I SA/Go 727/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. J.K., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2016 r. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonego wobec skarżącego postępowania kontrolnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. określił skarżącemu w podatku od towarów i usług: - za czerwiec 2016 r. kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 0 zł oraz zobowiązanie podatkowe w wysokości 70.684 zł, - za lipiec 2016 r. kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 0 zł oraz zobowiązanie podatkowe w wysokości 276.431 zł. Niniejsza decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 17 czerwca 2019 r., który pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie było obsługiwane przez pracowników Oddziału Instytutu Studiów Podatkowych w [...], zaś pisma procesowe były przesyłane drogą elektroniczną do pracowników w Oddziale. W wyniku powtarzających się przerw w komunikacji spowodowanych zawieszeniem się serwerów (w okresie od [...]czerwca do [...] lipca 2019 r.) przekazany 17 czerwca 2019 r. skan decyzji organu I instancji ostatecznie nie dotarł do pracowników Oddziału. Dopiero 22 lipca 2019 r., gdy ustały problemy techniczne z serwerami ustalono, że odwołanie nie zostało sporządzone, czego powodem było nieotrzymanie skanu tej decyzji przez pracowników zajmujących się sprawą. W ocenie skarżącego 22 lipca 2019 r. ustała przyczyna niezależna od wnioskującego i zaczął biec termin, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z [...] września 2019 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] czerwca 2019 r. została odebrana przez pełnomocnika skarżącego 17 czerwca 2019 r., zaś odwołanie od ww. decyzji zostało złożone 25 lipca 2019 r. (data nadania), czyli po upływie czternastodniowego terminu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie pismem z [...] października 2019 r. skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której zarzucił naruszenie przepisów: - art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez brak uwzględnienia argumentów strony i w konsekwencji brak merytorycznego odniesienia się do złożonego odwołania; - art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego oraz przekroczenie granic zasady swobody oceny dowodów; - art. 120, 121 § i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2019 r. oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego skoncentrował się na kwestii uprawdopodobnienia, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy. Poza sporem pozostaje fakt, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie podkreślił, że zarzuty skargi odnoszą się do okoliczności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a w samej skardze nie zakwestionowano ustaleń organu odnoszących się do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. – wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej – stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2019 r. Zgodnie z art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do treści z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza" wskazuje, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu w każdym przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Na tym etapie postępowania poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego, jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie. Jednakże warunkiem wydania takiego postanowienia jest stwierdzenie, że decyzja od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona stronie. Ponadto art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona 17 czerwca 2019 r., na adres pełnomocnika skarżącego. Tym samym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał stronie 1 lipca 2019 r. Zatem skarżący nie złożył odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. Ten środek odwoławczy został wniesiony dopiero 25 lipca 2019 r. (data nadania). Ponieważ termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany, organ zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26.06.2008 r., II FSK 563/07). Poddając kontroli zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jego wydanie było celowe i zasadne. Rozumieć się to zdaje również skarżący, skoro pismem z [...] lipca 2019 r. (data jego nadania) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dopuszczalny jest jedynie wniosek o przywrócenie terminu, który został uchybiony. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11 wskazano, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (wniosek taki płynie wystarczająco jednoznacznie z brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 O.p., aczkolwiek pojawiają się też wyroki czyniące odstępstwa w tym względzie), to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno (w znaczeniu – musi) stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Poddając z kolei analizie wniesioną skargę Sąd nie podziela zawartych w niej zarzutów, bowiem dotyczą one postępowania organu zainicjowanego wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu. Zostały więc umiejscowione w postępowaniu, do którego de facto się nie odnoszą. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowił on podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że kwestia zaistnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nieuzasadnione jest zatem powoływanie się na okoliczność wystąpienia problemów technicznych z serwerami, a w konsekwencji sporządzenie odwołania po terminie, które mają uprawdopodobnić brak winy skarżącego w niedotrzymaniu terminu. To, czy strona w sposób zawiniony, czy też nie uchybiła terminowi, i czy wskazane w skardze okoliczności stanowią wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu, zostało poddane ocenie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które strona sama zainicjowała wniesieniem skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Go 744/19, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 skarga została oddalona. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 162 § 2 O.p. Stanowi on, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W sprawie, Organ nie kwestionował ani złożenia wniosku w terminie ani okoliczności wniesienia odwołania. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 120, 121 § 1, 122, 180, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie w żaden sposób nie było prowadzone w sprzeczności z zasadami wyrażonym w ww. przepisach. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, tj. prawidłowość i terminowość doręczenia decyzji organu I instancji, jak i złożenia przez stronę odwołania wraz z wnioskiem o jego przywrócenie. Ponadto, jak sam skarżący przyznaje, poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że odwołania nie złożono w terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Kwestionuje jedynie rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie. W ocenie Sądu zatem zarówno na etapie gromadzenia, jak i oceny materiału dowodowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.