I SA/Go 52/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-05-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF (wniosku o przyznanie prawa pomocy) jest dopuszczalny, gdy strona jednocześnie złożyła zażalenie na postanowienie o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest niedopuszczalny, gdy strona jednocześnie kwestionuje uchybienie terminu poprzez złożenie zażalenia na postanowienie wydane w wyniku tego uchybienia. Takie czynności są konkurencyjne, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu opiera się na fakcie niedokonania czynności w terminie, podczas gdy zażalenie zakłada, że termin został zachowany. Wniosek o przywrócenie terminu, jako niedopuszczalny, podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący Z.Z. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd wezwał go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Po bezskutecznym terminie, Sąd postanowieniem pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. Skarżący złożył dwa pisma: jedno z ponownym wnioskiem o prawo pomocy i oświadczeniem majątkowym, a drugie zatytułowane "zażalenie", zawierające wniosek o uchylenie postanowienia Sądu i przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF, uzasadniając to pomyłką osoby wysyłającej korespondencję i chorobą. Sąd wezwał do wyjaśnienia charakteru pisma, a skarżący potwierdził, że jest to zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Go 52/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący Z.Z. we wniesionej w dniu 20 grudnia 2011 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2011 r. skardze do tut. Sądu zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 25 stycznia 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, przesyłając w załączeniu druk w/w formularza. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na fakt, iż skarżący nie uzupełnił w terminie braku formalnego wniosku przez jego złożenie na urzędowym formularzu. W dniu 13 marca 2012 r. skarżący złożył dwa pisma datowane na [...] marca 2012 r. Pierwsze z nich było – jak wskazał skarżący - odpowiedzią na wezwanie Sądu i zawierało ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z oświadczeniem o sytuacji majątkowej i zdrowotnej (k. 19 – 20), a skarżący dołączył do niego wypełniony formularz PPF oraz dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej. Drugie pismo (k. 40 – 41), zatytułowane "zażalenie" na postanowienie tut. Sądu z 28 lutego 2012 r. zawierało wniosek o jego uchylenie w całości i jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF, a zatem o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając to drugie pismo skarżący wskazał, że uchybienie terminu powstało w wyniku pomyłki osoby wysyłającej jego korespondencję do Sądu. Podniósł, iż ze względu na chorobę (naczyniopochodne uszkodzenie mózgu) ma poważne problemy z prowadzeniem spraw formalno - sądowych. I z tego względu wnioskuje o mu prawa pomocy w formie adwokata z urzędu. Podkreślił, że w związanych bezpośrednio z tą sprawą skargach w sprawach o sygn. akt I SA/Go 29/12, I SA/Go 30/12, I SA/Go 31/12, I SA/Go 53/12 formularze PPF zostały przesłane w terminie, w związku z czym sytuacja finansowa jest Sądowi znana. Zarządzeniem Przewodniczącego z 16 marca 2012 r. skarżący został wezwany o wyjaśnienie, czy pismo z [...] marca 2012 r. jest zażaleniem na postanowienie Sądu z 28 lutego 2012 r., wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF czy też ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - pod rygorem uznania, iż jest to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. Odpowiadając w dniu 7 kwietnia 2012 r. skarżący wniósł o rozpatrzenie jego zażalenia na postanowienie Sądu z 28 lutego 2012 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, iż skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu dotyczące charakteru prawnego złożonego przez siebie w dniu 13 marca 2012 r. pisma, powielił jego treść oświadczając, iż jest ono równocześnie zażaleniem na postanowienie z 28 lutego 2012 r. i wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. W związku z tym, Sąd jest zobowiązany uznać, iż dniu 13 marca 2012 r. skarżący dokonał trzech czynności procesowych: ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy (k. 19 – 20), złożył zażalenie na postanowienie Sądu z 28 lutego 2012 r. oraz (w tym samym piśmie co zażalenie) wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niniejsze postanowienie dotyczy jedynie wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego, złożonego wraz ze skargą, wniosku o przyznanie prawa pomocy. Równoczesne złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym i zażalenia na postanowienie wydane wskutek uchybienia terminu do dokonania tej czynności wykluczają się wzajemnie, gdyż obie te czynności są konkurencyjne względem siebie z powodu sprzecznych podstaw faktycznych. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej opiera się na założeniu, iż czynności faktycznie nie dokonano w terminie, a strona nie kwestionując tego, wykazuje jedynie, że nie nastąpiło to z jej winy. Natomiast zażalenie na postanowienie wydane na skutek uchybienia terminu do dokonania tej czynności opiera się na twierdzeniu, iż do uchybienia terminu nie doszło – został on zachowany bądź nie rozpoczął jeszcze swojego biegu (np. z powodu wadliwego doręczenia). Wniosek o przywrócenie terminu można zatem złożyć dopiero, gdy termin do dokonania czynności upłynął, gdyż zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna. Aby wniosek ten skutecznie rozpoznać konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło. Jeżeli zaś skarżący, składając zażalenie, kwestionuje uchybienie terminu, to nie może skutecznie złożyć wniosku o jego przywrócenie. Wniosek taki, jako niedopuszczalny z mocy ustawy podlega odrzucenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1347/10). W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga jeszcze jedna kwestia. Stosownie do treści art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, pozostawienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, będące konsekwencją niezłożenia w terminie tegoż wniosku na formularzu PPF, nie można traktować jako dla skarżącego skutku w zakresie postępowania sądowego, ponieważ jednocześnie w wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu i wniosek ten zostanie rozpoznany. Należy zaznaczyć, że postanowienie z 28 lutego 2012 r. pozostawiało bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy a nie – jak wynika z treści złożonego przez skarżącego zażalenia na to postanowienie – "orzekało pozostawienie zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2011 r. bez rozpatrzenia".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło