I SA/Go 60/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2013 r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2006 r. i styczeń 2007 r. postanawia: 1. Zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. K.W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako byłego członka zarządu "M" sp. z o.o. za zaległości podatkowe ciążące na spółce z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2006 r. i styczeń 2007 r. Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką oraz małoletnim synem. Skarżący wskazał, iż nie posiada majątku ani oszczędności. Natomiast jego żona jest właścicielką mieszkania o pow. 37 m2 . Zaznaczył również, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest uzyskiwane przez jego żonę wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wezwano skarżącego do przedłożenia dodatkowo: - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych swoich i żony za ostatnie dwa miesiące; - odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 i 2012 rok (jeżeli zostało sporządzone); - zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto żony skarżącego z ostatnich 3 miesięcy; - zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnego skarżącego o dacie wystawienia nie późniejszej niż 14 dni przed datą złożenia; - dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych; - oświadczenia skarżącego o miesięcznych kosztach utrzymania obejmującego wyszczególnienie kwot przeznaczonych na określone cele z podaniem źródła finansowania wydatków; - oświadczenia czy skarżący bądź jego żona są właścicielami samochodów (z podaniem marki, rocznika i wartości). Jednocześnie pouczono, że ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał oświadczenie, że jest bezrobotnym "bez prawa do zasiłku", posiada "rozdzielczość majątkową", nie posiada środków trwałych, ani ruchomych, koszty utrzymania wynoszą 400 zł oraz, że na wniosek organu egzekucyjnego został przeprowadzony wywiad przez Urząd Skarbowy. Przedłożył również odpis aktu notarialnego zawierającego umowę o wyłączenie w małżeństwie skarżącego wspólności majątkowej oraz zaświadczenie Prezydenta potwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny. Postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W motywach uzasadnienia wskazał, że z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącego nie wynikają przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Stwierdził również, że wprawdzie skarżący wykazał stosownym dokumentem, że sam jest bezrobotny, lecz fakt ten nie stanowi samoistnej przesłanki do uwzględnienia wniosku. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodów obrazujących wysokość dochodów oraz stanu majątkowego żony. Nie uczynił tego również pomimo dodatkowego wezwania. Uniemożliwił tym samym zweryfikowanie czy istotnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skutecznie sprzeciw. Podniósł, że pozbawienie go prawa pomocy uniemożliwi mu dochodzenie prawdy. Zaznaczył, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnego majątku. Wraz ze sprzeciwem skarżący przedłożył rozliczenie PIT-37 za 2012 r. i PIT-11 za 2011 r. oraz wyciągi bankowe małżonki z ostatnich 2 miesięcy. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że małżonka skarżącego posiada na koncie jedynie środki potrzebne do zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącego spełnione. Uzasadniania to przede wszystkim jego trudna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada środków trwałych, ani ruchomych, jego koszty utrzymania wynoszą 400 zł. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest wynagrodzenie za pracę jego małżonki w wysokości 1600 zł netto. Z rachunków bankowych małżonki skarżącego, przedłożonych wraz ze sprzeciwem, wynika, iż nie ma ona żadnych oszczędności. A środki jakie posiada na koncie wystarczą jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb trzyosobowej rodziny. Pomimo tego, że skarżący nie przedłożył wszystkich dokumentów, o które został wezwany zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. to, w ocenie Sądu, obarczenie skarżącego ciężarem uiszczenia wpisu od skargi naraziłoby go na uszczerbek pogarszający trudną, sytuację finansową jego i jego rodziny. Na uwagę zasługuje również fakt, że przed tutejszym Sądem prowadzone są równolegle 3 postępowania ze skarg K.W., w których równocześnie wezwany został do uiszczenia wpisów (każdy w wysokości 500 zł). Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącemu w postaci zwolnienia od uiszczenia wpisu. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.