I SA/Go 657/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-06
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Stefan Kowalczyk, Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły uznania darowizn za udowodnione źródło pokrycia wydatków w sytuacji występowania istotnych rozbieżności w zeznaniach darczyńców i obdarowanych, przy braku dowodów bankowych potwierdzających posiadanie środków przez darczyńców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe miały podstawy do nieuznania darowizn za udowodnione źródło pokrycia wydatków. Istotne rozbieżności w zeznaniach darczyńców i obdarowanych, dotyczące kwot, sposobu przekazania i źródeł pochodzenia środków, w połączeniu z brakiem dowodów bankowych, uzasadniały odmowę przyjęcia tych darowizn jako udowodnionych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania pochodzenia środków spoczywał na stronie skarżącej.Stan faktyczny
Skarżący K.D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która ustaliła mu zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy podatkowe ustaliły, że Państwo D. ponieśli w 2001 roku wydatki przewyższające posiadane środki, a darowizny od rodziców, które miały pokryć te wydatki, nie zostały uznane za udowodnione z powodu istotnych rozbieżności w zeznaniach darczyńców i obdarowanych oraz braku dowodów bankowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Protokolant Sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę.
Skarżący K.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono następujący stan faktyczny.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego wobec Pana K.D. w zakresie ustalenia źródeł pokrycia wydatków poniesionych w 2001 roku oraz źródeł pochodzenia zgromadzonego w tym roku mienia, które zostało połączone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. z postępowaniem prowadzonym wobec Pani A.D., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] ustalił Panu K.D. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 17.821,00 zł od dochodów w wysokości 23.761,00 zł, nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organ I instancji ustalił, że Państwo K. i A.D. w 2001 roku wydatkowali łącznie 330.629,76 zł posiadając na ich pokrycie środki pieniężne w wysokości 283.108,46 zł.
Organ I instancji powołując się na decyzje kończące pierwszoinstancyjne postępowanie w przedmiocie ustalenia małżonkom D. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wskazał, że Państwo D. na początek roku 2001 nie posiadali żadnych oszczędności, których źródłem wg oświadczeń Podatników miała być m.in. nielegalna praca za granicą.
Od powyższej decyzji Pan K.D. wniósł 7 lutego 2006 r. odwołanie, w którym zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, zarzucając jednocześnie:
– naruszenie art. 20 ust. l i 3, art. 30 ust. l pkt l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ustalenie, że Kontrolowani nie wskazali źródeł pochodzenia majątku,
– zaniżenie niektórych przychodów, jak również zawyżenie niektórych kosztów uwzględnionych w rozliczeniu przez organ I instancji,
– pominięcie przychodów z pracy za granicą.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ kontroli wyłączył z przychodów kwotę 36.000,00 zł otrzymaną w roku podatkowym tytułem darowizn od rodziców oraz zawyżył koszty utrzymania o 11.576,76 zł. Podkreślił, że darowizny do kwoty 9.000,00 zł nie podlegały opodatkowaniu, w związku z czym brak jest w urzędzie skarbowym stosownych dowodów na okoliczność ich udzielenia. Odnosząc się do tej części uzasadnienia decyzji organu I instancji, w której wskazano na sprzeczności oraz brak logicznej spójności w zeznaniach darczyńców stwierdził, iż trudno wymagać, aby osoby w podeszłym wieku zeznając w 2005 roku na okoliczności jakie miały miejsce w 2001 roku, pamiętały czy pieniądze były darowane raz, czy też więcej razy. Zarzucił, iż dla organu I instancji przy ocenie przedmiotowej okoliczności zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy rodzice Pani A.D. przekazali pieniądze w kopercie czy też nie. Jego zdaniem, sprzeczności w powyższym zakresie nie mogą podważać oświadczeń darczyńców o udzieleniu pomocy.
Po zapoznaniu się z treścią odwołania i przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy uzupełnionych w toku dodatkowego postępowania przeprowadzonego w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części i orzekł, że zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 rok wynosi 17.743,00 zł od dochodów w wys. 23.657,00 zł nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Organ odwoławczy stwierdził, że Państwo K. i A.D. w 2001 roku wydatkowali łącznie 330.423,41zł, posiadając na ich pokrycie środki pieniężne w wysokości 283.108,46 zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na ustalenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w zakresie ustalenia Panu K.D. zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Za bezzasadny uznał ponadto zarzut nieuwzględnienia przez organ I instancji po stronie źródeł pokrycia roku podatkowego darowizn otrzymanych rzekomo od rodziców. Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto zarzutu dotyczącego zawyżenia przez organ I instancji kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego Państwa D.. Weryfikując ustalenia organu I instancji stwierdził, iż organ ten zawyżył o 206,35 zł wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Pana K.D.. Wyjaśnił przy tym przyczyny różnicy między wielkościami wynikającymi z zeznania PIT-36/2001 a ustalonymi w zaskarżanej decyzji, wskazując m.in. na rozliczenia z ryt. podatku VAT i różnice remanentowe.
Na ww. decyzję organu odwoławczego Pan K.D. reprezentowany przez adwokata Pana L.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] maja 2008r. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucając naruszenie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i przyjęcie, iż Skarżący nie uprawdopodobnił posiadania w 2001 roku środków finansowych pozwalających na pokrycie wydatków z tego roku podatkowego. Podniósł także, że doszło do naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny okoliczności będących podstawą wydanej decyzji wbrew treści przeprowadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności:
– odmowy wiarygodności złożonym oświadczeniom przez Państwa J. i B.D. oraz Państwo W. i J.M. o przekazaniu Skarżącemu i Pani A.D. darowizn w łącznej wysokości 36.000,00 zł,
– odmowę wiarygodności wyjaśnieniom Stron o otrzymaniu przez A.D. i Skarżącego darowizn w kwocie 36.000,00 zł;
Strona skarżąca uważa także, że nastąpiło naruszenie art. 121 § l oraz art. 122 w związku z art. 180 § l, art. 187 § l i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące rozpoznanie zebranego materiału dowodowego i przeprowadzenie wnioskowania pomijającego dokonane w sprawie ustalenia i przeprowadzone dowody.
W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego stwierdza także, że świadkowie potwierdzili fakt przekazania darowizn a rozbieżności w ich zeznaniach nie mogą wpłynąć na wiarygodność samego faktu przekazania darowizn. Istotne jest to, że potwierdzili Oni fakt udzielenia darowizny.
W udzielonej odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny
zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie.
Zarzuty skargi dotyczyły kwestii proceduralnych, a przede wszystkim odmiennej , od przedstawionej przez organy podatkowe oceny zebranych przez nie dowodów, w związku z tym istotną kwestią, mającą decydujący wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji jest zbadanie ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia podatkowego.
W skardze zarzucono decyzji wydanej przez organ odwoławczy naruszenie art. 120 § 1, art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyczerpujące rozpoznanie zebranego materiału i przeprowadzenie wnioskowania pomijającego dokonane w sprawie ustalenia i przeprowadzone dowody.
Naruszenie przepisów postępowania zdaniem strony, dotyczyło nie uznania przez organ odwoławczy środków pochodzących z darowizn dokonanych na rzecz skarżącego i jego żony przez J. i B.D. oraz W. i J.M.. Zdaniem strony skarżącej organ niezasadnie uznał złożone zeznania przez darczyńców jako niewiarygodne, w sytuacji gdy powstałe w zeznaniach rozbieżności są spowodowane wiekiem świadków a przekazywanie darowizn odbyło się w 2001 r. i mogli oni pomylić okoliczności ich przekazywania.
Odnosząc się do tego zarzutu, dotyczącego w istocie innej niż tego oczekuje strona skarżąca oceny zebranego materiału dokonanej przez organ podatkowy należy zauważyć, że przedłożone przez stronę w toku prowadzonego postępowania umowy darowizny zostały sporządzone w 2004 r., chociaż dotyczyły 2001 r. Ponadto opis zdarzeń związany z tymi umowami, wysokość udzielanych kwot , posiadanych oszczędności jest przez J.D. oraz jej męża B.D. będących darczyńcami jest odmiennie przedstawiany.
Przypomnieć przy tym należy, że w tym postępowaniu to strona skarżąca obciążona jest ciężarem dowodu i zobowiązana jest wykazać pochodzenie środków z których zostały pokryte niekwestionowane przez nią, a ustalone przez organy podatkowe wydatki.
Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna , obowiązkiem sądu dokonującym kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest zbadanie czy organ odwoławczy w sposób zgodny z art. 191 Ordynacji podatkowej odmówił przyjęcia za udowodnione przychody pochodzące z wskazanych przez stronę skarżącą umów darowizn.
W świetle wskazanych w zaskarżonej decyzji okoliczności należy uznać, ze Dyrektor Izby Skarbowej miał podstawy do nieuznania, że ustalone w 2001 r. stronie skarżącej wydatki zostały pokryte ze środków pochodzących z przedłożonych umów darowizn.
Logiczne jest bowiem, że skarżący i jego najbliższa rodzina, tj. rodzice i teściowie posiadają rozeznanie dotyczące ich wzajemnych stosunków finansowych oraz okoliczności zawartych umów. Skoro zatem pomiędzy tymi osobami, składającymi w toku postępowania zeznania, wystąpiły istotne rozbieżności dotyczące istotnych faktów, jak wysokość przekazanych darowizną kwot, sposobu ich przekazania, źródeł ich pochodzenia, przy braku dowodów w postaci przelewów bankowych, wyciągów z rachunków bankowych potwierdzających posiadanie przez darczyńców w momencie wykonania darowizny tych środków, że należało uznać za prawidłowe przyjęcie przez organ odwoławczy, że źródłem pokrycia wydatków za 2001 r. nie były środki pochodzące z przedłożonych przez stronę umów darowizn.
Sama strona skarżąca, przyznając, istnienie rozbieżności w złożonych zeznaniach nie potrafiła tych rozbieżności logicznie wytłumaczyć, w sposób mogący utrzymać postawioną przez nią tezę, że środki pochodziły ze wskazanych darowizn. Jednak świadkowie składając zeznania podawali istotne szczegóły, nie zasłaniając się brakiem pamięci czy wiekiem.
Okoliczność wystawienia istotnych rozbieżności w złożonych zeznaniach, nie została spowodowana sposobem prowadzenia przez organy podatkowe postępowania. Szczegółowość i wnikliwa ocena zebranego materiału dowodowego jest właśnie potwierdzeniem prowadzenia go w sposób spełniający wymogi z art.120,122,187,191 Ordynacji podatkowej a nie ich naruszeniem.
Stronie skarżącej należy przypomnieć, że zgodnie z art. 20 ust 3 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w tym roku podatkowym oraz w latach poprzednich.
Zatem organ podatkowy wysokości przychodu podatnika ustala na podstawie wydatków świadczących o sytuacji ekonomicznej podatnika. W tym celu przyrównuje wysokość wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego do uzyskanych przychodów, zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych z opodatkowania oraz zasobów finansowych, które zgromadził wcześniej. Powstałe pomiędzy ustalonymi wydatkami a przychodami różnica podlega opodatkowaniu, chyba że podatnik , który jest obciążony ciężarem dowodu wykaże pochodzenie środków z których zostały pokryte ustalone przez organy wydatki.
Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie podatkowe, dokonującej prawidłowej, zgodnej z wymogami art. 191 Ordynacji podatkowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności nie przyjmując za wykazane przez stronę skarżącą pochodzenie środków z wskazanych przez nią umów darowizn.
Mając więc na uwadze powyższe, na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło