I SA/Go 67/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Referent Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, IV, VII, VIII, IX 2003 r. oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej [...] roku przez [...] reprezentowanego przez pełnomocnika jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej ( zw. dalej Dyrektor IS) z [...] roku nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnik US) z [...] roku nr [...] określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 roku oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jako kwotę do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2003 roku w wysokości 0,00zł. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. Po przeprowadzonej przez urząd skarbowy kontroli w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2003 roku Naczelnik US wydał [...]r. za w/w okres decyzję w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług. Dyrektor IS decyzją z [...]r. w/w rozstrzygnięcie uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik Strony wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 27.10.2005r., sygn. akt ISA/Go367/05 skargę oddalił. W toku kontroli organ pierwszej instancji ustalił, iż Skarżący [...]2002r. złożył: 1/zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym - VAT-R w którym określił, iż pierwsza deklaracja VAT-7 złożona zostanie za grudzień 2002r., oraz 2/ zgłoszenie aktualizacyjne NIP-1 w którym określił, że z dniem [...].2002r. wznawia działalność gospodarczą. W zakresie podatku naliczonego kontrola wykazała, iż Strona w lutym 2003r. dokonała odliczenia z faktury nr [...] wystawionej [...].2003r. przez [...],[...], na wartość netto 2.000,00 zł, podatek VAT 440,00 zł za wykonanie pomiarów do audytu. Urząd na podstawie bazy danych ustalił, iż [...] rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...].2000r., lecz nie dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług. W konsekwencji, zgodnie z treścią §48 ust.4 pkt1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. nr 27, poz.268 ze zm./, w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur VAT - faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Z uwagi na powyższe stronę pozbawiono prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez w/w podmiot. Co do pozostałych miesięcy 2003 roku w zakresie podatku naliczonego błędów nie stwierdzono. Odnośnie podatku należnego, Naczelnik US ustalił w prawidłowy sposób, w poszczególnych miesiącach 2003 roku moment powstania obowiązku podatkowego. Dokonał tego w oparciu o zebrany w trakcie kontroli materiał dowodowy oraz na podstawie art.6 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. nr 11, poz.50 z późn. zm. zw. dalej VAT/, zgodnie z którym - jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi oraz na podstawie art.6 ust.8b pkt 2 lit. d w/w ustawy, według którego obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usług budowlanych i budowlano - montażowych. Urząd Skarbowy stwierdził również naruszenie art.27 ust.4 ustawy o VAT , w myśl którego - podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności określone w art.7 ust.1 pkt 1 i 2 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art.14 ust.1, ust.5 i ust.6, są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej kwoty określone w art.20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. W wyniku poczynionych ustaleń kontrolnych Naczelnik US decyzją z [...]r. Nr [...] określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe za styczeń 2003r. w kwocie 35.239 zł, luty 2003r. w kwocie 1.844zł.; kwiecień 2003r. w kwocie 807zł.; lipiec 2003r. w kwocie 41.682zł.; sierpień 2003r. w kwocie 4.807zł.; wrzesień 2003r. w kwocie 12.853zł. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jako kwotę do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2003r. w wysokości 0,00 zł. Pełnomocnik wnosząc odwołanie na przedmiotowe rozstrzygnięcie zarzucił obrazę art.19 ust.1 ustawy o VAT poprzez pozbawienie podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, naruszenie art.210 §1 pkt.6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, poprzez nie zawarcie w zaskarżonej decyzji pełnego uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia. W motywach uzasadnienia pełnomocnik wskazał na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zgodnie z którym nabywca towaru lub usługi nie traci prawa do odliczenia VAT. W jego ocenie organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia wyroków ETS na każdym etapie postępowania. Po przeanalizowaniu przedstawionych zarzutów jak i zebranego w sprawie materiału Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze złożonej na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji. Zarzucił obrazę art.19 ust.1 ustawy o VAT- poprzez pozbawienie podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. W uzasadnieniu podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nabywca towaru lub usługi nie traci prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli w grę wchodziło obejście przepisów prawa krajowego lub inne nadużycie ze strony sprzedawcy. Jego zdaniem liczy się tylko to, że nabywca nie był świadomy nadużycia. Jeżeli podatnik działa w dobrej wierze, to nie może być pozbawiony prawa do odliczenia naliczonego podatku od zakwestionowanego zakupu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wydanego w wyniku rozpatrzenia odwołania wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie będącej przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej zarzut Strony Skarżącej ograniczył się wyłącznie do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organy w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 roku. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji odwołał się przede wszystkim do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zgodnie z którym nabywca towaru lub usługi nie traci prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli w grę wchodziłoby obejście przepisów prawa krajowego lub inne nadużycie ze strony sprzedawcy, jeżeli tylko nabywca nie był tego świadomy i działał w dobrej wierze. Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko Strony Skarżącej uznaje za niewłaściwe i nie mające w sprawie zastosowania. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż bezspornym jest, że Skarżący [...] w lutym 2003r. odliczył podatek naliczony zawarty w fakturze VAT nr [...] wystawionej [...].2003r. przez [...] - to jest osobę która nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług. Zgodnie z art.19 ust.1 i ust.2 cytowanej wyżej ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany do celów podatku VAT nie stanowi dla nabywcy dokumentu stanowiącego podstawę do odliczenia lub otrzymania zwrotu wykazanego na takiej fakturze podatku, co znajduje potwierdzenie w treści §48 ust.4 pkt1 lit.a rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Powołana norma wskazuje na podstawową przesłankę uprawiającą podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego - faktura, z której wynika podatek naliczony musi być wystawiona przez podmiot do tego uprawniony. Skoro więc skarżący odliczył podatek naliczony z faktury wystawionej przez podmiot nie uprawniony do wystawienia takich faktur, to nie spełniło to warunku uprawiającego do obniżenia podatku należnego i naruszyło obowiązki podatnika. Tym samym organy podatkowe zasadnie pozbawiły Stronę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury wystawionej przez w/w osobę. Sąd pragnie podkreślić, iż argumenty pełnomocnika Strony Skarżącej, odwołujące się do działania w dobrej wierze nie mają w tej sprawie żadnego znaczenia prawnego. Możliwość odliczenia podatku nie wiąże się bowiem ze stanem świadomości podatnika lub ze stopniem jego winy (vide orzeczenie NSA I SA/Po 173/96 - Mon. Pod. 1997 nr 3 str. 86). Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z przepisem art.32 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy są zobowiązani wystawiać faktury VAT. Osoba nie będąca podatnikiem VAT faktury takiej wystawić nie może. Skoro tak, to faktura pochodząca od podatnika niezarejestrowanego, nie może wywołać żadnych skutków prawnych. Na zakończenie tej części rozważań, należy podkreślić, iż ryzyko wyboru kontrahenta obciąża nabywcę towarów i usług . Rejestr NIP jest jawny i uzyskanie stosownej informacji nie nastręcza żadnych trudności. W takich sprawach jak będąca obecnie przedmiotem kontroli sądowadministracyjnej nie jest istotnym ustalanie, czy podatnik dołożył należytej staranności odliczając podatek, czy też nie. Odpowiadając natomiast na zarzuty strony skarżącej w kwestii naruszenia norm prawa wspólnotowego stwierdzić należy, iż nie jest możliwe orzeczenie w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa wspólnotowego w sytuacji gdy okoliczności faktyczne sporu miały miejsce przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Stanowisko to jest zgodne z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie C-302/04 Ynos/Varga, w którym Trybunał stwierdził, iż jest właściwy do dokonywania wykładni dyrektywy jedynie w zakresie, w jakim dotyczy to jej stosowania w nowym państwie członkowskim od momentu przystąpienia do UE. Ustalenie zakresu czasowego, w którym państwo przystępujące do UE zobowiązuje się do stosowania prawa wspólnotowego, w ocenie Sądu, nie powinno budzić szczególnych trudności, bowiem z art.2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, stanowiącego część Traktatu o przystąpieniu zawartego przez dziesięć państw, które przyłączyły się do Unii Europejskiej w 2004г., wynika, że w braku innego rozstrzygnięcia, prawo wspólnotowe jest stosowane w nowych państwach członkowskich od dnia akcesji. Reasumując, w świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. (-) Alina Rzepecka (-) Stefan Kowalczyk (-) Krystyna Skowrońska-Pastuszko