I SA/Go 68/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-03-18
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Stefan Kowalczyk, Krystyna Skowrońska - Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące transakcje, które faktycznie nie zostały dokonane, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury dokumentujące czynności, które faktycznie nie zostały dokonane, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktycznego nabycia towaru lub usługi, a nie z samego posiadania faktury. Faktura musi odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenia gospodarcze zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżący D.B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2004 r. Organy podatkowe zakwestionowały zasadność obniżenia podatku naliczonego z faktur za zakup paliwa, uznając, że transakcje te faktycznie nie miały miejsca. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant Starszy specjalista Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2004 r. oddala skargę.
l SA/Go 68 710
UZASADNIENIE
Skarżący D.B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].11.2009 roku utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2009 roku wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec i kwiecień 2004 roku.
Z akt sprawy wynika że :
W 2009 roku Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową u skarżącego, która swoim zakresem obejmowała prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług m.in. za miesiąc marzec i kwiecień 2004 roku.
Skarżący w kontrolowanym okresie prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza nr [...], a przedmiotem jego działalności gospodarczej był transport drogowy towarów.
W toku przeprowadzonego postępowania, organ podatkowy, zakwestionował zasadność obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z następujących faktur VAT wystawionych przez A P.H.U. S.F.,:
* nr [...] z dnia [...].03.2004 roku dotyczącej zakupu paliw płynnych o
wartości netto 8.720,0 złotych i podatku VAT 1918,40 złotych,
* nr [...] z dnia [...].03.2004 roku dotyczącej zakupu paliw płynnych o
wartości netto 6.900,0 złotych i podatku VAT 1518,0 złotych,
* nr [...] z dnia [...].03.2004 roku dotyczącej zakupu paliw płynnych o
wartości netto 8.225,0 złotych i podatku VAT 1809,50 złotych,
* nr [...] z dnia [...].03.2004 roku dotyczącej zakupu paliw płynnych o
wartości netto 9.200,0 złotych i podatku VAT 2.024,0 złotych,
* nr [...] z dnia [...].03.2004 roku dotyczącej zakupu paliw płynnych o
wartości netto 11.960,0 złotych i podatku VAT 2.631,20 złotych.
Postanowieniem z dnia [...].05.2009 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego włączył do materiału dowodowego postępowania kontrolnego następujące materiały:
- kserokopię aktu oskarżenia wraz z uzasadnieniem z dnia [...].10.2006 r. z akt
sprawy nr VII K 463/06 prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Karny,
* kserokopię protokołu przesłuchania S.W. w charakterze podejrzanego z dnia [...].04.2006 roku, przeprowadzonych przez Komendę Wojewódzką Policji,
* protokoły przesłuchania S.F. w charakterze podejrzanego z dnia [...].12. 2004 roku i [...].03.2005 roku,
* odpis prawomocnego wyroku w sprawie VII K 463 / 06 Sądu Rejonowego.
Organ l instancji, na podstawie materiału zgromadzonego w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ustalił, że skarżący faktycznie nie dokonał zakupu oleju napędowego wynikającego z powyższych faktur i tym samym została zawyżona kwota podatku naliczonego dokumentująca czynności, które faktycznie nie zostały dokonane.
Tak wiec Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...].08.2009 roku decyzją w której określił zobowiązanie w podatku do towarów i usług za marzec i kwiecień 2004 roku.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie zarzucając niniejszej decyzji:
* obrazę art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej, poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niezgodnym z ustawą zasadniczą przepisie § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia MF z dnia 22 marca 2002 roku,
* naruszenie art. 19 ust. l ustawy z dnia 08 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług, poprzez pozbawienie podatnika prawa do obniżenia należnego podatku od towarów i usług związanego ze sprzedażą opodatkowaną o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu oleju napędowego od firmy S.F.,
- naruszenie art. 121 ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony,
- naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- naruszenie art. 191 ordynacji podatkowej, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Organ II instancji decyzją z [...] listopada 2009 roku utrzymał w mocy decyzję organu l instancji, podzielając ustalenia i argumentację tegoż organu.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
- obrazę art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej, poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niezgodnym z ustawą zasadniczą przepisie § 48 ust.4 pkt 5 lit. a Rozporządzenia MF z dnia 22 marca 2002 roku,
- naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług, poprzez pozbawienie podatnika prawa do obniżenia należnego podatku od towarów i usług związanego ze sprzedażą opodatkowaną o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu oleju napędowego od firmy S.F.,
- naruszenie art. 121 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony,
- naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- naruszenie art. 191 ordynacji podatkowej, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- obrazę art. 123 § 1 w związku z art. 190 ordynacji podatkowej, poprzez nie zapewnienie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu , w tym prawa do udziału w przesłuchaniu świadków, których zeznania miały kluczowe znaczenie w sprawie,
- obrazę art. 188 ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie wniosku dowodowego strony, pomimo, że przedmiotem dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy; które nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał iż § 48 ust. 4 pkt. 5 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.03.2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, oraz o podatku akcyzowym jest niezgodny z art.84 oraz art.217 Konstytucji RP. Z przepisów tych wynika zdaniem skarżącego iż ograniczenia w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego winno wynikać z ustawy o nie z przepisu podstawowego. W tym zakresie skarżący przywołał orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego wskazując iż zasady określone w przepisach konstytucyjnych mają na celu zagwarantowanie skutecznej ochrony prawnej podatnika. Winny one być jasne i czytelne i nie można ich domniemywać.
Nadto swoje twierdzenie poparł odwołując się do § 14 ust. 2 ptk. 4 lit. a rozporządzenia MF z dnia 27.04.2004 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i wskazując iż przepis ten został uchylony.
Skarżący również wskazał iż nie miał świadomości iż nabywany olej napędowy pochodził z nielegalnych transakcji. Wskazywał w związku z tym iż współpracę z S.F. rozpoczął z polecenia S.W., a kontrola w zakresie transakcji z nim nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Osoba ta była pośrednikiem między nim a S.F. odbierała gotówkę, Wątpliwości skarżącego nie wzbudził fakt iż paliwo przywożone było nieopisanymi cysternami.
Podnosił iż na fakt braku świadomości wskazuje to że świadomie nie zakupiłby oleju napędowego o niewłaściwych parametrach jakościowych, bowiem zakupiłby niedostosowane paliwo dla kilkugroszowego zysku. Natomiast ryzyko awarii w samochodach z tego tytułu było duże. Również z tego tytułu mógłby ponieść odpowiedzialności karną.
Powołał się również na akt oskarżenia w stosunku do S.F. w którym wymieniony jest jako osoba pokrzywdzona z tytułu działalności tej osoby.
Skarżący wskazał na orzecznictwo ETS zgodnie z którym przed ewentualną odmową prawa do odliczenia podatku VAT istnieje konieczność ustaleń dotyczącej wiedzy skarżącego do nieuczciwości jego kontrahenta.
W postępowaniu organ podatkowy również naruszył zasadę czynnego udziału strony, dołączając do akt sprawy protokoły z innego postępowania i nie uwzględniając wniosku strony o przesłuchanie świadków, co do ustalenia okoliczności podjęcia współpracy z skarżącym, oraz celem ustalenia warunków i zdarzeń jakie miały miejsce w trakcie zakwestionowanych transakcji zakupu paliwa. W szczególności w drodze przesłuchania tych świadków ustalono by czy skarżący miał świadomość iż nabywa zamiast oleju napędowego olej opałowy pochodzących z nieznanego źródła, jak również wyjaśniona byłaby pozycja S.F. i M.P. w transakcjach sprzedaży paliwa. Pozwoli to na uznanie iż to S.F. prowadził działalność gospodarczą wraz z M.P. a S.W. był pełnomocnikiem tych osób.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wywiódł iż na podstawie zebranego materiału dowodowego należy uznać że S.F., dostawca paliwa dla skarżącego zajmował się wystawianiem tylko pustych faktur które nie dokumentują faktycznie przeprowadzonych transakcji gospodarczych, tak więc w konsekwencji skarżący nie dokonał zakupu oleju napędowego od tego kontrahenta i nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Stwierdził również iż spełnienie samych warunków formalnych nie jest wystarczające dla skorzystania z uprawnień określonych w przepisach o podatku VAT, w tym również pomniejszenia kwoty podatku należnego od kwotę podatku naliczonego. Koniecznym bowiem jest aby faktury te odzwierciedlały rzeczywisty obraz transakcji gospodarczych.
Organ uznał ze nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 121, 122, 191 ordynacji podatkowej. Zebrał on bowiem obszerny materiał dowodowy, skorzystał z dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach i dokonał oceny tego materiału zgodnie z obowiązującym regułami.
Organ odniósł się również do twierdzeń skarżącego o braku świadomości że nabywał odbarwiony olej opałowy, wskazując na przyczyny dla których nie można dać mu wiary m.in. na powszechnie znany fakt oszustw paliwowych, płatność za paliwo gotówką nieznanym kierowcom mimo obowiązku dokonywania przelewu, brak świadectw jakości paliwa itp.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 84 i 217 Konstytucji RP organ wskazał iż decyzja została oparta na art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8.01.1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, natomiast § 48 ut. 4 pkt. 5 lit. a został przywołany pomocniczo dla sprecyzowania przepisów ustaw podatkowych.
Wskazał również iż przejęcie materiałów dowodowych z innych postępowań nie narusza art. 123 § 1 ordynacji podatkowej, a art. 181 ordynacji podatkowej nie nakazuje powtórzenia czynności procesowych wykazanych tymi dokumentami. Nadto skorzystanie z tych dowodów jest zbędne wobec uznania iż S.F. był winny tworzenia dokumentacji odzwierciedlające fikcyjne transakcje.
Nadto uznał iż nieuzasadnione jest powoływanie się skarżącego na przepisy i orzecznictwo ETS w sytuacji gdy przepisy dotyczące podatku od towarów i usług, jak również orzecznictwo ETS może być stosowane od momentu wejścia RP do DE, natomiast zobowiązanie w podatku od towarów i usług odnosi się do okresu z przed akcesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, póz. 1269 / właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych, w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm /.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy postępowania podatkowego, jak i prawa materialnego, a motywy podjętych rozstrzygnięć przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Zgodnie z przepisami zawartymi w dziale IV Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy /art. 122/.
W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe są zobowiązane w myśl art. 187 § 1 ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 ordynacji podatkowej dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ jako dowód może dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem / art. 180
§1A
Podkreślić należy, że ocena dowodów należy do organu, który nie jest
skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym.
Sąd natomiast nie może podważać dokonanej oceny, jeżeli organ nie naruszył zasad logiki, doświadczenia życiowego, ocenił dowody w sposób obiektywny oraz dokonał wszechstronnej oceny dowodów w wzajemnym ich powiązaniu.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej, oparty na twierdzeniu iż organ oparł rozstrzygnięcie na zeznaniach świadków złożonych w postępowaniu karnym. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę otwartego systemu dowodów oraz równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń, co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu.
Przepis art. 180 ordynacji podatkowej stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem zaś przepis 181 ordynacji podatkowej wymieniając
przykładowe środki dowodowe wskazuje wprost na dowody zgromadzone w toku postępowania karnego lub postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Oznacza to, że dowody zgromadzone w postępowaniu karnym są środkiem dowodowym dopuszczalnym w postępowaniu podatkowym. Dowody takie organ przyjął do przedmiotowego postępowania. Strona zarzuca organom, że przyjęcie do postępowania protokołów z przesłuchania świadków w postępowaniu karnym nie zapewnia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem strona nie mogła skonfrontować zeznań S.F.. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą tylko o tyle, że protokół przesłuchania włączony z innego postępowania nie może zastąpić dowodu z przesłuchania świadka. Organ jednak włączonych do postępowania dowodowego protokołów nie traktował jako przesłuchanie świadka, a jako jeden z dowodów w sprawie.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy w zakresie ustalenia, że S.F. nie dokonywał na rzecz skarżącej sprzedaży paliw. S.F. w postępowaniu karnym wskazywał, że nie dokonywał zakupu paliw płynnego i nie sprzedawał tego paliwa. Nie posiadał środków trwałych, a tym samym nie miał możliwości przewożenia paliwa do odbiorców, nie zatrudniał pracowników, nie posiadał zaplecza paliwowego. Nie dysponował również fakturami zakupu paliwa, a faktury sprzedaży wystawiał na życzenie innych wymienionych przez niego osób. Prawidłowe są ustalenia organu, ze S.F. wystawiał wyłącznie tzw. "puste" faktury, które nie dokumentowały faktycznie przeprowadzonych transakcji sprzedaży paliwa.
Przechodząc do oceny prawidłowości zastosowania przez organ prawa materialnego wskazać należy, że korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym określił przypadki w których nabycie towarów i usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 21 ustawy.
Przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia nie był przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny i nie stwierdzono jego niekonstytucyjności.
W ocenie Sądu, powołanemu przepisowi nie można postawić zarzutu niekonstytucyjności. Zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - faktury te i dokumenty celne
nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Zakres ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy wyznaczają stanowiące podstawę rozstrzygnięcia regulacje materialnoprawne wynikające z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów. W ich kontekście istotne jest to aby przyjęta do rozliczenia faktura VAT dokumentowała rzeczywisty obrót. Warunek taki zachodzi zaś wtedy i tylko wtedy gdy dana faktura odzwierciedla zdarzenie gospodarcze dokonane między podmiotami wymienionymi na fakturze, której przedmiotem jest towar bądź usługa opisana w tym dokumencie pod względem ilościowym, jakościowym, wartościowym itp. Innymi słowy między rzeczywistą sprzedażą, a jej opisem w fakturze istnieć musi pełna zgodność pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym.
Stanowisko takie potwierdza dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok z dnia : 9 stycznia 2007 roku sygn. akt l FSK 465 / 06 , Lex nr 285045, wyrok z dnia 14 czerwca 2006 roku sygn. akt l FSK 996 / 05 / ONSAiWSA z 2007 roku Nr 5, póz. 122, wyrok z dnia 27.10.2005 roku FSK 634 / 04, Lex nr 187797 /, w których stwierdza się iż transakcje, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego, lecz stanowią nadużycie prawa, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych transakcji, a w konsekwencji do zwrotu podatku /art. 19 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Dz. U. Nr 11, póz. 50 z późn. zm./,
Zastosowanie § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a nie jest uzależnione od zawinienia podatnika, czy też jego dobrej czy złej wiary. Należy uznać, że w orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, nie istnieje w sytuacji, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada zdarzeniom gospodarczym. Przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy VAT, określając kwotę podatku naliczonego, odnosi się do faktury stanowiąc, że kwota podatku naliczonego to suma kwot określonych w fakturach z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika zatem z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia ale także odzwierciedlać prawidłowy przebieg zdarzeń gospodarczych. / por wyrok NSA z dnia 30 października 2003 r. III SA 215/02 /.
Nie można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami / por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. l S.A./Lu 1240/967. Realizację zasady określonej w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy stanowi przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który wyłączył możliwość obniżenia podatku należnego, oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w sytuacji gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Oznacza to, że organy podatkowe mają obowiązek badać czy faktycznie doszło do nabycia towarów związanych ze sprzedażą opodatkowaną.
Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organów, iż skoro zaewidencjonowane przez podatnika faktury wskazują jako sprzedawcę firmę A PHD S.F. to potwierdzają czynności które faktycznie nie zostały dokonane między tym podmiotem a podatnikiem a tym samym stosownie do art. 19 ust. 1 i 2 ustawy oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Dla zastosowania przepisu § 48 ust. 4 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów nie jest istotne, czy podatnik w ogóle nabył towar wymieniony w fakturze, tylko czy nabył go od wystawcy faktury. Podstawą pozbawienia podatnika prawa do obniżenia podatku należnego było to, że faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Zaznaczyć trzeba, że rozstrzygana sprawa dotyczy marca i kwietnia 2004 roku Fakt ten jest istotny o tyle iż z uwagi na powoływanie się strony na to, że nie wiedziała, iż nabywa paliwo od innego podmiotu niż wykazany w fakturze / że uczestniczy w łańcuszku nielegalnych transakcji /. Podstawą oceny prawnej decyzji jest obowiązywanie w Polsce w dacie zdarzenia faktycznego - w niniejszej sprawie marcu i kwietniu 2004 roku. W tej dacie Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich nie były obowiązującymi źródłami prawa, gdyż Polska nie była jeszcze członkiem Unii Europejskiej. Dlatego nie mogły być stosowane jako obowiązujące przepisy a w konsekwencji nie można czynić organom zarzutu ich naruszenia.
Nie można odwoływać się do judykatury europejskiej, orzeczenie ETS nie znajdują prostego przełożenia do stanu prawnego obowiązującego przed akcesją / wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r. sygn. akt GSK 686/04/. "Do przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej nie miała zastosowania zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego. Z tego względu obowiązek prowspólnotowej
wykładni przepisów prawa polskiego, stosowanego do stanów faktycznych opartych na zdarzeniach zaszłych przed dniem akcesji, nie może prowadzić do skutku contra legem w stosunku do obowiązujących w tym czasie przepisów polskich lub nie stosowania tych przepisów, nawet gdyby były one niezgodne z treścią i celami aktów wspólnotowych" / wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2004 r. sygn l PK 498/03 OSNP 2005/6 póz. 78 /. Pogląd ten potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych / por wyrok z dnia 6 stycznia 2006 r. l FSK 437/05, z dnia 24 marca 2006 r. l FSK 767/05 /.
Podkreślić należy, że prezentowane stanowisko jest zgodne z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie C-302/04 Ynos /Varga.
Reasumując organ wydał zaskarżona decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jak i prawidłową jego ocenę. Nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 ordynacji podatkowej, jak również wynikający z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozważenia materiału dowodowego, zaś dokonana ocena dowodów nie wykracza poza ramy swobodnej oceny przewidzianej w art. 191 tej ustawy. Uzasadnienie organu spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 ordynacji podatkowej albowiem zaskarżona decyzja zawiera zarówno wskazania faktyczne jak i przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie oraz ich prawidłową interpretację. Spełnia tym samym przewidzianą w art. 124 Ordynacji podatkowej zasadę przekonywania.
Ze względów powyższych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło