I SA/Go 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 września 2012 r. W dniu 17 października 2012 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od wyżej wskazanego wyroku, złożona i sporządzona przez skarżącego osobiście. Skarga ta została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 października 2012 r. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu zażalenie na postanowienie z dnia 23 października 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że adwokat który reprezentował go z urzędu odmówił wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Dodał, że o postanowieniu z dnia 23 października 2012 r. pełnomocnik powiadomił go dopiero w dniu 9 listopada 2012 r., na dowód czego przedłożył wydruk z poczty elektronicznej. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podkreślił, że wniosek ten złożony został w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które sporządzone i złożone zostało osobiście przez skarżącego. W konsekwencji, wskutek uznania niedopuszczalności wniesienia zażalenia sporządzonego przez osobę nienależącą do kręgu osób wskazanych w art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i § 3, który stosuje się odpowiednio, za niedopuszczalny uznać należało również wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Za bezskuteczną uznał przy tym okoliczność podniesioną przez skarżącego późnego poinformowania go przez pełnomocnika o wydanym w dniu 23 października 2012 r. postanowieniu jako okoliczność usprawiedliwiającą brak winy strony w dotrzymaniu ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie w którym wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podkreślił, że wniosek o przywróceniu terminu uzasadnia faktem powiadomienia go o postanowieniu Sądu przez adwokata dopiero w dniu 9 listopada 2012 r. Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt I FZ 156/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2012 r. odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie sądu odwoławczego błędne było uznanie sądu I instancji, że niedopuszczalność zażalenia skutkuje niedopuszczalnością złożonego wraz z nim wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku sąd I instancji winien rozpoznać wniosek merytorycznie i odnieść się do twierdzeń skarżącego wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zw. dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała we wskazanym terminie. Należy zaznaczyć, że w razie reprezentowania strony przez pełnomocnika, wszelkie skutki jego działania obciążają mocodawcę. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych ma charakter wyjątkowy, zatem nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona, zgodnie z treścią art. 87 § 2 P.p.s.a., w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko wówczas, gdy wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08). W piśmiennictwie i orzecznictwie podkreśla się, że ma to miejsce wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien jej dokonywać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy. Jeżeli przy dokonywaniu określonych czynności procesowych strona korzystała z profesjonalnego pełnomocnika, to przy tej ocenie również należy ocenić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego należycie dbającego o interesy mocodawcy. Przechodząc do merytorycznej części oceny rozpoznawanego wniosku należy stwierdzić, iż przedstawiona przez Z.Z. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Nie jest bowiem nadzwyczajną okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu świadome, a w ocenie skarżącego - nienależyte działanie jego pełnomocnika, a w konsekwencji późne przekazanie przez jego pełnomocnika informacji o wydaniu orzeczenia, a także możliwości i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Przede wszystkim należy mieć na uwadze to, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu - adwokata F.W.. Zatem, to mocodawca - skarżący ponosi odpowiedzialność za czynności podejmowane, bądź nie podejmowane przez tego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik skarżącego, jak sam oświadczył skarżący, odmówił sporządzenia i wniesienia kasacji ze względu na jej oczywistą bezzasadność; odmówił także wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, powoływanie się przez skarżącego na fakt, że nie podziela on stanowiska swego pełnomocnika co do braku podstaw do wniesienia kasacji bądź zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak winy strony, i w konsekwencji, nie sposób rozpatrywać upływu terminu do wniesienia zażalenia w aspekcie braku winy. Powyższego w żadnym razie nie może zmienić argumentacja strony, że jego pełnomocnik z urzędu nie działał zgodnie z jego instrukcjami tym bardziej, że skarżący nie podniósł żadnych innych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.