I SA/Go 628/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-10-27
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który utracił posiadanie gruntów rolnych w trakcie roku kalendarzowego, ma prawo do płatności obszarowych za ten rok, oraz czy organ miał podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym prawo do płatności obszarowych za dany rok kalendarzowy zależy od posiadania gruntów rolnych przez rolnika do końca tego roku. Utrata posiadania gruntów przed końcem roku skutkuje brakiem prawa do płatności za ten rok. Ponadto wznowienie postępowania było zasadne, gdyż ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał.Stan faktyczny
Z.M. złożył w maju 2007 r. wniosek o przyznanie płatności obszarowych za rok 2007 do gruntów o powierzchni 301,67 ha. W październiku 2007 r. utracił posiadanie części działek rolno-uznanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych za przejęte. Po pierwotnym przyznaniu płatności w marcu 2008 r., organ wznowił postępowanie w 2009 r. i uchylił wcześniejszą decyzję, przyznając niższą kwotę płatności. Skarżący kwestionował wznowienie postępowania i uchylenie pierwotnej decyzji, podnosząc, że prawo do płatności nie wymaga posiadania gruntów przez cały rok kalendarzowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dotyczącą płatności obszarowych za 2007 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych na 2007 r. oddala skargę.
Z.M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] wydanej po wznowieniu postępowania w przedmiocie płatności obszarowych na 2007 r.
W rozpoznawanej sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.
W dniu [...].05.2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR został złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności na rok 2007. Wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do powierzchni 301,67 ha, Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 201,28 ha. Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce PZ) 1,50 ha. W trakcie prowadzonego postępowania do Wnioskodawcy zostało wysłane wezwanie o złożenie wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...].09.2007 r. Skarżący złożył korektę wniosku, w której powierzchnię zmniejszył deklarację działek rolnych "Z" o 0,44 ha oraz "W" o 0,04 ha.
W wyniku weryfikacji w/w wniosku dnia [...].03.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Powyższą decyzją przyznano płatności w wysokości 150 038,76 zł, w tym:
- jednolita płatność obszarowa w wyskości (JPO) 90 820,83 zł.,
- uzupełniającą płatność obszarową w wyskości (UPO) 59 217,93 zł.
oraz odmówiono przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...].03.2008 roku.
W trakcie składanych wyjaśnień w ramach wniosku złożonego w roku 2008 dotyczącego niedotrzymania zobowiązań ONW Pan Z.M. złożył w dniu 05.08.2008 r. oświadczenie a wraz z nim złożone zostały protokoły zdawczo -odbiorcze z dnia [...].10.2007 r. Powyższe protokoły dotyczyły nie przedłużenia skarżącemu umowy dzierżawy działek nr [...] o powierzchni 33,39 ha oraz nr [...] o powierzchni 30,13 ha przez Gospodarstwo Nadzoru i Administrowania Zasobem Biuro Terenowe. Z w/w protokołów wynika, że z dniem [...].10.2007 r. Z.M. nie był posiadaczem działek nr [...] oraz nr [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w niniejszej sprawie, do dnia wydania decyzji nr [...], nie posiadał w/w protokołów zdawczo-odbiorczych, które mają istotny wpływ na wysokość przyznanych płatności w 2007. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR działając na podstawie art. 145 §1 pkt 5 KPA stanowiącego, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", postanowieniem z dnia [...].11.2009 r. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące przyznania skarżącemu płatności do gruntów rolnych za 2007 r.
W wyniku ponownej weryfikacji wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
wykluczył z płatności działki rolne nr [...] oraz nr [...] albowiem na dzień wydania decyzji w/w działki nie były w posiadaniu Z.M.. Mając na uwadze ustalony powyżej stan faktyczny w dniu [...].11.2009 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o uchyleniu dotychczasowej decyzji i przyznaniu płatności do gruntów rolnych na rok 2007.
Powyższą decyzją przyznał Panu Z.M. płatność na rok 2007 w łącznej wysokości 113 178,15 zł, w tym:
- jednolita płatność obszarowa w wysokości (JPO) 72 185,66 zł,
- uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości (UPO) 40 992,49 zł.,
oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, iż powierzchnie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] zostały wykluczone z płatności albowiem nie został spełniony warunek określony w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.). Art. 7 ust. 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi, iż rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003.
Skarżący po otrzymaniu decyzji z zachowaniem terminu wniósł odwołanie.
Po przeanalizowaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] i w dniu ...].01.2010 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w dniu [...].03.2010 r. wydał ponowną decyzję nr [...] uchylającą decyzję z [...] marca 2008 r., w nowej decyzji przyznał skarżącemu płatność na rok 2007 w łącznej wysokości 34625,84 zł, w tym:
- jednolita płatność obszarowa (JPO) w wysokości 34625,84 zł wynikającą
z pomniejszenia płatności o kwotę 37559,82 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz odmówił:
- przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych
- przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, iż powierzchnie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] zostały wykluczone z płatności albowiem nie został spełniony warunek określony w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.). W/w art. ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003.
Zatem przy ponownej weryfikacji wniosku wykluczono z płatności działki nr [...]
i nr [...] oraz powierzchnię 0,48 ha w związku z korektą wniosku złożoną przez Stronę w dniu [...].09.2007 r. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 26,02%.
Wyliczenie procentowej różnicy dla JPO:
301,67 ha - 239,39 ha = 62,28 ha
62,28 ha / 239,39 ha x 100% = 26,01%
301,67 - powierzchnia deklarowana do JPO wyrażona w ha
239,39 - powierzchnia stwierdzona dla JPO w kontroli administracyjnej wyrażona w ha
62 01 - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyrażona w ha
26,01 - %-owa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną
Wyliczenie wysokości potrąceń:
W związku z powyższym w przypadku jednolitej płatności producentowi rolnemu nałożono potrącenie płatności odpowiadające dwukrotności stwierdzonej różnicy pomnożonej przez stawkę płatności JPO na dany rok:
62,28 ha x 2 x 301,54 zł = 37559,82 zł
62,28 - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do JPO, a powierzchnią stwierdzoną wyrażona w ha
301,54 zł - stawka płatności JPO w roku 2007
37559,82 - kwota potrąceń wyrażona w zł
W odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) wyliczona procentowa różnica pomiędzy po wierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 44,80%.
Wyliczenie procentowej różnicy dla UPO:
201,28 ha - 139,00 ha = 62,28 ha
62,28 ha /139,00 ha x 100% = 44,80%
201,28 - powierzchnia deklarowana do UPO wyrażona w ha
139,00 - powierzchnia stwierdzona dla UPO w kontroli administracyjnej wyrażona w ha
62,28 - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyrażona w ha
44,80 - %-owa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną
Wobec powyższego w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zastosował art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), który stanowi, że jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3% ,ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Natomiast w odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zastosował art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003
i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r.,
str. 18 ze zm.), który stanowi, iż wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica
ta wnosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw
nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
Od tej decyzji skarżący Z.M. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Wskazał, że argumentacja jaką kierował się organ I instancji sprowadza się jedynie do tego, iż skoro wnioskodawca na dzień wydania decyzji dotyczącej płatności za 2007 r. nie był w posiadaniu działek nr [...] i to już od [...] października 2007 r. to płatności na w/w działki nie mogą zostać przyznane.
Pan Z.M. podniósł, że w art. 7 Ustawy z dnia 27 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U nr 35, poz. 217) "nie ma ani słowa o tym, iż warunkiem otrzymania dopłat obszarowych jest, by ten sam rolnik był posiadaczem gruntu przez okres całego roku". W jego ocenie o tym, że "posiadanie gruntu przez okres całego roku nie jest konieczne świadczą przepisy regulujące wyłącznie kwestię komu należą się dopłaty w przypadku przekazania posiadania w ciągu roku, a nie utraty prawa do płatności w przypadku utraty posiadania". Strona wskazuje, iż w niniejszym przypadku nie został spełniony warunek przyznania dopłaty przejmującemu albowiem Agencja Nieruchomości Rolnych nie wystąpiła z wnioskiem o dopłaty, więc płatności należą się przekazującemu. Oprócz powyższego skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły i nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie płatności obszarowych za 2007 r. ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...].03.2008 r., a okoliczność przekazania posiadania nie mogła mieć żadnego wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Z.M. brak przesłanek do wznowienia postępowania wynika z zapisów art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz nie jest prawdziwe twierdzenie, iż z powodu tego,
że nie zgłosił faktu utraty posiadania i nie zgłosił żadnych działań siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych to wniosek na rok 2007 się zdezaktualizował. Ponadto skarżący podniósł, że nieuzasadnione w niniejszej sprawie jest zastosowanie nadzwyczajnego trybu umożliwiającego wznowienie postępowania na podstawie
art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego odwołania utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji między innymi podnosząc, że skarżący
nie spełnia warunków umożliwiających przyznanie płatności bezpośrednich określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r., nr 35, poz. 217 ze zm.), albowiem w dniu [...].02.2008r., a więc w dniu wydania decyzji administracyjnej nr [...] nie był posiadaczem gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...]. W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, Skarżący składając w dniu 12.05.2007 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych był posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 301,67 ha i na podstawie powyższej deklaracji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...].03.2008 r. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w wysokości 150038,76 zł. Jednakże w wyniku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 złożył protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...].10.2007 r., z przejęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz protokół zdawczo - odbiorczy z dnia
[...].10.2007 r. z przejęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Wskazać należy, że wymienione działki skarżący przekazał na rzecz Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem ze względu na nie przedłużenie umowy dzierżawy. Wobec powyższego zasadnym było wznowienie postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie «nowych okoliczności faktycznych », « nowych dowodów» w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że «nowe okoliczności faktyczne », « nowe dowody», nie były znane organowi, który wydał decyzję" (wyrok NSA z 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97 - LexPolonica ).
Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. np. wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99 - LEX nr 50152; wyrok NSA OZ w Łodzi z 29 października 1999 r., I SA/Łd 1440/97 - POP 2001, nr 2, poz. 29; wyrok NSA z 6 stycznia 1998 r., IV SA 1302/97 - LEX nr 43148; wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85 -ONSA 1985, nr l, poz. 35).
W przypadku, gdy wznowienie postępowania ma nastąpić z urzędu, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie tylko musi dysponować wiedzą o istnieniu nowych doniosłych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Wiedza ta musi mieć swoje konkretne źródło, nie może wynikać z przypuszczeń, domysłów organu, lecz powinna znajdować oparcie
w istniejących dowodach, które posłużą w toku wznowionego postępowania udowodnieniu owych nowości stanu faktycznego sprawy. Organ prowadzący postępowanie powinien wiedzieć o takich dowodach jeszcze we wstępnej fazie postępowania, zanim wyda postanowienie o wznowieniu (M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania, Państwo
i Prawo, z. 8, str. 57, Warszawa 2004).
Niezaprzeczalne zatem jest, że skarżący przekazując w dniu [...].10.2007 r. działki ewidencyjne nr [...], przestał być ich posiadaczem (faktycznym użytkownikiem). Podkreślenia wymaga fakt, iż art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.) nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających określone wymogi uprawnia do przyznania płatności. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji braku takich przepisów warunek ten (konieczność użytkowania gruntów rolnych w dniu wydania decyzji) można wyprowadzić z zasad ogólnych procedury administracyjnej, która ma zastosowanie w sprawach indywidualnych dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z zasadami rządzącymi tą procedurą ocena stanu posiadania powinna być weryfikowana na dzień wydania decyzji w sprawie. Powyższe rozważania podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 8 lutego 1994 roku (sygn. akt SA/Wr 1891/93). Organ odwoławczy przyjął więc, iż przesłanka posiadania gruntów rolnych winna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Potwierdzeniem powyższych ustaleń, iż przyznanie płatności dla gruntów rolnych, które w dniu wydania decyzji nie były w posiadaniu skarżącego, byłoby naruszeniem prawa jest orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt IV SA/Wa 2087/06), który wskazał, iż "rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów" rolnych". Ponadto by otrzymać płatności grunt rolny powinien być w posiadaniu wnioskodawcy przez cały rok kalendarzowy, potwierdzenie powyższej tezy znajduje swoje uzasadnienie także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że "na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie (wyrok NSA z dnia 19.12.2008 r., sygn. akt II GSK 559/08). Mając powyższe na uwadze bezsprzecznym jest, iż Z.M. wypowiedziano umowę dzierżawy działek nr [...] w roku kalendarzowym 2007, którego dotyczy wniosek (dokładnie [...].10.2007 r.), tak więc wyzbycie się posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, iż w niniejszym przypadku nie można przyznać płatności do gruntów rolnych.
Zaznaczyć należy, że o fakcie zbycia działek nr [...] skarżący nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Obowiązek informowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeżeli ta zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta, wynika z art. 68 ust. l i ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który stanowi, iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale l, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub, gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. W ocenie organu odwoławczego w świetle zaniechania Wnioskodawcy, a więc nie powiadomienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o fakcie wygaśnięcia w dniu [...].10.2007 r. umowy dzierżawy działek ewidencyjnych nr [...] nie można mówić o braku jego winy. Wspomniany art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. od skarżącego wymaga przedstawienia okoliczności wyłączających winę.
W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR argumentów zaprezentowanych przez stronę nie można uznać za okoliczności ekskulpacyjne, tak więc brak jest podstaw do odstąpienia od nakładania na skarżącego potrąceń płatności na podstawie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, Z.M. nie wykazał się należytą starannością w zakresie dbania o własny interes albowiem nie dopełnił obowiązku poinformowania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o fakcie wygaśnięcia w dniu [...].10.2007 r. umowy dzierżawy działek ewidencyjnych nr [...], a zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (wyrok NSA z dnia 20.05.1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96).
W odwołaniu Z.M. podniósł, że warunek posiadania gruntów przez okres całego roku nie jest konieczny, a świadczą o tym przepisy regulujące wyłącznie kwestię komu należą się dopłaty w przypadku przekazywania posiadania w ciągu roku, a nie utraty prawa do płatności w przypadku utraty posiadania. Na dowód powyższego powołał się na treść art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217), który stanowi, iż w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 796/2004 jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący są przyznawane przejmującemu:
1) Jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji
w sprawie przyznania płatności,
2) Na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności.
Wskazać należy, iż w/w przepisy regulują kwestię przekazania gospodarstwa, natomiast nie mają zastosowania w przypadku skarżącego, gdyż nie przekazał
on swojego gospodarstwa na rzecz innego producenta rolnego, a jedynie nim nie została przedłużona umowa dzierżawy gruntów rolnych, które dzierżawił od Agencji Nieruchomości Rolnych. Przekazywanie gospodarstw w myśl zapisów art. 74 ust. 1 lit a) Rozporządzenia 796/2004 oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Agencja Nieruchomości Rolnych nie przejęła od Z.M. gospodarstwa, a jedynie nie przedłużyła mu umowy dzierżawy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że wskazane przez skarżącego treść art. 21 ust. 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217) w niniejszym przypadku nie ma zastosowania albowiem w/w artykuł stanowi, iż w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit a) Rozporządzenia 796/2004 płatności przysługują przejmującemu po spełnieniu określonych warunków. W odwołaniu Z.M. wskazał też, że przywoływany przez organ I instancji art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 potwierdza jego stanowisko, że brak jest przesłanek do wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].03.2008 r. Wskazywany przez skarżącego art. 68 stanowi, że:
Ust. 1 obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania
w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym,
lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.
Ust. 2 obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania
w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy
lub zdezaktualizował się od czasu jego złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli
na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone
w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany
do rzeczywistej sytuacji. Skarżący - mając na uwadze treść powyższych zapisów - wskazuje, iż obniżki i wyłączenia, o których mowa w ust. 1 nie mają zastosowania
w jego przypadku, gdyż złożył on wniosek poprawny pod względem faktycznym.
W ocenie Z.M. ust. 2 w/w art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odnosi się wyłącznie do takich okoliczności, w których rolnik na skutek zmiany stanu faktycznego straciłby uprawnienia do płatności, o które ubiega się we wniosku. Sam fakt utraty posiadania już po zbiorach - w jego ocenie - i to w wyniku odmowy przedłużenia dzierżawy gruntu, przy spełnionych wszystkich wymagań dotyczących utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej nie powinien stanowić podstawy do odmowy płatności. Strona uważa również, iż nie dotyczy rolnika obowiązek informowania organu o takich zmianach, które nie mają wpływu na wysokość przyznanych płatności.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy podkreślił, że skoro skarżącemu już
w dniu [...].10.2007 r. nie przedłużono umowy dzierżawy działek nr [...] powinien on o tym fakcie powiadomić Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, zgodnie z treścią art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 gdyż niewątpliwie w takim przypadku nastąpiła zmiana w zakresie wielkości powierzchni na jakiej skarżący prowadził działalność rolniczą. Wobec powyższego był on świadomy, do jakiego okresu zawarta była umowa dzierżawy działek nr [...] z Agencją Nieruchomości Rolnych, będąca zgodnie z twierdzeniem Strony umową krótkoterminową (vide: wyjaśnienia Strony z dnia [...].09.2008 r. dotyczące wezwania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...]), w związku z tym miał pełną świadomość, iż w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności za rok 2007 nie będzie w ich posiadaniu. Wobec tego nie powinna deklarować spornych działek do płatności albowiem zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35 poz. 217) płatności są przyznawane na będące
w posiadaniu rolnika grunty rolne.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wielkopolskim, wniósł skarżący zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 146 § 2 kpa oraz art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zarzucił także błędną interpretację przepisów poprzez powoływanie się na orzecznictwo dotyczącego innego stanu prawnego oraz dotyczące zupełnie innego zagadnienia.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że działając z urzędu pierwszej instancji - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...].03.2008 r. Argumentacja jaką kierował się organ pierwszej instancji, rzekomo przemawiającą za uchyleniem wcześniejszej decyzji zawarta jest na stronie czwartej decyzji i sprowadza się do stwierdzenia, iż skoro wnioskodawca w dniu wydania decyzji nie był w posiadaniu działek o nr [...] i to już od dnia [...] października 2007 r. to płatności obszarowe do tych działek nie mogą zostać przyznane.
Argumentacja ta jest w sposób ewidentnie sprzeczna zarówno z literą prawa
jak i ratio legis regulujących tę kwestę przepisów.
Art 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, póz 217) mówi:
" Art. 7 ust. 1 Rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) posiada dziatki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona
dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności.
2. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003, zwanej dalej "jednolitą płatnością obszarową", przysługują płatności uzupełniające
do powierzchni upraw:
1) chmielu;
2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych;
3) innych roślin."
W powyższym przepisie nie ma ani słowa o tym. iż warunkiem koniecznym otrzymania dopłat obszarowych jest, by ten sam rolnik był posiadaczem gruntu przez okres całego roku. O tym, iż posiadanie przez okres całego roku nie jest warunkiem koniecznym świadczą najlepiej poniższe przepisy, regulujące wyłącznie kwestię komu należą się dopłaty w przypadku przekazywania posiadania w ciągu roku,
a nie utraty prawa do płatności w przypadku utraty posiadania.
Kwestię przysługującej płatności obszarowej w przypadku przekazywania posiadania w trakcie trwania okresu, dla którego płatność została określona reguluje przepis
art. 21 ustęp 1 cytowanej wyżej ustawy który mówi:
" Art. 21.1. W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu
art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa
lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu:
1) jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji
w sprawie przyznania płatności;
2) na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności."
Warunek przyznania dopłaty przejmującemu w tym przypadku nie został spełniony bowiem Agencja Nieruchomości Rolnych nie wystąpiła z wnioskiem o dopłatę więc,
a contrario dopłata przysługiwała przekazującemu.
Wszystkie pozostałe warunki otrzymania dopłaty przez posiadacza gruntu
w dniu składania wniosku o płatność zostały spełnione i to w okresie całego roku,
na który wniosek o płatność został złożony.
Wobec nie kwestionowania ani przez Biuro Powiatowe ARiMR ani też przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR powyższych stwierdzeń zawartych w moim odwołaniu z dnia [...] listopada 2009 r. należy jednoznacznie stwierdzić, iż nie zachodzą, i nie zachodziły w chwili wydania tej decyzji, przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie płatności obszarowych za rok 2007 ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...].03.2008r. Jak bowiem słusznie pisze w swojej decyzji z dnia [...] marca 2010r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego - "Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swojej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r IV są 1885/99, LEX nr 50152)" W tej zaś sprawie, jak już wyżej zostało wykazane, okoliczność przekazania posiadania nie mogła mieć żadnego wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Przywołany przez organ art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia
21 kwietnia 2004 r. potwierdza tylko moje stanowisko, iż ewidentnie brakuje jakichkolwiek przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].03.2008r. Ustęp 1 art. 68 Rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, iż obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym, co w tym wypadku niewątpliwie miało miejsce. Ustęp drugi odnosi się wyłącznie do takich okoliczności, w których rolnik na skutek zmiany stanu faktycznego straciłby uprawnienia do płatności, o które ubiega się we wniosku. Sam fakt utraty posiadania (już po zbiorach) w wyniku odmowy przedłużenia dzierżawy gruntu, jeżeli spełnione były wszystkie wymagania dotyczące utrzymania gruntu we właściwej kulturze i prowadzone były zadeklarowane uprawy, nie stanowi podstawy do odmowy płatności. Rolnika nie dotyczy również obowiązek informowania organu o takich zmianach, które nie mają wpływu na wysokość przyznanych płatności. Podkreślić też należy, iż we wniosku na rok 2008 działki, których posiadanie utraciłem w październiku roku 2007 nie zostały ujęte i nie jest możliwe przypisanie mi jakichkolwiek nieuczciwych intencji o jakich jest mowa np. w art 67 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Nie ulegają wątpliwości i nie są przedmiotem sporu następujące fakty:
1. w dniu składania wniosku o płatności bezpośrednie Wnioskodawca
był w posiadaniu spornych działek, co do których Agencja odmawia płatności,
2. grunty owe wchodziły w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawcę i zgodnie z obietnicami ANR, umowa dzierżawy miała być przedłużona na następny rok, podstawowy akt prawny regulujący zasady przyznawania płatności bezpośrednich tj Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35,
poz. 217) w wersji obowiązującej w roku 2007 nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających określone wymogi uprawnia do przyznania płatności.
3. tenże akt prawny po zmianach, w wersji obecnie obowiązującej, jednoznacznie wskazuje, iż "Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie
tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością...", ARiMR w sposób błędny interpretuje orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2004 r. (sygn. Akt SA/Wr 1891/93), które to orzeczenie wskazuje "Obowiązek uwzględnienia przez organ wydający decyzję stanu faktycznie ustalonego w dacie wydania decyzji" Stan faktyczny dotyczący posiadania spornych działek przeze mnie w roku 2007 jest bowiem taki, iż bezsprzecznie posiadałem owe działki od początku roku 2007 do dnia ich utraty tj. do 11 października 2007. i zgodnie z treścią art 7 fakt ten jest w zupełności wystarczający do nabycia uprawnień do dopłat bezpośrednich za rok 2007.
Zatem pomimo tego, iż organ nie miał wiedzy na temat utraty posiadania
w październiku roku 2007, to pierwotna decyzja, którą organ bezprawnie uchylił, wcale nie kwalifikowała się do uchylenia. Uchylenie bowiem pierwotnej, korzystnej dla mnie decyzji jest w rażącej sprzeczności z postanowieniami art 146 § 2 k.p.a., który mówi, iż "Nie uchyla sią decyzji także -w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. " W świetle obowiązującego prawa oraz opisanej wyżej sytuacji faktycznej nie było podstaw do uchylenia pierwotnej decyzji.
W żadnym zaś przypadku powołane powyżej orzeczenie nie może stanowić uzasadnienia dla wyrażonego przez organ kontrowersyjnego poglądu: "Podkreślenia wymaga fakt, iż art. 7 ust 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.)
nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających określone wymogi uprawnia do przyznania płatności. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji braku takich przepisów warunek ten (konieczność użytkowania gruntów rolnych w dniu wydania decyzji) można wyprowadzić z zasad ogólnych procedury administracyjnej, która ma zastosowanie w sprawach indywidualnych dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych". Przywołane orzeczenie nie ma więc żadnego związku z moją sprawą a organ nie przytoczył żadnych konkretnych przepisów prawa, które dotyczą zasad ogólnych procedury administracyjnej, która miała by zastosowanie w sprawach indywidualnych dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W następnym akapicie organ powołuje się na wyrwane z kontekstu zdanie zawarte
w orzeczeniu WSA w Warszawie (sygn. Akt IV SA/Wa 2087/06 "rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów rolnych". Trzeba zaznaczyć, iż orzeczenie to dotyczy stanu prawnego sprzed wydania przepisu, na który powoływał się organ
w dniu wydania decyzji (czyli pod rządami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. Dz. U. 2004 nr 42 poz. 386) i prawdopodobnie dotyczy kwestii jednoczesnego
(w tym samym roku) uzyskania płatności bezpośrednich oraz przekazania gospodarstwa rolnego w celu otrzymania renty strukturalnej tzn. zbiegu dwóch rodzajów płatności w tym samym roku. Równie błędne jest powoływanie się na wyrok NSA z dnia 19.12.2008 r. który głosi, iż "na prawo do płatności za dany
rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie". Z tego stwierdzenia nie wynika, iż utrata posiadania w październiku 2007 r. skutkuje utratą uprawnienia do dopłat bezpośrednich. Gdyby zresztą przywołane orzeczenia traktować
tak jak to uczynił organ, tzn. wyrwane z kontekstu, to są one ze sobą literalnie sprzeczne i podważają całą przytoczoną przez organ argumentację.
Całkowicie błędna jest teza organu, iż Wnioskodawca był zobowiązany do zawiadomienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o fakcie utraty posiadania działek [...]. Przecież fakt ten nie wpłynął w żaden sposób ani na uprawnienia do dopłat ani też na sposób wykorzystania tych gruntów a więc, jak łatwo można zauważyć, wniosek pomocowy został złożony prawidłowo i nie stracił do dnia wydania pisemnej decyzji swojej aktualności.
Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Spór pomiędzy organami a skarżącym dotyczy dwóch kwestii, pierwszej dotyczącej wymaganego okresu posiadania przez rolnika gruntu występujące o dopłaty obszarowe. Zdaniem skarżącego w przypadku złożenia przez niego wniosku dotyczącego dopłat obszarowych za 2007 rok. Z regulacji art. 7 ust 1 i 2 ustawy
z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz 217) nie wynika, aby warunkiem koniecznym otrzymania dopłat obszarowych było, by ten sam rolnik był posiadaczem gruntu przez okres całego roku.
Natomiast zdaniem organów, konieczność użytkowania gruntów rolnych wymagana jest na dzień wydania decyzji, co można ich zdaniem wyprowadzić z zasad ogólnych procedury administracyjnej, która ma zastosowanie w sprawach indywidualnych dotyczących przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Ponadto skarżący uważa, że nie miał obowiązku zawiadamiać organ, do którego składał wniosek o przyznanie płatności obszarowych za 2007 r., o braku posiadania z dniem [...] października 2007 działek rolnych o numerach [...]. Nie wystąpiła przy tym jego zdaniem przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego.
Przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy należy przypomnieć najistotniejsze elementy zaistniałego stanu faktycznego.
Skarżący 12 maja 2007 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2007. Zadeklarował, że ubiega się o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do powierzchni 301,67 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni 201,28 ha. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności w łącznej wysokości 150.038,76 zł.
W 2008 r. po wydaniu wyżej opisanej decyzji z [...] marca 2008 r. dotyczącej płatności za 2007 r., w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego złożonego przez skarżącego wniosku dotyczącego płatności za kolejny 2008 r., ustalono, że skarżący od dnia [...] października 2007 r. nie był już posiadaczem działek nr [...]
o powierzchni 33,39 ha oraz nr [...] o powierzchni 30,13 ha, gdyż umowa dzierżawy dotycząca tych działek nie została przedłużona i grunt ten został przejęty przez Agencję Nieruchomości Rolnych działającą przez Gospodarstwo Nadzoru
i Administrowanie Zasobami, Biuro Terenowe.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wznowił postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu płatności do gruntów rolnych za 2007 r. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zaskarżonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jeśli nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, był brak posiadania przez skarżącego od [...] października 2007 r. dzierżawionych przez niego gruntów rolnych na działkach nr [...]. Po przeprowadzeniu ponownego, wznowionego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał [...] marca 2010 r. decyzją, w której uchylił poprzednio decyzję i przyznał skarżącemu płatność
na rok 2007 w łącznej wysokości 34.625,84 zł.
Z przedstawionych istotnych okoliczności faktycznych wynika, że skarżący
po złożeniu 12 maja 2007 r. wniosku o dopłaty za 2007 r., w których ujął także grunt rolny obejmujący działki [...] w październiku 2007 r. utracił ich posiadanie.
Decyzja rozpoznająca złożony wniosek dotyczący dopłat za 2007 r. została wydana
[...] marca 2008 r. Skarżący słusznie podniósł, że w stanie prawnym dotyczącym
2007 r., art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie regulował w sposób szczególny terminu
do jakiego osoba występująca o płatności była zobowiązana posiadać grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi.
Regulacja ta pojawiła się później w brzmieniu "Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia
tą płatnością...". Zatem skoro nie wskazano szczególnego terminu, do którego należało posiadać grunt w stosunku, do którego wystąpiono o przyznanie płatności, należy zwrócić uwagę na ogólną regulację. Otóż wniosek o przyznanie płatności dotyczył roku 2007. Skoro w przepisach nie wskazano szczególnego terminu,
do którego należy posiadać grunt rolny, to przyjąć należy, iż termin ten kończy się
z końcem roku kalendarzowego, wynika to wprost z treści samego wniosku
o "przyznanie płatności na rok 2007". Oznacza to, że posiadać grunty należy
do końca roku 2007, bo płatność za ten rok występuje i jest ona ustalona
na podstawie składanego corocznie wniosku, w relacji do danego roku kalendarzowego.
Podobny sposób interpretowania terminu przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2008 II GSK 559/08 (publ.cbois.nsa.gov.pl, chociaż wskazane rozstrzygnięcie dotyczyło innej płatności, jednak istotny w tej sprawie okazał się przedstawiony przez NSA sposób interpretacji). Sąd rozpoznający sprawę
nie podzielił poglądu organów, że w tej sprawie należy wydać decyzję biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący na moment jej wydania. Ta ogólna zasada
nie ma zastosowania, albowiem w przypadku przyznania płatności na rok 2007,
na co wyżej wskazano należy badać czy wystąpiły wszystkie przesłanki dotyczące
tej płatności na koniec roku 2007, a nie w następnym roku 2008, gdyż na rok 2008 składany był nowy wniosek.
To błędne rozumienie prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia
26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej nie miało wpływu na wynik sprawy albowiem przy przedstawionej przez sąd interpretacji powyżej, skarżący również nie spełniał warunku posiadania gruntu, oznacza
to, że zaskarżona decyzja nie mogła być innej treści, nie wystąpiła więc podstawa
do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
Następny zarzut dotyczył, czy skarżący po złożeniu wniosku miał obowiązek zawiadomienia organu o zmianie stanu faktycznego polegającego na braku posiadania od października 2007 r. gruntu z działek nr [...]. Otóż zdaniem sądu płatność dotyczyła 2007 r. i istotnym elementem stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do jej wypłaty była powierzchnia gruntów rolnych istniejąca na koniec 2007 r., a obowiązek zgłaszania powstałych zmian wynikał z art. 68 ust. 1 i ust 2. Rozporządzenie Komisji nr 796/ 2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrożenia zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady w 1782/2003 i 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady nr 479/2008.
Złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie dopłaty na 2007 r. zdeaktualizował się od [...] października 2007 r., co do działek nr [...] i skarżący powinien o tym poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, do którego złożył wniosek.
Skarżący nie wykazał, aby nie ponosił winy w braku dokonania zawiadomienia
o zmniejszeniu powierzchni posiadanych gruntów, przy czym przez pojęcie winy należy rozumieć nie tylko winę umyślną, ale także winę nieumyślną w postaci niedbalstwa. Zatem organy prawidłowo przyjęły, że w stosunku do skarżącego zaszły podstawy do nałożenia potrąceń płatności z art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji
Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Organy prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłania
do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem po wydaniu decyzji z dnia 4 marca 2008 r., która stała się ostateczna, wyszła na jaw istotna dla sprawy okoliczność faktyczna istniejąca
w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który ją wydał w postaci zmniejszenia
od [...] października 2007 r. powierzchni posiadanych przez skarżącego gruntów rolnych o przekazane przez niego gruntu na działkach [...].
W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutowi zawartemu w skardze nie miał zastosowania art. 146 § 2 kpa.
W rozpoznawanej sprawie także, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, prawidłowo i szczegółowo się w tym zakresie wypowiadając nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, albowiem skarżący nie przekazywał gospodarstwa na rzecz innego producenta
Mając na uwadze powyższą skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Dariusz Skupień Joanna Wierchowicz Jacek Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło