I SA/Go 71/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-04-15
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, który okazał się skradziony i został zwrócony prawowitemu właścicielowi, powstaje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, jeśli nabywca nie uzyskał prawa własności ani prawa do rozporządzania pojazdem jak właściciel?Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. W sytuacji, gdy nabyty pojazd był skradziony i zwrócony prawowitemu właścicielowi, a nabywca nie uzyskał prawa własności ani prawa do rozporządzania nim jak właściciel, nie można uznać, że podatek zapłacony w takiej sytuacji był podatkiem należnym, co uzasadnia zwrot nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżący nabyli w Niemczech samochód osobowy, który następnie przemieścili do Polski. Złożyli deklarację uproszczoną i zapłacili podatek akcyzowy. Później okazało się, że samochód został skradziony i zwrócono go prawowitemu właścicielowi. Skarżący wystąpili o zwrot zapłaconego podatku akcyzowego, twierdząc, że nie nabyli skutecznie pojazdu ani prawa do rozporządzania nim jak właściciel. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając podatek za należny.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Protokolant Specjalista Marta Surmacz- Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi A.S. i W.S. wspólników PHU "A" spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę 400,00 złotych (czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący Spółka P.H.U. "A" S.C. A.S. i W.S. (zw. dalej: skarżący, strony) wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy, organ II instancji) nr [...] z [...] grudnia 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (zw. dalej Naczelnik UC, organ I instancji) nr [...] z [...] września 2009r., którą odmówiono uznania za nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek akcyzowy w kwocie 10.214,00zł z tytułu dokonanego przez stronę nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...].
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Skarżący nabyli za kwotę 20 tys. EURO 21 lipca 2007r. na terytorium Niemiec samochód osobowy marki [...], nr nadwozia [...], o pojemności skokowej silnika 2993cm3 i roku produkcji 2005, który następnie przemieściła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dnia [...] lipca 2007r. złożyli do Naczelnika UC deklarację uproszczoną AKC-U nr [...], w której wykazali kwotę podatku akcyzowego należną z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w/w samochodu w wysokości 10.214,00zł. Zadeklarowane zobowiązanie zostało wpłacone [...] lipca 2007r. na konto Izby Celnej . W tym samym dniu organ I instancji wydał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od przedmiotowego samochodu.
Strony [...] maja 2009r., złożyły do Naczelnika UC wniosek o zwrot zadeklarowanego
i zapłaconego podatku akcyzowego. W motywach wskazały, że [...] listopada 2008r.
auto [...] zostało zatrzymane przez funkcjonariuszy SK KMP, albowiem okazało się, iż zostało ono w dniu [...] kwietnia 2007r. skradzione we Włoszech. Na mocy postanowienia sądu zwrócono je prawowitemu właścicielowi.
Naczelnik UC po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] czerwca 2009r., odmówił uznania za nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek akcyzowy w kwocie 10.214,00zł, z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w/w samochodu osobowego marki [...].
Skarżący z zachowaniem ustawowego terminu złożyli odwołanie.
W związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym Dyrektor IC pismem
z [...] sierpnia 2009r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów, na podstawie których dokonano rejestracji przedmiotowego pojazdu. Z uwagi na negatywną odpowiedź organ odwoławczy zwrócił się z tym samym zapytaniem do Urzędu Miejskiego, Wydziału Komunikacji . Odpowiedź otrzymał 10 sierpnia 2009r.
Następnie, po rozpatrzeniu zarzutów odwołania Dyrektor IC decyzją z [...] sierpnia 2009r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Naczelnik UC decyzją z [...] września 2009r., odmówił uznania za nadpłacony lub nienależnie zapłacony
podatek akcyzowy w kwocie 10.214,00zł. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego marki [...].
Również i na powyższą decyzję strony z zachowaniem ustawowego terminu złożyły odwołanie. Zarzuciły: 1/ błędne ustalenia polegające na niezasadnym przyjęciu, że skarżący nabyli prawo rozporządzania jak właściciele samochodem osobowym marki [...], podczas gdy nie byli oni nigdy jego właścicielami, ani też osobami uprawnionymi do rozporządzania tym pojazdem, ani też nigdy skutecznie nie nabyli tego pojazdu; 2/ obrazę przepisu art.169 §2 Kodeksu Cywilnego poprzez przyjęcie, iż PHU "A" S.C. A.S., W.S. nabyli prawo własności pojazdu, czy też prawo "rozporządzania jak właściciel" tym pojazdem, podczas gdy od jego kradzieży nie minęły 3 lata, a tym samym każdy z dotychczasowych posiadaczy tego pojazdu (też skarżący) nie mógł stać się jego właścicielem, ani też skutecznie nabyć tego pojazdu, czy skutecznie nim rozporządzać; 3/ naruszenie art.72 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i nie przyjęcie, iż wpłacona w dniu [...] lipca 2007r. kwota 10.214,00zł. była nienależycie zapłaconym podatkiem akcyzowym z uwagi na brak obowiązku zapłaty przez skarżących tego zobowiązania, albowiem nie byli oni ani właścicielami, ani skutecznymi nabywcami przedmiotowego pojazdu, ani też nie byli oni nigdy uprawnieni do skutecznego nim rozporządzania tym pojazdem. W konsekwencji strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie zadeklarowanego i wpłaconego w dniu [...] lipca 2007r. podatku akcyzowego w kwocie 10.214,00zł –za nienależycie przez nich zapłacony.
Dyrektor IC decyzją z [...] grudnia 2009r. uznając zarzuty odwołania za bezzasadne utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach uzasadnienia wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w myśl art.80 ust.1 i ust.2 pkt2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz.257 ze zm.- zw. dalej: ustawa o podatku akcyzowym), podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym a podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Stwierdził, że według art.80 ust.3 pkt3 ww. ustawy obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje
z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, stosownie do treści art.81 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Następnie odwołując się do stanu sprawy, organ II instancji zaznaczył, że kwestią sporną jest to, czy podatek uiszczony w dniu [...] lipca 2007r. był podatkiem należnym,
a w konsekwencji, czy uiszczona kwota podatku stanowi nadpłatę. W jego ocenie niezaprzeczalnym jest, iż strona niewątpliwie zakupiła na terytorium Niemiec przedmiotowy pojazd oraz dokonała jego przywozu na terytorium kraju, tj. dokonała jego wewnątrzwspólnotowego nabycia, w związku z czym wypełniła wszystkie obowiązki określone w art.81 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym.
Według organu strony błędnie uznały, że gdy po dokonaniu wewnątrzwspólnotowego nabycia, okazało się, że pojazd pochodził z kradzieży, to nabywając go, w istocie nie nabyły prawa rozporządzania nim jak właściciel a w konsekwencji nie mogły się stać podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu jego wewnątrzwspólnotowego nabycia.
W ocenie Dyrektora IC skoro strona bezspornie przywiozła ten pojazd na terytorium kraju, to w myśl art.80 ust.2 pkt2 w związku z art.2 pkt11 ustawy o podatku akcyzowym, stała się podatnikiem podatku akcyzowego z tego tytułu. Odwołując się do brzmienia art.80 ust.3 pkt 3 tej ustawy, wyjaśnił, że dla powstania obowiązku podatkowego nie jest konieczne nabycie prawa rozporządzania pojazdem jak właściciel, ale wystarczy tylko sama rejestracja pojazdu na terytorium kraju (co ma miejsce np. w umowach leasingu). Ponieważ z akt sprawy wynika, iż pojazd nabyty wewnątrzwspólnotowo przez stronę został zarejestrowany na terytorium kraju, to niezależnie od tego, czy w dniu jego przywozu w świetle prawa cywilnego miała ona rzeczywiste prawo dysponowania nim jak właściciel, powstał wobec niej obowiązek podatkowy z tego tytułu.
W konsekwencji stwierdził, że podatek zapłacony przez stronę w dniu [...] lipca 2007r. był podatkiem należnym i tym samym brak było podstaw do zastosowania przez Naczelnika UC normy art.72 §1 Ordynacji podatkowej. Zarzut skarżących stawiany
w tym zakresie uznał za bezpodstawny.
Na zakończenie Dyrektor IC zgodził się ze stroną, iż w myśl przepisów ustawy Kodeks cywilny oraz zacytowanych wyroków WSA, nie nabyła prawa rozporządzania ww. pojazdem jak właściciel, jednakże w myśl art.80 ust.3 pkt3 ustawy o podatku akcyzowym, fakt ten nie mógł być przeszkodą do powstania obowiązku podatkowego
z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Błąd organu pierwszej instancji nie mógł wpłynąć jednak na prawidłowość orzeczenia w sprawie.
Strony na powyższe rozstrzygnięcie złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzuciły naruszenie prawa, a w szczególności:
1/ rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego art.210 §3 w zw. z art.235 Ordynacji podatkowej poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji zgodnie z tymi przepisami, a tym samym nie odniesienie się wcale do zarzutów dotyczących braku skuteczności nabycia pojazdu i braku możliwości rozporządzania nim, a także uniemożliwienie merytorycznej kontroli decyzji z uwagi na brak rozpoznania tego zarzutu przez Dyrektora IC; 2/ błędne ustalenie organu podatkowego na podstawie zebranego materiału dowodowego poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżący nabyli prawo rozporządzania jak właściciele przedmiotowym samochodem osobowym marki BMW535 D, podczas gdy nie byli oni nigdy jego właścicielami, ani też osobami uprawionymi do rozporządzaniu tym pojazdem, ani też nigdy skutecznie nie nabyli tego pojazdu; 3/ rażącą obrazą przepisu art.169 §2 Kodeksu Cywilnego poprzez przyjęcie, iż nabyli oni prawo własności pojazdu, czy też prawo "rozporządzania jako właściciel" tego pojazdu, podczas gdy od kradzieży tego pojazdu nie minęło 3 lat, a tym samym każdy
z dotychczasowych posiadaczy tego pojazdu (też skarżący) nie mógł stać się jego właścicielami, ani też skutecznie nabyć tego pojazdu, czy skutecznie nim
rozporządzać; 4/ naruszenie art.72 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię / nie przyjęcie, iż wpłacona [...].07.2007r. kwota 10.214,00zł. była nienależycie zapłaconym podatkiem akcyzowym z uwagi na brak obowiązku zapłaty przez nich tego zobowiązania, albowiem nie byli oni właścicielami, ani skutecznymi nabywcami tego pojazdu, ani też nie byli oni nigdy uprawnieni do skutecznego rozporządzania tym pojazdem. Ostatecznie strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych; uznanie (stwierdzenie) za nienależycie zapłacony podatek akcyzowy – zadeklarowany i wpłacony w kwocie [...].214,00zł w dniu [...] lipca 2007r. przez PHU "A" S.C. A.S., W.S. w związku z nabyciem samochodu osobowego marki [...].
Odpowiadając na skargę Dyrektor IC podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do przesądzenia, czy w okolicznościach analizowanego stanu faktycznego podatek uiszczony przez skarżących w dniu [...] lipca 2007r. w kwocie 10.214,00zł. był podatkiem należnym i w konsekwencji, czy uiszczona kwota podatku stanowi nadpłatę.
Skarżący, przekonani co do zasadności wystąpienia z wnioskiem o zwrot nadpłaty stanęli na stanowisku, że podatek ów był nienależnie uiszczony. W tej mierze odwołali się do brzmienia art.169 §2 kodeksu cywilnego w związku z art.80 ust.3 pkt3 ustawy
o podatku akcyzowym i podkreśliły, że od kradzieży przedmiotowego pojazdu nie minął okres trzech lat, a zatem nie mogli stać się jego właścicielem, ani też skutecznie nabyć tego pojazdu, czy też skutecznie nim rozporządzać jak właściciel.
Organ II instancji uznał natomiast, że dla powstania obowiązku podatkowego nie jest konieczne nabycie prawa rozporządzania pojazdem jak właściciel, ale wystarczy tylko sama rejestracja pojazdu na terytorium kraju. Toteż, ponieważ pojazd nabyty wewnątrzwspólnotowo przez strony został zarejestrowany na terytorium kraju, to niezależnie od tego, czy w dniu jego przywozu w świetle prawa cywilnego miały one rzeczywiste prawo dysponowania nim jak właściciele, powstał wobec nich obowiązek podatkowy z tego tytułu.
Przystępując w tym stanie rzeczy do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić brzmienie przepisów prawnych odgrywających w sprawie zasadnicze znaczenie.
Instytucja nabycia wewnątrzwspólnotowego jest czynnością obejmującą przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - Rzeczpospolitej Polskiej (według art.2 pkt11 ustawy o podatku akcyzowym).
Stosownie do treści art.80 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym - akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie
z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.80 ust.2 pkt 2 w/w ustawy).
Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, zgodnie z brzmieniem art.81 ust.1 tej ustawy, są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Z kolei art.80 ust.3 pkt3 ustawy o podatku akcyzowym reguluje w sposób szczególny moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie w przypadku samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo. Stosownie bowiem do brzmienia powołanej normy prawnej powstaje on z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że w razie ewentualnych wątpliwości, co do tego
czy obowiązek podatkowy w akcyzie powinien zostać rozpoznany w momencie nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym, czy też w momencie przywozu samochodu osobowego do Polski – w sytuacji, gdy podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego bardzo często nabywa prawo do rozporządzania samochodem osobowym, a następnie dokonuje jego przywozu
na terytorium kraju - należy przyjąć za ministrem finansów (pismo nr [...] z [...] czerwca 2004r.), iż jeżeli nabycie prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpi na terenie państwa członkowskiego, powstanie w tym momencie obowiązek podatkowy, pod warunkiem jednak przemieszczenia samochodu na terytorium kraju. Tak długo jak samochód nie zostanie przemieszczony na terytorium kraju, nie nastąpi nabycie wewnątrzwspólnotowe. Tym samym przejście prawa do rozporządzenia samochodem osobowym nie rodzi obowiązku podatkowego tak długo, jak samochód osobowy nie jest przemieszczony na terytorium kraju, gdyż dopóki samochód nie zostanie przemieszczony na terytorium kraju, dopóty nie realizują się przesłanki definicji nabycia wewnątrzwspólnotowego. Pierwszym momentem, w którym może zostać rozpoznane wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego, jest moment, w którym samochód jest przemieszczany na terytorium kraju, czyli z momentem przekroczenia granicy kraju.
Natomiast w sytuacji odwrotnej, tj. w przypadku gdy najpierw nastąpi przywóz samochodu osobowego do Polski, a potem dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, moment przemieszczenia samochodu do kraju pozostanie bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, który będzie uzależniony od momentu przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym przez nabywcę.
Powyższe dowodzi o istocie elementu "nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego
w akcyzie w przypadku samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo.
W kwestii natomiast powołanego przez strony art.169 kodeksu cywilnego należy wyjaśnić, iż z treści tej normy wynika, że "Jeżeli osoba nie uprawniona do rozporządzania rzeczą ruchomą zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie, chyba że działa w złej wierze (§)1. Jednakże gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca może uzyskać własność dopiero z upływem powyższego trzyletniego terminu. Ograniczenie to nie dotyczy pieniędzy i dokumentów na okaziciela ani rzeczy nabytych na urzędowej licytacji publicznej lub w toku postępowania egzekucyjnego (§2).
Zatem, ochrona nabywcy w dobrej wierze, przewidziana w art.169 §1 kodeksu cywilnego, ulega ograniczeniu w sytuacji, gdy właściciel rzecz zgubił lub mu ją skradziono albo też utracił ją w inny sposób. Chodzi tu o rzeczy, nad którymi władanie nieuprawniony zbywca uzyskał wadliwe. W tych wypadkach dodatkową przesłanką nabycia własności jest upływ trzech lat od chwili utraty rzeczy przez właściciela. Jeśli zatem zbycie nastąpiło po upływie tego terminu prawo własności przechodzi na nabywcę w dobrej wierze z chwilą wydania rzeczy (por. wyrok SN z dnia 28 sierpnia 1984 r., I CR 261/84, OSNCP 1985, nr 5-8, poz. 81). Natomiast jeżeli zbycie i wydanie rzeczy nastąpiły przed upływem tego trzyletniego terminu nabywca stanie się właścicielem, gdy termin ten zakończy swój bieg, i to pod warunkiem, że nabywca jest nadal, tzn. w chwili spełnienia tej dodatkowej przesłanki, w dobrej wierze.
Odmienność tej regulacji prawnej w stosunku do dyspozycji normy art.169 kodeksu cywilnego wyraża się odroczeniem terminu nabycia własności. Ustawodawca bowiem zdecydował, że gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech do chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca może uzyskać własność dopiero z upływem powyższego trzyletniego terminu. Co istotne, ustawodawca nie zrezygnował tu jednak
z podstawowych przesłanek skuteczności nabycia prawa własności określonych
w art.169 §1 k.c. Niezbędne jest więc rozporządzenie rzeczą ("zbycie") i wydanie rzeczy nabywcy oraz wymagana jest dobra wiara nabywcy.
Upływ trzyletniego terminu jest dodatkowym elementem stanu faktycznego, od którego zależy skuteczne nabycie własności. Bieg tego terminu rozpoczyna się w momencie zgubienia, kradzieży lub utraty rzeczy przez właściciela. Zatem zbycie rzeczy przez osobę nieuprawnioną przy końcu tego terminu wydatnie skraca okres zawieszenia skuteczności nabycia własności rzeczy. Gdyby zaś rozporządzenie nastąpiło po upływie trzyletniego terminu, nabycie własności rzeczy przez osobę działającą w dobrej wierze następuje niezwłocznie. Zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1984r., I CR 261/84 (OSNCP 1985, z. 5-6, poz. 71), - "stosownie do przepisu art.169 §2 k.c. rzeczy, które właściciel utracił wskutek ich zgubienia, kradzieży lub w inny sposób, nie mogą przejść na własność nabywcy w dobrej wierze przed upływem trzyletniego terminu. Przejście zaś własności z upływem tego terminu nastąpi, jeżeli w chwili, kiedy nabycie własności stanie się możliwe, będzie w dobrej wierze".
W ocenie Sądu, odnosząc powyższe komentarze do stanu sprawy,
należy przyjąć, że w analizowanym stanie faktycznym nie mógł powstać obowiązek podatkowy, gdyż nie został spełniony warunek dotyczący "prawa do rozporządzania jak właściciel". Skoro nie przechodzi prawo własności, to tym bardziej nie mogło być
też rozporządzania jak właściciel. Sformułowany wymóg powstania obowiązku podatkowego uzależniony jest właśnie od posiadania prawa do rozporządzania jak właściciel.
Sąd nie podziela przekonania organu co do tego, że kierując się wskazaną normą prawną można pominąć jeden z jej elementów - rozporządzanie rzeczą jak właściciel na rzecz innego – samej rejestracji pojazdu. Przepis ten określa ramy czasowe, w których powstaje obowiązek podatkowy, przy czym ostatecznym terminem przewidzianym dla jego powstania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego jest chwila rejestracji samochodu osobowego na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Chwila ta ma wyznaczone ramy czasowe – zgodnie bowiem z art.71 ust.7 Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego ma obowiązek zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 30 dni od daty jego sprowadzenia.
Dyrektor IC wskazał na umowę leasingu, jako przykład mający potwierdzać jego tezę, że dla powstania obowiązku podatkowego nie jest konieczne nabycie prawa rozporządzania pojazdem jak właściciel, ale wystarczy tylko sama rejestracja pojazdu na terytorium kraju. W zaskarżonym rozstrzygnięciu, mimo spoczywającego na organie obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stronom obok wszelkich aspektów sprawy również własnego stanowiska, nie przedstawił w tej mierze żadnego konkretnego uzasadnienia.
W sytuacji wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu skradzionego za granicą, co do którego nie nastąpiło przejęcie prawa własności, ani też nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel (co jest dla obu stron w sprawie bezsporne) i który został ostatecznie zwrócony prawowitemu właścicielami zagranicznemu –
w świetle brzmienia art.80 ust.3 pkt3 ustawy o podatku akcyzowym nie można przyjąć, że podatek zapłacony przez stronę w dniu [...] lipca 2007r. był podatkiem należnym. Odmienne uznanie w tej kwestii byłoby nie do pogodzenia z zasada demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art.2 Konstytucji RP oraz wywodzoną z niej zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i tworzonego prawa.
Zatem nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania art.72 ordynacji podatkowej.
Zgodnie bowiem z treścią §1 pkt1 powołanej normy prawnej – za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien kierować wskazaniami wynikającymi wprost z uzasadnienia wyroku.
Mając więc na uwadze powyższe, uznając iż zaskarżona decyzja narusza prawo (art.80 ust.3.pkt3 ustawy o podatku akcyzowym i art.72 ordynacji podatkowej) Sąd na podstawie art.145 §1 pkt1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz.1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu.
Koszty postępowania Sąd zasądził na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
Alina Rzepecka Dariusz Skupień Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło