I SA/Go 506/10

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-08-11

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek gruntu, które pierwotnie stanowiły majątek osobisty osoby fizycznej i były wykorzystywane do działalności rolniczej, a następnie zostały podzielone i przeznaczone pod zabudowę, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Kwestia, czy sprzedaż działek stanowiących majątek osobisty, dokonana po podziale nieruchomości, jest samodzielną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów unijnych i krajowych, wymagała wyjaśnienia przez TSUE.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. wniósł skargę na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży działek gruntu. Podatnik nabył grunty w 1981 r. do działalności rolniczej, a następnie, z uwagi na stan zdrowia, zrezygnował z upraw gruntowych. Po odrolnieniu gruntu i uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, postanowił podzielić go na mniejsze działki i sprzedać. Organ podatkowy uznał tę sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i sprzeczność z prawem unijnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K.K. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie. I SA/Go 506/10 Uzasadnienie K.K., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego T.Z., wniósł skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie podatnika przez Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W zaskarżonej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika, iż planowana przez niego sprzedaż działek wykorzystywanych wcześniej do działalności ogrodniczo-warzywiczej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i uznał, że działalność ta będzie podlegać podatkowi VAT według stawki podatku w wysokości 22 % zgodnie z art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z przedstawionym przez podatnika stanem faktycznym, nabył on wraz z małżonką, w 1981r., od Skarbu Państwa grunt przeznaczony na uprawy ogrodniczo-warzywne. W celu powiększenia powierzchni tych upraw , małżonkowie nabyli dodatkowe grunty rolne. Rolnictwem i ogrodnictwem, wraz z małżonką, podatnik zajmuje się od roku 1988 i jest to cały czas ich jedyne źródło utrzymania. Stwierdził on także, że opisywane grunty były zakupione w celu prowadzenia upraw gruntowych i rolnych. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia, w roku 2005 zrezygnował z prowadzenia upraw gruntowych i od tego czasu zajmuje się wyłącznie uprawą kwiatów w nieogrzewanej szklarni. W związku z ograniczeniem areału upraw, małżonkowie postanowili wyzbyć się zbędnego majątku. Z dniem [...] czerwca 2009 r. nastąpiło odrolnienie ww. gruntu rolnego i wydano decyzję o warunkach zabudowy. Z uwagi na brak obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla terenu którego dotyczy interpretacja niezbędne było ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji. Przedmiotowy grunt zostanie podzielony na 14 działek o powierzchni od 9,5 do 12 arów. W dniu [...] września 2009r. zainteresowany wystąpił z wnioskiem o podział gruntu. Pozostała część gruntu (ok. 1,3 ha) pozostanie nadal własnością skarżącegoi jego żony, którzy będą prowadzić działalność ogrodniczą w istniejącej obecnie szklarni, aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. W celu sprzedaży gruntu podjęto następujące kroki: - uzyskano promesę PWiK na dostawę wody na działki, - uzyskano promesę [...] na dostawę prądu, - uzyskano decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. o warunkach zabudowy (warunkiem jej otrzymania było przedłożenie promes na prąd i wodę), - teren jest nieuzbrojony w media, nie posiada dróg wewnętrznych, nie jest ogrodzony, - nie poniesiono żadnych nakładów finansowych na przedmiotowy grunt w związku z planowaną sprzedażą (oprócz opłat za promesę). Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą a grunty były wykorzystywane do tej działalności. Na moment sprzedaży grunty te zostały przeznaczone pod zabudowę. W związku z tym planowana sprzedaż gruntów będzie nosić znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a dokonujący dostawy tych działek (wnioskodawca) wykonywać będzie czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług argumentując, iż wnioskodawca dokonując sprzedaży działek nie miał zamiaru wykonywać czynności sprzedaży w sposób częstotliwy. Nieruchomość tę nabył w 1981r. jako grunty rolne i nie miał zamiaru zbywania ich. Podkreślił, iż nieruchomość ta stanowiła jego majątku osobistego. Skarżący podniósł między innymi, iż także interpretacja ta sprzeczna jest z ustawodawstwem wspólnotowym – art. 2 ust. 1 szóstej Dyrektywy 77/388/EWG w sprawie oraz art. 2 Dyrektywy 2006/112/WE co zdaniem skarżącego potwierdza wyrok ETS z 4 października 1994r. C-291/92. Ponadto wskazał na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2007r., sygn. akt I fPS 3/07 w którym Sąd ten uznał, że sprzedaż przez osoby fizyczne działek, nawet dokonana kilkukrotnie nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, dopóki nie jest czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 marca 2010r. sygn. akt I FSK 2039/08 na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej postanowił skierować do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego: Czy osoba fizyczna, która na nieruchomości gruntowej prowadziła działalność rolniczą, a następnie z uwagi na zmianę planów zagospodarowania przestrzennego, która nastąpiła z przyczyn niezależnych od woli tej osoby, zakończyła tę działalność i przekwalifikowała majątek na majątek prywatny, dokonała jego podziału na mniejsze części (nieruchomości gruntowe przeznaczone pod zabudowę letniskową) i rozpoczęła jego zbywanie - jest z tego tytułu podatnikiem VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 4 ust. 1 i 2 Szóstej Dyrektywy 77/388/EWG, zobowiązanym do rozliczania VAT z tytułu działalności handlowej? Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Należy przy tym wskazać, iż powyższy przepis uzależnia ewentualne zawieszenie od tego, czy istnieje związek (zależność) między daną sprawą a orzeczeniem, które zapadnie na przykład przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Choć nie wynika to wprost z treści powołanego przepisu, pojęcie "postępowanie sądowe" swym zakresem znaczeniowym obejmuje również postępowanie przed organem sądowym Unii Europejskiej, jakim jest właśnie Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu (vide: postanowienie NSA z 26 lutego 2007 r., I FZ 66/07, LexPolonica nr 1272899). Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. W sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w tych, które dotyczą szeroko rozumianego prawa daninowego, zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym ( B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). W ocenie Sądu, opisana wyżej zależność zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem ocena prawna zagadnienia przedstawionego Trybunałowi Sprawiedliwości w sprawie I FSK 2039/08 będzie miała wpływ na sposób oceny kwestii prawnej zaistniałej w przedmiotowej sprawie. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wątpliwości budzi w jaki sposób należy zaklasyfikować czynność zbywania przez skarżącego nieruchomości gruntowych stanowiących, w jego ocenie, majątek osobisty i dokonywanych poza zakresem działalności gospodarczej. Niezbędnym zatem jest udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości czy dokonanie tego rodzaju czynności polegających na sprzedaży działek stanowiących majątek osobisty osoby fizycznej, ale dokonanych w wyniku podziału nieruchomości na mniejsze części stanowi samodzielną działalność gospodarczą w myśl art. 9 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE. Zauważyć należy, że zapis zawarty w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług "również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy" stanowi realizację normy określonej w art. 12 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. Unii Europejskiej L 347/1). Powołany przepis stanowi odpowiednik art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy 77/388/EWG Rady WE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE sp. 09-1-23); pozwalający Państwom członkowskim do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą zdefiniowaną w art. 9 (art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy). Mimo, iż Dyrektywa 2006/112/WE (wcześniej VI Dyrektywa) zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że ustawa o podatku od towarów i usług opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do "czynności wykonanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", w orzecznictwie zarówno krajowym jak i prawa wspólnotowego kwestia ta jest różnie interpretowana i rodzi poważne wątpliwości. Porównując definicje podatnika i działalności gospodarczej zawarte w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz Dyrektywy 2006/112/WE pojawia się wątpliwość, czy w sytuacji gdy właściciel majątku ( w niniejszej sprawie K.K.) powziął zamiar sprzedaży tego majątku, przy czym sprzedaż ta wiązała się z dokonaniem podziału na wiele części oraz jego częstotliwym zbywaniem, majątek ten niezależnie od jego poprzedniego charakteru przestanie być majątkiem osobistym i staje się majątkiem związanym z właśnie rozpoczętą działalnością gospodarczą ( handlową). Mając na uwadze obowiązek wykładni prowspólnotowej prawa polegający na tym, ze sądy krajowe stosując prawo krajowe mają obowiązek interpretować je tak dalece jak to jest tylko możliwe w świetle brzmienia i celów dyrektywy, należy uznać, iż tylko prawidłowa interpretacja art. 9 ust.1 oraz art.12 Dyrektywy 2006/112/WE będzie miała wpływ na rozumienie regulacji krajowej art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT. Wobec powstałych wątpliwości wynikających z faktu braku określenia w Dyrektywie 2006/112/WE jednoznacznych kryteriów pozwalających stwierdzić, czy daną działalność można uznać za działalność handlową, niezbędnym jest udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości czy dokonanie tego rodzaju czynności stanowi samodzielną działalność gospodarczą w myśl art. 9 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości pozwoli na ustalenie czy K.K. na tle opisanych wyżej okoliczności sprawy, dokonując transakcji sprzedaży kilkunastu działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości powinien zostać uznany za podatnika VAT w świetle art. 9 ust.1 w zw. z art. 12 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE w związku z regulacją krajową art. 15 ust.1 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2004r. Nr 54, poz.535 ze zm.). Jakkolwiek stan faktyczny niniejszej sprawy odbiega od sytuacji opisanej w pytaniu do Trybunału (tam podatek określono dla rolnika), to jednak istota materii poddanej osądowi Trybunału jest zbieżna z problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd - dotyczy opodatkowania sprzedaży mienia niesłużącego działalności gospodarczej w momencie jej nabycia. W związku z powyższym należało uznać, że zaistniała sytuacja w przedmiotowej sprawie wyczerpuje przesłankę zawieszenia postępowania określoną w art.125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) . Z tych względów orzeczono jak sentencji postanowienia. /-/ D. Skupień /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Wierchowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło