Nadto w myśl art. 228 Ordynacji podatkowej w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu oraz czy spełnia wymogi co do treści. Organ stwierdził, że skarżący został w prawidłowy sposób pouczony o terminie, w jakim może wnieść odwołanie. Organ podkreślił, że doręczenie decyzji z [...] września 2009 r. nastąpiło w dniu [...] września 2009 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania.
W ocenie organu okoliczności tej nie zmienia wydanie przez organ postanowienia z [...] października 2009 r., ponieważ było to postanowienie o sprostowaniu oczywistych błędów pisarskich. Organ wskazał również, że postanowienie o sprostowaniu oczywistych błędów pisarskich, dotyczyło elementów podmiotowych, nie stanowiących o załatwieniu sprawy, co do istoty. Tym samym postanowienie nie prowadziło do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że nawet całkowity brak oznaczenia podatnika w rozstrzygnięciu decyzji podatkowej nie daje podstaw do jej wzruszenia. Warunkiem jest jednak aby z uzasadnienia decyzji wynikało w sposób niewątpliwy, że zobowiązanym do uiszczenia podatku jest dający się określić konkretny podatnik (wyrok NSA z 19 lipca 1996 r. S.A./Gd 1193/05).
Organ podkreślił również, że przepisy Ordynacji podatkowej wywodzą skutki prawne z pierwszego skutecznego doręczenia. Powtórne doręczenie nie niweczy skutków prawnych pierwotnego doręczenia. Na wsparcie swojego stanowiska organ powołał orzeczenia NSA zawarte w wyrokach z 4 lutego 2005 r. sygn. akt FSK 1154, 1155, 1156, 1157, 1158/ 2004 r.
Konkludując organ stwierdził, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 29 września 2009 r. a termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 14 października 2009 r. , natomiast skarżący wniósł odwołanie w dniu [...] grudnia 2009 r. czyli po upływie terminu do jego wniesienia.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze skarżący wniósł o:
- uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2010 r. sygnatura [...] w całości;
- wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] w całości,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
- błędne ustalenie, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. została prawidłowo doręczona skarżącemu i że w dniu [...] września 2009 r. rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania,
- błędne ustalenie, że odwołanie skarżącego zostało złożone po terminie.
- naruszenie przepisu art. 212 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie skutków tego przepisu dla strony, naruszenie przepisu art. 214 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie pomimo iż decyzja z dnia [...] września 2009 r. została skarżącemu doręczona w dniu 7 grudnia 2009 r. wraz z pouczeniem o możliwości złożenia odwołania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja ( powinno być postanowienie ) jest niesłuszna, narusza prawo i jako taka nie może się ostać.
Podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Podstawę ustaleń w spornym postanowieniu stanowiło przyjęcie, iż decyzja z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie określenia wartości celnej towaru i kwoty podatku akcyzowego oraz kwoty podatku VAT została prawidłowo sporządzona i doręczona skarżącemu w dniu 29 września 2009 r. Z ustaleniami tymi skarżący się nie zgadza. Decyzja została skierowana do strony, którą Naczelnik Urzędu Celnego określił jako K.P.. Zawierała również nr NIP, który nie jest przypisany do skarżącego. W związku z powyższym, nie sposób przyjąć, że ta decyzja skierowana została do skarżącego. Błędnie organ przyjmuje, iż błąd Naczelnika Urzędu Celnego nastąpił co do okoliczności nie stanowiących o istocie sprawy. Z pewnością elementem istoty sprawy jest oznaczenie podmiotu, do którego decyzja jest kierowana.
Skarżący wskazał, że dla sprawy podstawowe znaczenie ma art. 201 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest oznaczenie strony. Oznaczenie takie nie powinno pozastawiać pola do domysłów, co do osoby strony i powinno być zgodne ze stanem faktycznym. Zadaniem organu jest zbadanie stanu faktycznego i ustalenie, do kogo kieruje swą decyzję, a nie obciążanie podatnika domyślaniem się, czy decyzja jest skierowana do niego czy tez do innej osoby. Błędnie więc organ powołuje wyrok NSA z 19.7.1996 r., bowiem w przedmiotowej sprawie zarówno petitum decyzji jak i jej uzasadnienie zawierały błędne oznaczenia strony.
Nie sposób mówić również o skutecznym pouczeniu o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji, skoro decyzja została nieprawidłowo zaadresowana.
Skarżący w sposób jednoznaczny wskazał organowi w piśmie z dnia [...] października 2009 r., iż z uwagi na inne nazwisko i nr NIP uważa, iż decyzja nie jest skierowana do niego jako strony. W następstwie działań skarżącego w dniu [...] października 2009 r. zostało wydane postanowienie, w którym organ sprostował dane adresata decyzji. Następnie ponownie doręczono skarżącemu decyzję, od której we wskazanym w decyzji terminie złożył on odwołanie. Błędnie w tej sytuacji przyjęto, iż odwołanie złożone zostało po terminie.
Postawa organu jest w ocenie skarżącego niekonsekwentna i niespójna. Skoro, jak przyjmuje organ, decyzja była prawidłowa i skutecznie doręczona w dniu 29 9.2009 r., nie było potrzeby ponownego jej doręczania. Sam organ ma zresztą wątpliwości co do początku biegu terminu do zaskarżenia decyzji, skoro dopuszcza możliwość, iż to dzień doręczenia postanowienia prostującego oczywisty błąd pisarski był początkiem biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...].9.2009 r. Postanowienie to nie zostało jednak doręczone z odpowiednim pouczeniem, a brak tego pouczenia, zgodnie z przepisem art. 214 Ordynacji podatkowej, nie może wywierać niekorzystnych skutków dla strony.
Skoro doręczona w dniu 7 grudnia 2009 r. decyzja z dnia [...] września 2009 r. zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia w ciągu 14 dni od jej otrzymania, a skarżący zachował ten termin, nie sposób uznać, że zastosowanie się do wskazówek organu, może powodować negatywne konsekwencje dla strony. Skoro strona otrzymuje decyzję z pouczeniem, może zasadnie przyjmować, iż przysługuje prawo odwołania się od niej. Zgodnie z przepisem art. 214 ordynacji podatkowej, błędne pouczenie w decyzji co do prawa zaskarżenia nie może szkodzić stronie. Błędnie w zaskarżonym postanowieniu organ powołuje jako istotny dla sprawy przepis art. 212 ordynacji podatkowej, bowiem przepis ten dotyczy związania decyzją organu, a nie biegu terminu dla strony.
Błędnie również organ powołuje wyroki NSA o sygn. akt FSK 1154-1158/2004, bowiem dotyczyły one zupełnie innego stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie doszło do sprostowania decyzji i następnie ta sprostowana decyzja została stronie prawidłowo doręczona, a strona złożyła w zakreślonym terminie odwołanie od decyzji. Nie sposób tu w ogóle mówić o pierwszym prawidłowym doręczeniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić jako nie mającą uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że postanowienie Dyrektora Izby Celnej jest zgodne z prawem.
Odnosząc przedstawione powyżej uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, ze stosownie do art. 144 Ordynacji podatkowej organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Z akt administracyjnych postępowania jednoznacznie wynika, że organ doręczył skarżącemu decyzję z [...] września 2009 r. w dniu 29 września 2009 r., co zostało potwierdzone podpisem skarżącego na potwierdzeniu odbioru. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez strony. Skarżący uznał jednak, że doręczona mu decyzja nie dotyczy go ponieważ w jej adresatem był "K.P." a powinien być "K.P." , błędnie również wskazano nr NIP przez pominięcie jednej cyfry "0". Z tych też przyczyn skarżący zwrócił decyzję organowi. Konsekwencją powyższego było przekonanie skarżącego, że skoro decyzja go nie dotyczy, to termin do wniesienia ewentualnego odwołania nie rozpoczął biegu, a właściwie rozpoczął bieg dopiero po doręczeniu mu ponownie decyzji w dniu 7 grudnia 2009 r.
Z takim poglądem skarżącego nie można się zgodzić. Rację ma organ celny, że skuteczne doręczenie decyzji z [...] września 2009 r. nastąpiło w dniu 29 września 2009 r. i z tym też dniem organ podatkowy był nią związany stosownie do art. 212 ordynacji podatkowej.
Konstatacji tej nie zmieniają wskazane przez skarżącego omyłki w jego nazwisku, czy nr NIP. Podkreślić należy, że omyłki w nazwisku lub adresie nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli z aktów administracyjnych wynika zamiar ustalenia przez organ podatkowy sytuacji prawnej konkretnej osoby, będącej stroną postępowania (wyrok WSA z 4 lutego 2010 r. III SA/Wa 1777/09 Lex nr 576311 ). Wskazać również należy, że organ podatkowy dokonał skutecznego sprostowania spostrzeżonych błędów pisarskich i postanowieniem z [...] października 2009 r. dokonał ich sprostowania, doręczając skarżącemu postanowienie w dniu 27 października 2009 r. W tej już zatem dacie skarżący nie mógł pozostawać w przekonaniu, że decyzja doręczona mu w dniu 29 września 2009 r. nie dotyczy go.
Organ podatkowy prawidłowo przyjął zatem, że jest związany decyzją z dnia [...] września 2009 r. od chwili jej doręczenia, czyli od dnia 29 września 2009 r. a doręczenie decyzji wraz z pismem z dnia [...] listopada 2009 r. nie tworzyło po stronie skarżącego "nowego" prawa do wniesienia od niej odwołania.
W konsekwencji z prawidłowe uznać należy stanowisko organu, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 30 września 2009 r. i upłynął z dniem 14 października 2009 r. Skarżący nadał zaś odwołanie w dniu 21 grudnia 2009 r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 ordynacji podatkowej.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
/-/. J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka /-/A. Juszczyk -Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło