I SA/Go 50/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2015 r. wniosku A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkobiercy w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi A.W. jest decyzja określająca znane w dniu otwarcia spadku zobowiązanie podatkowe jej zmarłego ojca oraz orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za to zobowiązanie. Do skargi tej skarżąca dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi, który z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia wynieść winien 1.500 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że mieszka wraz z mężem oraz dwojgiem dzieci (w wieku 14 i 10 lat). Poinformowała też, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń skarżącej i jej męża wynoszących łącznie 7.475 zł brutto. Skarżąca oświadczyła nadto, że jest współwłaścicielką w 1/6 części nabytego w drodze spadku mieszkania oraz właścicielką - również odziedziczonych - domu i gruntu rolnego. Stwierdziła też, że - obok normalnych kosztów utrzymania - ponosi również wydatki związane z zajęciami pozalekcyjnymi dzieci, kredytem hipotecznym i utrzymaniem dwóch samochodów osobowych niezbędnych jej i mężowi do dojazdów do pracy. Wobec uznania, że treść oświadczenia o majątku i dochodach nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") wezwano ją, by w terminie 7 dni złożyła dodatkowo m. in.: wyciągi z rachunków bankowych swoich i męża, odpisy zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 i 2014 rok, dokumenty potwierdzające wysokość dochodów jej i męża, dokumenty potwierdzające ewentualne prowadzenie egzekucji z praw majątkowych skarżącej jak również oświadczenie o posiadaniu samochodu. Pismo sądowe zawierające wezwanie doręczono skarżącej w dniu 2 marca 2015 r. (k. 28-31 akt WSA). Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły dokumenty określone w wezwaniu. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej cyt. jako "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagała się skarżąca, przysługuje w razie wykazania, że osoba występująca z wnioskiem nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Skarżąca w złożonym wniosku ograniczyła się do wskazania składników majątkowych oraz podania dochodów brutto swoich i męża określonych na 7.475 zł brutto miesięcznie. Stwierdziła jednocześnie, że ponoszą z mężem ponadprzeciętnie wysokie wydatki związane z utrzymaniem, w tym: utrzymaniem dwóch samochodów osobowych i ratami kredytu hipotecznego. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano ją zatem do przedstawienia dokumentów wymienionych we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, a wyczerpująco obrazujących sytuację materialną jej rodziny. Pomimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu, skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów. Wobec niezastosowania się przez skarżącą do wezwania, brak było wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku informacji wynikających z żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W konsekwencji materiał dowodowy był niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Oświadczenie skarżącej zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowiło bowiem wystarczającej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dowodów potwierdzających deklarowane we wniosku okoliczności faktycznie. Kategoryczne ustalenie zdolności płatniczych skarżącej uniemożliwił w szczególności brak wyciągów z rachunków bankowych oraz dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzeń za pracę jej i męża. Skarżąca nie udowodniła zatem, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem w sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że zadeklarowana przez skarżącą we wniosku kwota miesięcznych wynagrodzeń jej i męża - w świetle zasad doświadczenia życiowego - nie może zostać uznana za niewystarczającą do zgromadzenia środków wystarczających do zapłaty wpisu od skargi. Oceny tej nie zmieniają podnoszone we wniosku okoliczności takie jak obciążenie budżetu rodziny skarżącej ratami kredytu hipotecznego oraz wydatkami związanymi z posiadaniem dwóch samochodów osobowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wprost wskazuje się bowiem, że koszty sądowe stanowią należności Skarbu Państwa i że powinny one być zaspokajana na równi z innymi podstawowymi wydatkami, a zobowiązania prywatne takie jak rata kredytu hipotecznego nie mają przed nimi pierwszeństwa (post. NSA z 20 października 2011 r. I OZ 783/11 LEX 984400). Akcentuje się również, że utrzymanie konieczne, stanowiące prawne ekonomiczne kryterium oceny istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy obejmuje, co oczywiste, wydatki związane z potrzebami mieszkaniowymi, co jednak nie oznacza, że dla zaspokojenia tych potrzeb niezbędne jest ponoszenie wydatku z tytułu spłaty rat kredytu hipotecznego (post. NSA z 16 marca 2011 r. II FZ 22/11 LEX 783814). Ostatecznie uznano, że uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, nawet w wysokości 1.500 zł, nie narazi jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb materialnych rodziny. Uwzględniając powyższe postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).