I SA/Go 560/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-07-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący złożył już wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został częściowo uwzględniony, a następnie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, sąd powinien rozpoznać nowy wniosek w oparciu o art. 165 P.p.s.a., jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Sąd powinien rozpoznać kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w oparciu o art. 165 P.p.s.a., jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca zmianę poprzedniego, prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W sytuacji, gdy dochody skarżącego wzrosły, a przedstawione okoliczności są analogiczne do tych znanych sądowi przy poprzednim wniosku, nie ma podstaw do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący Z.Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną chorobą i prowadzoną egzekucją. Wcześniejszy wniosek został częściowo uwzględniony – skarżący został zwolniony od części wpisu i ustanowiono mu adwokata. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, argumentując podobnymi przesłankami, mimo że jego dochody wzrosły. Sąd rozpoznał ten wniosek, oceniając, czy nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę poprzedniego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie w sprawie ze skargi Z.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług postanawia oddalić wniosek.
W dniu 15 grudnia 2009r. skarżący Z.Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podniósł, iż przewlekle choruje, utrzymuje się z wynagrodzenia o pracę wynoszącego 2300 zł brutto. Ze swoich dochodów, obok kosztów bieżącego utrzymania ponosi również wydatki na prywatne wizyty u lekarzy oraz na leki. Skarżący oświadczył również iż nie posiada żadnych oszczędności ani innego majątku.
W dodatkowym piśmie procesowym skarżący stwierdził, iż dodatkowo uzyskał rentę ( przedłużono okres jej pobierania) w związku z czym jego wynagrodzenie netto wzrosło miesięcznie o 1.653,30 zł. Stwierdził jednocześnie, że jego wynagrodzenie jest systematycznie zmniejszane. Mimo wzrostu dochodów jego położenie majątkowe nie uległo poprawie, ponieważ z majątku skarżącego prowadzona jest egzekucja.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zwolnił skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 100 zł i ustanowił dla niego adwokata ( k. 50-52 akt sądowych). Postanowienie to stało się prawomocne od 16 marca 2010 r.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010r. Sąd oddalił skargę w przedmiotowej sprawie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 23 czerwca 2010r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł od złożonego wniosku o uzasadnienie.
W dniu 1 lipca 2010r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. We wniosku wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej ze względu na nieuleczalną chorobę. Przeciwko skarżącemu prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne. Jest rencistą, pobiera zasiłek przyznany do końca listopada 2011r. w kwocie 2.136,09 zł. Ponadto utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 2300 zł brutto. Nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wartość miesięczna wydatków, w tym zobowiązań kredytowych, kosztów leczenia, kosztów mieszkania, żywności, dojazdu do pracy, kosztów prądu wynosi 3.182 zł. Skarżący oświadczył również iż nie posiada żadnych oszczędności ani innego majątku.
Wobec braku formalnego wniosku poprzez brak jego podpisania, pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 257 został wezwany do jego usunięcia, w terminie 7 dni. ( k. 120 akt sądowych)
W dniu 13 lipca 2010r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF". ( k. 146-150 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przedmiotem oceny Sądu jest zasadność wniosku skarżącego złożonego w dniu 1 lipca 2010r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Podkreślenia wymaga, iż rozpoznawany obecnie wniosek jest drugim wnioskiem w przedmiocie przyznania prawa pomocy, złożonym przez skarżącego w toku trwającego postępowania sądowoadministracyjnego. Na skutek poprzedniego wniosku w przedmiocie prawa pomocy, po sprzeciwie wniesionym od postanowienia Referendarza sądowego ( k. 44-48 akt sądowych) zostało wydane postanowienie z dnia 17 lutego 2010r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej 100 zł i ustanowił adwokata w sprawie. W związku z tak nakreślonymi okolicznościami podnieść należy, że jakkolwiek przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, (podobne stanowisko NSA np. w sprawie sygn. akt. I OZ 416/05). Stosownie bowiem do treści art. 165 P.p.s.a. postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Obecnie złożony wniosek należy więc rozpoznać w oparciu o przepis art. 165 P.p.s.a. W ocenie Sadu okoliczności sprawy nie uległy zmianie, a zatem brak jest przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 17 lutego 2010 r. Z treści złożonego wniosku nie da się wyinterpretować twierdzenia strony skarżącej aby od chwili prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie poprzedniego wniosku nastąpiła zmiana okoliczności znanych sądowi. W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. We wniosku tym nie wskazuje jednak istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacją przedstawianą w poprzednim wniosku. Uzasadnienie obecnego wniosku skarżącego stanowi w istocie powtórzenie pierwotnie złożonego, z tym zastrzeżeniem, iż dochody skarżącego uległy zwiększeniu. Jak wskazał we wniosku skarżący, nie posiada on majątku i oszczędności, cierpi na nieuleczalną chorobę, która legła u podstaw przyznania jemu renty w wysokości 2.136,09 zł brutto. Poprzednio przyznane świadczenie z tytułu częściowej niezdolności do pracy (obejmujące okres od [...].11.2009r. do [...].11.2011) wynosiło 1.993,74 zł brutto. Ponadto, jak już poprzednio skarżący podawał przeciwko niemu Urząd Skarbowy prowadzi postępowanie egzekucyjne, a wysokość wydatków miesięcznych, uwzględniających koszty spłaty kredytów, koszty leczenia i bieżącego utrzymania pochłaniają większość dochodów. Dodatkowo skarżący pracuje i otrzymuje dochód w kwocie 2300 zł brutto.
Podkreślić należy, iż przedstawione przez skarżącego w obecnym wniosku wszystkie te okoliczności były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, który na ich podstawie uznał, iż poprzedni wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie tylko w części obejmującej zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 100 zł. Dodatkowo Sąd przyznał skarżącemu adwokata w sprawie.
W ocenie Sądu skarżący w rozpoznawanym wniosku w żaden sposób nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił okoliczności, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu i że w związku z tym powinno zapaść rozstrzygnięcie odmienne od poprzedniego. Wręcz przeciwnie, dochody skarżącego są wyższe, albowiem jak wskazano powyżej renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy została zwiększona z kwoty 1993,74 zł brutto na kwotę 2.136,09 zł brutto. Ponadto analizując miesięczne wydatki skarżącego obejmujące bieżące utrzymanie, w tym koszty leczenia, zobowiązania kredytowe, w ocenie Sądu uległy one zmniejszeniu, albowiem jak podawał skarżący w poprzednim wniosku łączna kwota wydatków wynosiła 3.292 zł, aktualnie 3.182 zł. Przeciwko skarżącemu wcześniej jak i aktualnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze, skarżący nie wskazał, żadnych nowych okoliczności świadczących o istotnym pogorszeniu jego sytuacji finansowej, bądź wskazujących na pogorszenie jego stanu zdrowia ograniczające możliwość uzyskiwania dochodu w dotychczasowej wysokości. Skarżący w dalszym ciągu pracuje i uzyskuje stały dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 2300 zł. Należy mieć również na względzie iż skarżący nie ma na utrzymaniu żadnych osób. W świetle powyższych rozważań, Sąd uznał, iż wobec przedstawienia przez skarżącego analogicznej do zobrazowanej jak w poprzednim wniosku sytuacji materialnej skarżącego, należało przyjąć, że nie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 P.p.s.a, która uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 17 lutego 2010r. i przyznanie skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności, twierdzenia skarżącego, iż wniesienie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł przekracza jego możliwości płatnicze, należy uznać za nieuzasadnione. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło