I SA/Go 682/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi I Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia postanawia: 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić skarżącej Spółce kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Sygn. akt I SA/Go 682/14 Skargą z dnia [...] października 2014 r. I Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2014 r. nr [...]. Do skargi załączono pełnomocnictwo udzielone T.G., T.G. oraz dr M.J. przez J.C., reprezentującego skarżącą Spółkę. Do skargi załączono także informację z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień [...] marca 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 5 grudnia 2014 r. dołączono do akt sprawy wydruk z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (krs.ms.gov.pl), dotyczący strony skarżącej oraz sporządzone kopie z akt sprawy I SA/Go 372/13: skróconego aktu zgonu J.C. z [...] sierpnia 2013 r., zaświadczenia o którym mowa w art. 604 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 20147 poz. 101 t.j. ze zm.) oraz postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z [...].03.2014 r. Wydruk z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień [...] grudnia 2014 r. zawierał informację, że organem uprawnionym do reprezentacji skarżącej Spółki jest zarząd, jednakże brak było jakichkolwiek osób powołanych do jego składu. Dołączone do akt sprawy zaświadczenie Sądu Rejonowego (sygn. akt Ns Rej KRS [...]) potwierdza, że postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z [...].03.2014 r. G.D. został na podstawie art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ustanowiony kuratorem dla spółki: I Sp. z o.o.. Kurator został upoważniony do działania w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki z powodu braku organów statutowych osoby prawnej. Zarządzeniem także z 5 grudnia 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącej Spółki do wskazania w terminie 7 dni, czy w związku ze śmiercią J.C., doszło do powołania nowego zarządu skarżącej "I" Sp. z o.o.. W odpowiedzi pismem z [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej Spółki adwokat T.G. poinformował, że zarząd spółki nie został jeszcze powołany. Zarządzeniem z 20 stycznia 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentu potwierdzającego powołanie nowego zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważniającego kuratora do działania w postępowaniu sądowym dotyczącym skarżącej Spółki pod rygorem odrzucenia skargi. Odnosząc się do powyższego wezwania pismem z [...] lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki poinformował, że nie posiada dokumentu potwierdzającego powołanie nowego zarządu spółki jak również wiedzy na temat powołania jakiejkolwiek osoby w skład organów zarządzających spółki. Pełnomocnik poinformował, że kurator do działania w imieniu Spółki został ustanowiony postanowieniem Sądu rejestrowego. W ocenie pełnomocnika powołanie kuratora dla skarżącej spółki nastąpiło tylko i wyłącznie w celu powołania przez niego zarządu spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako P.p.s.a.) osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 tej ustawy organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W razie stwierdzenia braków w składzie właściwych organów na podstawie art. 31 § 1 P.p.s.a. sąd wyznacza odpowiedni termin do ich uzupełnienia. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego w tym celu terminu, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z § 2 P.p.s.a. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie , że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Z załączonej do skargi informacji z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień [...] marca 2013 r. wynikało, że organem uprawnionym do reprezentacji był jej zarząd, w którego skład jednoosobowo wchodził J.C.. Natomiast z dołączonych do sprawy kopii z akt sprawy I SA/Go 372/13, tj. skróconego aktu zgonu J.C. z [...] sierpnia 2013 r., zaświadczenia o którym mowa w art. 604 KPC oraz postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z [...].03.2014 r. wynika, że jedyny członek zarządu Spółki zmarł, a Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy powołał kuratora dla Spółki na podstawie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej. Zarówno z zaświadczenia jak i wyżej powołanego postanowienia Sądu wynika, że kurator został powołany do działania w postępowaniu podatkowym dotyczącym Spółki z powodu braku organów statutowych osoby prawnej. Należy przy tym zauważyć, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2). Obowiązek taki dotyczy jednak wyłącznie postępowań toczących się. O toczącym się postępowaniu można zaś mówić dopiero po skutecznym wniesieniu pisma inicjującego postępowanie. Wszczęcie postępowania następuje natomiast na skutek wniesienia skargi lub wniosku, o którym mowa w art. 63 P.p.s.a., czyniących zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniających inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Podkreślenia wymaga, iż braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 200 - 202 i 450; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 281) Tymczasem w dacie wniesienia skargi skarżąca Spółka już od dawna nie miała zarządu, gdyż od śmierci J.C. ([...].08.2013 r.) do składu zarządu Spółki nie powołano nowej osoby. Ponieważ Spółka nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i. procesowej, nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. Oceny tej nie zmienia należycie umocowany pełnomocnik ustanowiony przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania. Brak organu uniemożliwia działanie osoby prawnej. Fakt, że spółka nadal istnieje, co za tym idzie ma zdolność sądową i zdolność procesową oraz, że miała pełnomocnika którego pełnomocnictwo nie wygasło, nie zmienia postaci rzeczy, iż nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie mogła realizować tych zdolności, a zatem jej działanie było uniemożliwione. Podkreślić należy, że spółka nie mając organu powołanego do reprezentacji nie mogła również w stosunku do swego pełnomocnika wypełnić funkcji mocodawcy, a zatem był to stan w którym działanie spółki poprzez powołany do tego organ było uniemożliwione (por. wyrok NSA z 14.10.2014 r. II GSK 750/13) Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl natomiast § 2 tego artykułu z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem z 20 stycznia 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentu potwierdzającego powołanie nowego zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważniającego kuratora do działania w postępowaniu sądowym dotyczącym skarżącej Spółki pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi pełnomocnik - adwokat T.G. - oświadczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego powołanie nowego zarządu spółki jak również wiedzy na temat powołania jakiejkolwiek osoby w skład organów zarządzających spółki. Jednocześnie poinformował, że kurator do działania w imieniu Spółki został ustanowiony postanowieniem Sądu rejestrowego. W ocenie pełnomocnika powołanie kuratora dla skarżącej spółki nastąpiło tylko i wyłącznie w celu powołania przez niego Zarządu spółki. Opinia pełnomocnika Spółki o powołaniu dla niej kuratora, którego celem było powołanie Zarządu Spółki, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczenia sygn. akt Ns Rej KRS [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...], powołany kurator został ustanowiony do reprezentowania Spółki jedynie w postępowaniu podatkowym, tj. na podstawie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, który daje podstawę prawną do wniesienia wniosku o ustanowienie kuratora osoby prawnej pozbawionej możliwości działania w postępowaniu podatkowym z braku organów ustawowych lub statutowych. Postanowienie o ustanowieniu kuratora dla skarżącej może być wyłącznie interpretowane jako upoważnienie do działania jedynie w postępowaniu podatkowym (przed organami I i II instancji). Z treści zaświadczenia wynika zakres umocowania: "upoważniony jest do działania w postępowaniu podatkowym dot. spółki I spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)". Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że kurator uprawniony jest do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika, kurator nie został ustanowiony w celu powołania właściwych organów spółki, powołanie kuratora zostało dokonane w trybie przepisów ordynacji podatkowej (art. 138), a nie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 42 k.c.). Podsumowując: do prowadzenia spraw spółki z o.o. oraz jej reprezentacji uprawniony jest zarząd. Spółka aktualnie nie posiada tego organu, a powołany przez sąd rejestrowy kurator nie może działać w imieniu Spółki w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym w organie skarżącej zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Spółka nie mając organu powołanego do reprezentacji nie mogła również w stosunku do swego pełnomocnika wypełnić funkcji mocodawcy. Pomimo wezwania z dnia [...] stycznia 2015 r. o uzupełnienie braku organu Skarżącej uniemożliwiającego jej działanie, zarząd nie został powołany. Nie przedłożono również dokumentu z którego wynikałoby uprawnienie kuratora do działania przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, a postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. ----------------------- Sygn. akt I SA/Go 682/14 2 Sygn. akt I SA/Go 682/14 Sygn. akt I SA/Go 682/14