I SA/Go 794/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-02-26
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Anna Juszczyk- Wiśniewska, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące wysokości należności pieniężnej, ustalonej w ostatecznym postanowieniu organu egzekucyjnego, mogą być przedmiotem merytorycznego badania w postępowaniu egzekucyjnym, czy też organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności tych zarzutów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem, powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zarzutów dotyczących wysokości należności pieniężnej, jeśli kwestia ta była lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu lub została ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania takich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ przepisy prawa egzekucyjnego nie pozwalają na prowadzenie odrębnych postępowań w tym samym przedmiocie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Skarżąca kwestionowała m.in. wysokość nieprzekazanej wierzytelności, błędne ustalenie osoby zobowiązanej oraz niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Organ odwoławczy uznał zarzuty za niedopuszczalne, wskazując, że kwestia wysokości należności została już ustalona w ostatecznym postanowieniu organu pierwszej instancji, które nie zostało zaskarżone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędziowie Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi I. spółka z graniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Skarżąca, I. Sp. z o.o., wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2019 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2019 r. w sprawie uznania wniesionych zarzutów za nieuzasadnione i odmawiającym umorzenia postępowania egzekucyjnego, orzekł jednocześnie o niedopuszczalności zarzutów: nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; uznaniu za nieuzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 wskazanej ustawy; uznaniu za niezasadny zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy.
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym.
Organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o., działając na podstawie art. 71a § 9 w związku z art. 70, art. 71b i art. 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności przysługującej Zobowiązanej Firmie Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. od "I." Sp. z o.o., w kwocie 948.729,10 zł. Postanowienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności - "I." Sp. z o.o. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i stało się ostateczne z dniem 8 listopada 2018 r.
W związku z brakiem wpłaty ww. wierzytelności, w dniu 12 grudnia 2018 r. skierowano do skarżącej upomnienie nr [...], doręczone w dniu 31 grudnia 2018 r. Następnie w dniu 14 stycznia 2019 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystawił tytuł wykonawczy nr [...], celem wyegzekwowania należności z majątku skarżącej. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego skarżącej stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...]. W wyniku zajęcia egzekucyjnego uzyskano kwotę 52.462,17 zł. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 31 stycznia 2019 r., na podstawie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W dniu 4 lutego 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, wskazując na: - naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez egzekwowanie całości zobowiązania, wobec jego częściowej spłaty oraz zawieszenia postępowania; - naruszenie art. 33 § 1 pkt 4 ww. ustawy, poprzez błędne ustalenie osoby zobowiązanej; - naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 w związku art. 27 § 1 pkt 10 powołanej ustawy, poprzez "uzupełnienie tytułu wykonawczego przeciwko zobowiązanemu nieprawidłowym numerem NIP". Wniesiono również o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2019 r., w którym zarzuca naruszenie: - art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że obowiązek będący przedmiotem egzekucji nie został wykonany, a także że nie nastąpiło odroczenie wykonania tego obowiązku; - błędne ustalenie strony zobowiązanej do wykonania obowiązku pieniężnego, który jest przedmiotem postępowania w mniejszej sprawie; - art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkuje nieprawidłowym przyjęciem, iż wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej przez skarżącego kwoty, w sytuacji gdy podstawa do wydania takiego postanowienia nie ma. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2019 r. w sprawie uznania wniesionych zarzutów za nieuzasadnione i odmawiającym umorzenia postępowania egzekucyjnego, orzekł jednocześnie o niedopuszczalności zarzutów: nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; uznaniu za nieuzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 wskazanej ustawy; uznaniu za niezasadny zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził wadliwość postanowienia organu pierwszej instancji w stopniu uzasadniającym uchylenie tego postanowienia z jednoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy. Wskazał, że wysokość zaległości określonej w postanowieniu nr [...] z dnia [...] października 2018r. w sprawie nieprzekazanej wierzytelności, jak również brak przeprowadzenia kontroli przed wydaniem ww. postanowienia, mogły być kwestionowane na etapie wniesienia zażalenia na to postanowienie i nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Są to bowiem dwa odrębne postępowania. Zgodnie z cytowanym wyżej art 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Powyższy przepis nie pozwala zatem na prowadzenie dwóch (a więc odrębnych) postępowań w tym samym przedmiocie. Z tych względów organ pierwszej instancji nie był uprawniony w niniejszym postępowaniu do rozstrzygania o prawidłowości określenia "I." Sp. z o.o. wysokości nieprzekazanej kwoty, przysługującej Firmie Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. Organ odwoławczy zauważa, że dołączone do zażalenia kopie pokwitowań kasowych i przelewów dotyczą częściowego uregulowania zaległości w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Firmy Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. Zatem nie dotyczą one skarżącej i nie stanowią dowodu uwolnienia się przez nią od obowiązku zapłaty wierzytelności na rzecz Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o.
Odnosząc się do zarzutu braku wskazania jakichkolwiek powiązań pomiędzy skarżącą a M. Sp. z o.o., organ wskazał, że współpracy świadczą dowody w postaci paragonów oraz wydruków z terminali płatniczych, a także pismo P. S.A. z dnia [...] września 2018 r., zawierające zestawienie miesięcznych operacji płatniczych wykonywanych przez "I." Sp. z o.o. za pośrednictwem terminali znajdujących się na stacjach paliw prowadzonych przez Firmę Handlowo-Usługową "M." w okresie od dnia [...] listopada 2017 r., tj. od dnia dokonania zajęcia wierzytelności. Ponadto współpraca ww. Spółek została potwierdzona przez prezesa Firmy Handlowo-Usługowej "M." – R.K. Powyższe ustalenia pozwoliły potwierdzić, że strony łączy współpraca, nawet jeżeli nie została ona poparta formalnymi dokumentami w postaci zawartych umów. Ponadto współpracę pomiędzy stronami potwierdzają wydruki operacji na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] dla "I." Sp. z o.o. Dokonane ustalenia wskazują w ocenie organu na naruszenie zasad regulujących rozliczenia stron ze Skarbem Państwa z tytułu transakcji mających miejsce między ww. Spółkami.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego odstąpił od przeprowadzenia kontroli w siedzibie skarżącej z uwagi na posługiwanie się przez firmę adresem fikcyjnym. W związku z powyższym istniało ryzyko, że nie będzie możliwe przeprowadzenie tam kontroli, co tylko przedłużyłoby prowadzone postępowanie egzekucyjne. Natomiast Firma Handlowo-Usługowa "M." Sp. z o.o. uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli w trybie art. 71 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieudostępnienie dokumentacji księgowej. Organ zauważył, że brak możliwości przeprowadzenia kontroli nie jest dla organu przeszkodą w wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej wierzytelności, bowiem zebrany materiał dowodowy sprawy pozwalał na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności.
Za nieuprawniony uznany został również zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w związku art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uzupełnienie tytułu wykonawczego przeciwko zobowiązanemu nieprawidłowym numerem NIP. Organ stwierdził, że elementy składowe tytułu wykonawczego wymienione zostały w cytowanym powyżej art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast wzór aktualnego tytułu wykonawczego stosowany w egzekucji administracyjnej określony został przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że wzór tytułu wykonawczego jest dla organów administracji publicznej wiążący i nie podlega żadnej modyfikacji. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2019 r. sporządzony został zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem zawiera wszystkie wymienione w tym przepisie elementy, w tym również prawidłowo powołany numer identyfikacyjny NIP.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że numer NIP został uchylony w dniu [...] kwietnia 2018 r., w związku z czym, jest numerem nieaktualnym organ drugiej instancji zauważa, że jedynie w przypadku unieważnienia NIP, zgodnie z art. 8c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2019 r. poz. 63), nie można się posługiwać tym numerem, a unieważniony NIP nie może zostać ponownie nadany. Z akt sprawy wynika natomiast, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na mocy art. 8c ust. 4 ww. ustawy, stanowiącego, że naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu, w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej, decyzją nr [...] uchylił NIP Spółki "I." Sp. z o.o. Organ zauważył jednocześnie, że w momencie ustania przyczyn przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na skutek zmiany danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji następuje przywrócenie NIP, stosownie do art. 8a ww. ustawy. Organ odwoławczy ustalił, że powołany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr NIP [...] widnieje jako numer identyfikacyjny spółki w dziale 1 rubryka 1 pole 2 aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, według stanu na dzień [...] sierpnia 2019 r. Organ wskazał również, że skarżąca nadal posługuje się tym numerem przy dokonywaniu operacji finansowych. W ocenie organu drugiej instancji wskazany NIP jest zatem nadal numerem identyfikacyjnym skarżącej, wobec czego powołanie go w tytule wykonawczym nie stanowi naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ zauważył również, że skarżąca, wnosząc zażalenie, posługiwała się właśnie tym nr NIP.
Postanowienie organu drugiej instancji zostało zaskarżone przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono:
1. naruszenia przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą i nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do sprawy, w sytuacji gdy przedmiotem zgłoszonych dowodów są okoliczności mające znaczenie dla sprawy,
2. naruszenie art. 71b p.e.a. w zw. z art. 71a ust. 1 i 2 p.e.a. w zw. z art. 91 p.e.a., poprzez nieprzeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności pomimo podstaw ku temu i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności oraz uznaje wierzytelności dochodzone w niniejszym postępowaniu oraz ich wymagalność,
3. naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowanie i braku przeprowadzenia przez organ drugiej instancji własnego postępowania dowodowego w sprawie, w sytuacji gdy okoliczności sprawy jak i zarzuty Skarżącej wskazują na istotne okoliczności sporne niewyjaśnione przez organ pierwszej instancji,
4. naruszenie przepisów postępowania art. 33 ust. 1 pkt 1,2 i 4 p.e.a., poprzez; a) nieprawidłowe przyjęcie, że obowiązek będący przedmiotem egzekucji nie został wykonany, a także nie nastąpiło odroczenie wykonania tego obowiązku, b) błędne ustalenie strony zobowiązanej do wykonania obowiązku pieniężnego, który jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie,
5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 18 p.e.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkuje nieprawidłowym przyjęciem, iż wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej przez skarżącą kwoty, w sytuacji gdy podstaw do wydania takiego postanowienia nie ma.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ten ostatni przepis nie znajduje w sprawie zastosowania.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Podkreślić na wstępie należy, że skarżąca wnosząc zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w zasadzie kwestionuje postanowienie z dnia [...] października 2018 r. wydane w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności przysługującej Firmie Handlowo-usługowej "M." Sp. z o.o. od Skarżącej.
Jak wynika za akt postępowania postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne. Stanowiło podstawę prawną obowiązku wskazaną w tytułach wykonawczych wystawionych wobec skarżącej ( część E tytułów wykonawczych).
Przypomnieć wypada, że organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o., działając na podstawie art. 71a § 9 w związku z art. 70, art. 71b i art. 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności przysługującej Zobowiązanej Firmie Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. od "I." Sp. z o.o. w kwocie 948.729,10 zł. Postanowienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności - "I." Sp. z o.o. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i stało się ostateczne z dniem 8 listopada 2018 r.
W związku z brakiem wpłaty w dniu 12 grudnia 2018 r. skierowano do skarżącej upomnienie nr [...], doręczone w dniu 31 grudnia 2018 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystawił tytuł wykonawczy nr [...], celem wyegzekwowania należności z majątku skarżącej. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego skarżącej stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...]. W wyniku zajęcia egzekucyjnego uzyskano kwotę 52.462,17 zł. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 31 stycznia 2019 r., na podstawie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca powołując się na art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, które organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, uznał za nieuzasadnione.
Podkreślić należy, że skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 § pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że obowiązek będący przedmiotem egzekucji skierowanej do Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o., nie został wykonany oraz, że nie nastąpiło odroczenie wykonania tego obowiązku, zakwestionowała wysokość zaległości podatkowych Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o., stanowiących podstawę do wydania postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności, przysługującej Firmie Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o. od Skarżącej.
Powołując decyzje o rozłożeniu na raty zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej dotyczy Firmy Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2018 r. i z dnia [...] kwietnia 2018 r. podniosła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec ww. Spółki zostało w części zawieszone oraz wskazała, że część zadłużenia skarżącej wobec Firmy Handlowo- Usługowej "M." Sp. z o.o. została spłacona. Wskazać jednak należy, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec skarżącej i jego podstawą postanowienie z dnia [...] października 2018 r. i należność z niego wynikająca nie została rozłożona na raty.
Co istotne w zaskarżonym postanowieniu organ wyjaśnił skarżącej, iż wysokość kwoty określonej w postanowieniu z dnia [...] października 2018 r., tj. nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności, jak również brak przeprowadzenia kontroli przed wydaniem ww. postanowienia, mogły być przez nią kwestionowane, poprzez wniesienie zażalenia na to postanowienie i tym samym, nie mogą być przedmiotem postępowania wszczętego na skutek zgłoszonych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku skarżącej. Zgodnie bowiem z art 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W niniejszej sprawie Skarżąca kwestionuje wymagalność należności pieniężnej określonej w postanowieniu z [...] października 2018 r. od którego przysługiwało zażalenie. Zasadnie więc organ wskazał, że w tym zakresie zarzuty są niedopuszczalne.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in w wyrokach: z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt II FSK 2451/17 i z dnia 18 lipca 2018r. sygn. akt II FSK 1775/16 "charakter prawny postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu pozbawia zarówno wierzyciela, jak i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była/jest/będzie przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku".
Słusznie wskazał organ drugiej instancji, że w sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co obligowało Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania postanowienia, w którym powinien orzec o niedopuszczalności zarzutów, nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie o nieuwzględnieniu tych zarzutów. Organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony w przedmiotowym postępowaniu do rozstrzygania o prawidłowości określenia skarżącej wysokości nieprzekazanej kwoty, przysługującej Firmie Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. z uwagi na to, że ww. przepis nie pozwala na prowadzenie odrębnych postępowań w tym samym przedmiocie. Z tego też względu prawidłowo uchylił postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 75 § 1 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie przez organ wniosków dowodowych, które - zdaniem Skarżącej - pozwoliłyby na weryfikację zarzutu istnienia i wymagalności wierzytelności przysługującej Firmie Handlowo - Usługowej "M." Sp. z o.o. od "B." Sp. z o.o. Podkreślenia wymaga, że dołączone do zażalenia kopie pokwitowań kasowych i przelewów nie dotyczyły uregulowania zaległości w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącej.
Wobec wydania w dniu [...] października 2018 r. postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności, przysługującej Firmie Handlowo- Usługowej "M." Sp. z o.o. od skarżącej, a następnie wobec braku przekazania organowi egzekucyjnemu przedmiotowych wierzytelności - Naczelnik Urzędu Skarbowego miał prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne w powyższym zakresie, na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego oraz dokonać zajęć prawa majątkowego skarżącej, stanowiącego wierzytelności przysługujące Zobowiązanemu.
Zgodnie bowiem z art. 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b. Treść tego przepisu wskazuje, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (i tak jest w niniejszej sprawie). Pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności określają szczegółowo przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normujące egzekucję należności pieniężnych. Przepisy te przewidują, że w razie zajęcia wierzytelności dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto na dłużniku zajętej wierzytelności ciążą też inne, szczegółowo określone w ustawie obowiązki (np. obowiązek naliczania odsetek, obowiązek zawiadamiania organu egzekucyjnego o wskazanych w ustawie okolicznościach).
W świetle powyższych okoliczności nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawne materiału dowodowego, co skutkuje nieprawidłowym przyjęciem, iż wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej przez skarżącą kwoty w sytuacji gdy brak jest podstaw do wydania takiego postanowienia, a w konsekwencji brak także podstaw do wydania tytułów wykonawczych. Wskazać ponownie należy, że w postępowaniu dotyczącym zarzutów nie może być oceniana kwestia prawidłowości ostatecznego postanowienia z dnia [...] października 2018 r.
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują także na niezasadność zarzutu skarżącej o braku przeprowadzenia przez organ drugiej instancji kontroli
u skarżącej. Jak już zaakcentowano powyżej, prawidłowość wydania postanowienia z dnia [...] października 2018 r. w sprawie nieprzekazanej przez skarżącą wierzytelności, nie mogła podlegać ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak było przesłanek do przeprowadzenia kontroli w powyższym zakresie (w postępowaniu dotyczącym zarzutów).
Odnosząc się do zarzutu braku wskazania jakichkolwiek powiązań pomiędzy skarżącą a M. Sp. z o.o., stwierdzić należy, że stanowisko organu w tym zakresie było prawidłowe, organ wskazał bowiem, iż o współpracy świadczą dowody w postaci paragonów oraz wydruków z terminali płatniczych, a także pismo P. S.A. z dnia [...] września 2018 r., zawierające zestawienie miesięcznych operacji płatniczych wykonywanych przez "I." Sp. z o.o. za pośrednictwem terminali znajdujących się na stacjach paliw prowadzonych przez Firmę Handlowo-Usługową "M." w okresie od dnia [...] listopada 2017 r., tj. od dnia dokonania zajęcia wierzytelności. Ponadto współpraca ww. Spółek została potwierdzona przez prezesa Firmy Handlowo-Usługowej "M." - R.K. Powyższe ustalenia pozwoliły potwierdzić, że strony łączy współpraca, nawet jeżeli nie została ona poparta formalnymi dokumentami w postaci zawartych umów. Ponadto współpracę pomiędzy stronami potwierdzają wydruki operacji na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] dla "I." Sp. z o.o.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący dokonał zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co znalazło wyraz
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wbrew argumentacji Skarżącej nie została naruszona zasady dwuinstancyjności, wynikająca z przepisu art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych tez przyczyn oraz na podstawie, art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło