I SA/Go 531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Specjalista Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi RP sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 391,00 (trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. SA/Go 531 /08 UZASADNIENIE Skarżąca RP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008 roku nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2008 roku nr [...] o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzji zmieniających klasyfikację samochodów marki R z kodu towarowego 8704 31 91 na 8703 23 190, oraz wartości celnej, Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku ustalił zobowiązanie w podatku od towarów i usług od importu samochodów marki R objętych określonymi w tej decyzji zgłoszeniami celnymi. Dyrektor Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...] utrzymał decyzję organu l instancji w mocy. Na skutek wniesienia skargi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 15 marca 2006 roku, wydanym w sprawie l SA/Wa 3090 / 05 uchylono zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek dokonać samodzielnych ustaleń koniecznych do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania, gdyż dopiero one pozwolą mu podjąć prawidłową decyzję co do wymiaru podatku od towarów i usług. W postępowaniu tym organy powinny przeprowadzić samodzielne ustalenia i dokonać oceny zebranych dowodów. Organy w szczególności nie odniosły się do posiadanych przez stronę skarżącą świadectw homologacyjnych importowanych samochodów, zgodnie z którymi były one rejestrowane jako samochody ciężarowe jak również do opinii interpretacyjnej Urzędu Statystycznego która ma moc dokumentu urzędowego. Dyrektor Izby Celnej rozpoznając sprawę na skutek uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 11 lutego 2008 roku zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozpoznania przez Sąd innych spraw dotyczących klasyfikacji taryfowej importowanych przez skarżącą samochodów marki R. Jako podstawę zawieszenia postępowania powołano art. 216 w zw. z art 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, że decyzje organów celnych dotyczące klasyfikacji taryfowej i wartości celnej importowanych samochodów również zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a po ponownym przeprowadzeniu postępowań organ celny uznał, iż przedmiotem importu były nie samochody osobowo - towarowe, czy ciężarowe, lecz samochody osobowe. Powyższe decyzje ostateczne, zostały zaskarżone, w związku z czym zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia, przez sąd administracyjny, czy przedmiotem importu były samochody osobowe, czy też ciężarowe ? Od powyższego postanowienia skarżąca, złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację i w rezultacie bezpodstawne zawieszenie postępowania odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 roku, powołując się na przepisy art. 216 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 221 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wywiódł, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim są toczące się przed WSA i NSA sprawy dotyczące klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów, a więc postępowanie w niniejszej sprawie należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej dla wymiaru podatku VAT. Według organu, dopiero po prawomocnym orzeczeniu w sprawie klasyfikacji taryfowej będzie możliwe prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie wymiaru podatków. W złożonej, skardze strona wniosła o uchylenie postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w całości, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zawarła zarzut: - naruszenie art. 2 i art. 7 w związku z art. 45 Konstytucji przez naruszenie prawa Spółki do sądu, - naruszenie art. 125 § 1 ordynacji podatkowej przez nieuzasadnione zawieszenie postępowania podatkowego, - naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż elementem decydującym o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej jest wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zdaniem skarżącej oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie nie ma waloru zagadnienia wstępnego. Organ odwoławczy nie został bowiem w żaden sposób pozbawiony możliwości orzekania w sprawie odwołania skarżącej. Sądy administracyjne wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślały odrębność postępowań celnych i podatkowych, oraz konieczność samodzielnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i samodzielnego dokonywania oceny materiału dowodowego przez organ podatkowy w sprawach związanych z opodatkowaniem importu, wyrażając pogląd, iż rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniach celnych nie mają wiążącego wpływu dla rozstrzygnięć, jakie mają zapaść w sprawach podatkowych. Zdaniem skarżącej przez bezcelowe zawieszenie postępowania, organ odwoławczy zamyka jej także prawo do sądu. Strona może bowiem zaskarżyć do sądu jedynie ostateczne rozstrzygnięcie organu podatkowego, a to nie może zapaść właśnie przez zawieszenie postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W myśl przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku -ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm. /, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania podatkowego w oparciu o ten przepis jest obligatoryjne, gdy wystąpi wskazane w nim zagadnienie wstępne. Aby można było mówić o zagadnieniu wstępnym musi ono poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a także musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Musi ono pozostawać w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy. Wystąpienia takiego związku w niniejszej sprawie Sąd się nie dopatrzył, podzielając w pełnym zakresie stanowisko skarżącej. Zawieszone postępowanie podatkowe dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od importowanych samochodów R. Jest to postępowanie całkowicie odrębne od postępowania celnego dotyczącego klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów. Z wydanego w dniu 22 listopada 2007 roku, w sprawie l SA/Wa 3090/05 wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, wynika, iż organ prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek dokonać samodzielnych ustaleń koniecznych do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania, gdyż dopiero one pozwolą mu podjąć prawidłową decyzję co do wymiaru podatku od towarów i usług. Brak tych samodzielnych ustaleń był właśnie powodem uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd powołał się, między innymi, na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2003r. /FSA 21021, w którym stwierdzono, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w przypadku ich importu powstaje z mocy prawa, czyli nie jest uzależnione od wcześniejszego wydania decyzji odnoszącej się do ustalenia wartości celnej towaru, czyjej prawidłowości. Organy podatkowe właściwe dla podatnika na podstawie art. 11c ust. 1, obowiązującej w chwili importu samochodów, ustawy o VAT są uprawnione do wydawania decyzji ustalającej podatek importowy od towarów i usług w prawidłowej wysokości, co oznacza, że nie są bezwzględnie związane co do przedmiotu i podmiotu opodatkowania decyzją organów celnych określających wysokość cła. Odnosząc się natomiast do prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ podatkowy w takich okolicznościach, jakie zaistniały w sprawach importu samochodów jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i nie może być ona ograniczana w żaden sposób. Brak jest w sprawie przesłanek zwalniających organy podatkowe z obowiązku dochodzenia do prawdy obiektywnej ze względu na to, że w obrocie prawnym istnieje decyzja organów celnych dotycząca cła. W związku z tym obowiązek dowodzenia w tej sprawie nie mógł zostać ograniczony. Skoro zatem, jak wynika z powyższych rozważań, w prowadzonym postępowaniu organ podatkowy powinien przeprowadzić samodzielne ustalenia i dokonać, na ogólnych zasadach, oceny zebranych dowodów, to brak jest podstaw do uznania, iż prawomocne rozstrzygnięcie wyrokiem sądu administracyjnego kwestii klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów stanowi zagadnienie wstępne obligujące, w myśl przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku VAT. Stwierdzić należy, że przyjęta przez organ w zaskarżonym postanowieniu interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego narusza cytowany wyżej przepis powodując bezpodstawne zawieszenie postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz.1270 ze zm), uchylił zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie o zawieszeniu postępowania, wydane w pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.