I SA/Go 560/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2010 r. wniosku Z.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podniósł, iż przewlekle choruje. Utrzymuje się z wynagrodzenia z pracę wynoszącego 2.300 zł brutto. Ze swoich dochodów, obok kosztów bieżącego utrzymania ponosi również wydatki na prywatne wizyty u lekarzy oraz na leki. Do skargi dołączono dokument zawierający rozliczenie wynagrodzenia za pracę potwierdzające wysokość wynagrodzenia brutto, wystawione w maju 2008 r. Skarżący oświadczył, nie posiada oszczędności ani innego majątku. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwano skarżącego do dodatkowego złożenia aktualnych wyciągów z rachunków bankowych, dokumentu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia za pracę oraz zestawienia miesięcznych kosztów utrzymania. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo w którym stwierdził, iż dodatkowo uzyskał rentę (przedłużono okres jej pobierania) w związku z czym jego wynagrodzenie netto wzrosło miesięcznie o 1.653,30 zł. Stwierdził jednocześnie, że jego wynagrodzenie za pracę jest systematycznie zmniejszane. Mimo wzrostu dochodów jego położenie majątkowe nie uległo poprawie, ponieważ z majątku skarżącego prowadzona jest egzekucja, na dowód czego przedstawił kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 246 § 1 pkt Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący przysługuje osobie fizycznej jeżeli wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Kierując się powyższymi kryteriami należało uznać, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek prawa pomocy. Twierdzenia skarżącego zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie zostały przez niego poparte miarodajnymi dokumentami. Skarżący przedstawił jedynie dokument potwierdzający wysokość wynagrodzenia otrzymywanego za maj 2008 roku oraz odpis postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z dokumentów tych nie wynika, by prowadzono egzekucję z wynagrodzenia skarżącego. Dodatkowo skarżący oświadczył, iż poza wynagrodzeniem uzyskuje dochody z renty. Także w tym wypadku brak jest informacji o zajęciu świadczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Z oświadczeń skarżącego nie wynika w ogóle w jaki sposób egzekwowane są od niego obciążające go należności. Nadto skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego brak oszczędności i to pomimo tego, że został do tego wezwany w trybie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaniechanie przedstawienia tych dokumentów uniemożliwiło procesową weryfikację twierdzenia skarżącego o niemożności pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy jednak wskazać na znany z urzędu fakt, iż w podobnej sprawie (sygn. akt I SA/Go 358/09) skarżący postanowieniami z 28 września oraz 29 grudnia 2009 r. zostało zwolniony od części wpisu (powyżej 100 zł) oraz przyznano mu adwokata. Niemniej wówczas u podstaw przyznania prawa pomocy legło ustalenie o złej sytuacji skarżącego spowodowanej ustaleniem wypłacania mu renty. Obecnie - jak skarżący sam przyznał renta jest mu wypłacana. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.