I SA/Go 797/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-11-25
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Joanna Wierchowicz, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję w sprawie podatku od towarów i usług, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym opinie organów statystycznych i instytutów badawczych, oraz czy prawidłowo zastosował przepisy proceduralne dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie mógł zakończyć postępowania przed upływem odroczonego terminu, a odmowa przyjęcia dowodu stanowiła istotne naruszenie prawa. Sąd wskazał również na potrzebę rozważenia powołania biegłego oraz prawidłowego zastosowania art. 200 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. Skarżąca spółka kwestionowała prawidłowość klasyfikacji statystycznej swoich wyrobów, co wpływało na zastosowanie właściwej stawki VAT. W toku postępowania organy podatkowe opierały się na opiniach organów statystycznych, odrzucając opinie innych instytucji. WSA w Gorzowie Wlkp. pierwotnie oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi "AP" K.z Spółka Jawna J.K., M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 160 złotych (sto sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na skutek przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2008 r. (sygn. akt I FSK 613/07), ponownie rozpoznał sprawę ze skargi "AP" K., Spółki Jawnej, J.K., M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2001 r.
Rozpoznając poprzednio sprawę WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę spółki. W motywach uzasadnienia powołał w szczególności brzmienie art. 18 ust. 1
i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W przeciwieństwie do stanowiska skarżącej stwierdził, że wobec aktywnego uczestnictwa strony w procesie uzyskania opinii organów statystycznych nie można przyjąć, że przystępując do wydania opinii organy te nie znały najbardziej charakterystycznych danych dotyczących wyrobów wykonywanych przez "AP". Podkreślił, iż w toku postępowania organy statystyczne wypowiadały się siedem razy, w tym GUS zajmował w sprawie stanowisko pięć razy. GUS konkretnej kwalifikacji wyrobów wykonywanych przez skarżącą według SWW dokonał w pierwszej swojej opinii z [...] października 2004 r., następne zaś były odpowiedziami na pisma podatnika i stanowiły tylko uszczegółowienie wcześniejszej opinii. Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut skarżącej o nierzetelności opinii organu statystycznego. Według niego, opinia GUS uwzględniona została jako dowód w sprawie zgodnie z przepisami proceduralnymi. Organ podatkowy nie był związany opinią organu statystycznego i nie na zasadzie związania posłużyła mu ona do wydania orzeczenia w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przed wydaniem decyzji dokonał bowiem oceny opinii GUS i w ramach tej oceny przyjął, że jest ona spójna, pełna i została wydana w oparciu o wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny. Organ zatem nie naruszył art. 191 Ordynacji podatkowej.
Nadto Sąd podkreślił, iż z dniem 30 czerwca 1999 r., do kiedy to SWW mógł być jeszcze stosowany równolegle z wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. nową klasyfikacją wyrobów i usług - Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU), COBR utracił swój status tzw. jednostki autorskiej, do której uprawnień należała m.in. pomoc w klasyfikowaniu wyrobów do podbranży SWW 0654 Okucia metalowe. Dlatego też, istniały podstawy, by stanowiska COBR nie traktować na równi z dowodem w postaci opinii interpretacyjnej GUS Można zatem było, co uczynił organ, przedstawić stanowisko COBR do ustosunkowania się organowi statystycznemu, uprawnionemu w zakresie interpretacji klasyfikacji statystycznej.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 200 §1 Ordynacji podatkowej WSA wskazał, że brak zawiadomienia w trybie tego przepisu, bezpośrednio przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2005 r., nie miało wpływu na wynik sprawy. Wszystkie istotne dowody zostały bowiem zgromadzone wcześniej i były znane skarżącemu. Wprawdzie skarżący podniósł, że [...] września 2005 r. złożył nowe dowody, które nie zostały przez organ odwoławczy rozpatrzone, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięte, ale należy pamiętać, że zaskarżona decyzja została wydana [...] września 2005 r., więc nie mogła
w uzasadnieniu odnosić się do okoliczności nieznanych organowi odwoławczemu.
Tym samym, nie był również zasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 211 oraz art. 212 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się z kolei do dokumentów przedłożonych przez AP przy piśmie z dnia [...] września 2005 r., a będących stanowiskami Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz COBR Sąd stwierdził, że nie wniosły one do sprawy żadnych nowych elementów. Pismo COBR z dnia [...] września 2005 r. było w istocie wyłącznie oświadczeniem potwierdzającym stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 r., a wymienione pismo było przecież przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Natomiast treść pisma Polskiego Komitetu Normalizacyjnego obejmowała wskazanie normy, do której należy zaliczyć uchwyty do rynien, więc pozostawała bez znaczenia dla stosowania SWW.
W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła naruszenie: 1/ art. 18 ust.1 i 2 ustawy o VAT poprzez zastosowanie niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług w wysokości 22% zamiast 7%, ze względu na przyjęcie przez organy podatkowe błędnej opinii Urzędów Statystycznych oraz nieuwzględnienie jako właściwych opinii COBR. Jak również uznanie, że COBR utracił względem stosowania dla potrzeb podatku od towarów i usług status jednostki autorskiej; 2/ art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; 3/ art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżąca wywodziła, iż stanowisko Sądu stoi w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Strona uwzględniła kryterium surowca czego wyrazem jest zakwalifikowanie haków do rynien wykonanych z miedzi w grupie wyroby metalowe a ponadto w przeciwieństwie do GUS i organów podatkowych przy kwalifikacji w celu jak najbardziej szczegółowego przyporządkowania swoich wyrobów uwzględniła również pozostałe kryteria uzasadniając to między innymi faktem, że zaczepy z miedzi mają zastosowanie jedynie w budownictwie i służą do mocowania rynien. Również wbrew twierdzeniu Sądu z materiału dowodowego, a szczególnie opinii COBR i Instytutu Metali Nieżelaznych wynika, że technologia produkcji wskazuje na konieczność zakwalifikowania danych wyrobów do grupy 65. Za błędne strona również uznała stanowisko Sądu, że podatnik będący zarówno producentem wyrobów nie uzasadnił zmiany kryterium oceny przy kwalifikacji przez siebie wyrobów do konkretnego ugrupowania. Cechą, która jednoznacznie wskazuje na błędną klasyfikację przyjętą i uznaną za właściwą przez organy podatkowe, jest fakt, że jednostką właściwą dla grupy 56 są tony, natomiast grupa 65 posługuję się jednostkami ilościowymi czyli sztukami. Sprzedaż haków budowlanych "na wagę" czyli wg ton oznaczałaby, że można sprzedać 1/3 haka jako pełnosprawnego wyrobu, gdy np. na 0,1 tony przypadałoby "n"
i 1/3 haka. Pozornie dopuszczalna klasyfikacja zastosowana przez organa podatkowe nie może prowadzić do absurdalnych wniosków.
Skarżąca stanęła na stanowisku, iż skoro przepisy ustawy przedłużyły stosowanie systematyki SWW dla potrzeb podatku od towarów i usług to nie może być mowy
o zaprzestaniu stosowania tej systematyki w oparciu o wskazane przez sąd rozporządzenie, gdy po pierwsze jest to akt prawny niższy rangą od ustawy, a po drugie wyłączenie stosowania SWW nie dotyczyło w 2001 r. podatku od towarów i usług. Skoro w 2001 roku dla potrzeb podatkowych SWW nadal był stosowany to brak jest podstawy do twierdzenia, że jednostki autorskie utraciły swoje uprawnienia w zakresie stosowania SWW dla potrzeb klasyfikacji niezbędnej przy ustalaniu prawidłowej stawki podatku od towarów i usług. Ponadto zarzuciła, iż skoro podatnik dołącza opinie jako dowód w sprawie, to organy winny zadecydować o przyjęciu lub odrzuceniu tych dowodów, a sąd oceniając sprawę winien wykazać istotne naruszenie prawa w tym zakresie jeśli takich postanowień brak. Wynika to z faktu, że o przeprowadzeniu dowodu organ podatkowy rozstrzyga postanowieniem. Postanowieniem rozstrzyga także wówczas, jeżeli oddala wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę. W niniejszej sprawie nie wydano postanowienia w powyższej kwestii. Brak rozstrzygnięcia o żądaniu przeprowadzenia dowodu w formie postanowienia i wskazania przyczyn odmowy dopuszczenia dowodu w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie prawa , które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Skarżącej wbrew stanowisku WSA w sprawie mamy do czynienia
z kwalifikowanym naruszeniem przepisów skutkującym istotnym wpływem na wynik sprawy, ze względu na fakt, że powodem przedłużenia postępowania było zwrócenie się przez podatnika do COBR-u oraz Instytutu Metali Nieżelaznych. Opinię swoją COBR wydał [...] września 2005 r. i w dniu [...] września 2005 r. podatnik dostarczył ją do Izby Skarbowej, jednak został poinformowany, że nie będzie już włączona ta opinia do akt sprawy, gdyż decyzja została wydana, natomiast Instytut Metali Nieżelaznych swoją opinię wydał w dniu [...] września 2005 r. i zawierała ona wskazanie na prawidłowość stosowanej przez podatnika klasyfikacji także w zakresie uwzględnienia technologii wytwarzania oraz kryterium surowcowego. Gdyby Skarżąca została poinformowana o 7 - dniowym terminie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji mogłaby wpłynąć na wskazane Jednostki w celu wcześniejszego uzyskania opinii mających istotne znaczenie dla sprawy.
W ocenie Skarżącej, za kwalifikowane naruszenie prawa należało również uznać nie przyjęcie przez organ odwoławczy przedłożonej w dniu, w którym postępowanie jeszcze się toczyło opinii COBR. Podatnik ma prawo uczestniczyć w postępowaniu w całym jego okresie i ostatni dzień postępowania nie upoważnia organu podatkowego do uzasadniania odmowy uczestnictwa w postępowaniu faktem, że w tym dniu decyzja została już wydana.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. stanął na stanowisku, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd II instancji podkreślił, iż wskazane jest rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż mogą one wpływać na ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji ważyć na ocenie prawidłowej wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Za zasadny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie mogły zakończyć postępowanie podatkowego [...] września 2005 r. skoro odroczyły rozpoznanie odwołania właśnie do tej daty. Wydanie decyzji i odmowa przyjęcia dowodu z dokumentu, który wskazywał na inną klasyfikację statystyczną niż to przyjęły organy podatkowe, stanowiły istotne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przyjęcie inne stanowiska przez Wojewódzki Sąd Administracyjny W Gorzowie Wielkopolskim stanowiło naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Podkreślił, iż obowiązkiem organów podatkowych jest stosowanie zasady prawdy obiektywnej - w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Rozpatrywana sprawa wiąże się z koniecznością przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statycznej. Takie odesłanie do klasyfikacji statystycznej w podatku od towarów i usług, tj. w podatku, które polega na samoopodatkowaniu, może nastręczać pewne trudności dla podatników, ale również dla organów podatkowych i rodzić od wielu lat spory w tym zakresie. Opinie organów statystycznych z uwagi na brak możliwości poddania ich kontroli sądowoadministracyjnej należy uznać za jeden
z dowodów w sprawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 5 czerwca 2003 r., sygn. akt IIISA 2214/01 wskazał na zaprezentowany tam pogląd, iż stanowisko organów statystyki publicznej ma charakter opinii podlegających ocenie organów podatkowych. Dlatego też, organy podatkowe przy ocenie przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej powinny brać pod uwagę nie tylko opinie organów statystycznych, ale także opinie instytutów badawczych i to niezależnie od tego, czy aktualnie mają one formalnie uprawnienia do wpływania na organy statystyczne przy dokonywaniu klasyfikacji. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera prawidłowa ocena zgromadzonych dowodów i treść art. 191 Ordynacji podatkowej formułujący jedną z podstawowych prawideł postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Sąd podkreślił, iż aby swobodna ocena dowodów, nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny, w zakres których wchodzi: należyte opieranie się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, poddanie tego materiału wszechstronnej ocenie, zaś ocena ta winna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważenia dokonanych w ten sposób ustaleń. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż
w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny stosowania przez organy podatkowe art. 191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji stanowiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.
Następnie Sąd II instancji zaznaczył, iż sprawa pod względem stanu faktycznego
jest bardzo trudna, skomplikowana i wymaga wiadomości specjalnych. Dlatego też
aby rozstrzygnąć rzetelnie spór co do klasyfikacji statystycznej spornych wyrobów organy podatkowe powinny rozważyć możliwość zastosowania art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. powołać biegłego.
Uznając z kolei za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej Sąd odwołał się do uchwały z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, w której Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie podatnik wykazał, że brak ponownego wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z uzyskaniem przez podatnika korzystnych dla siebie dokumentów.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku jest zgodne z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Na zakończenie podkreślił, iż rozpatrywanie merytoryczne zarzutu związanego
z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT
w przypadku, gdy zakwestionowano ustalenia stanu faktycznego co do klasyfikacji statystycznej wyrobów jest przedwczesne.
Sąd zważył:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że orzekanie w sprawie przekazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, doznaje istotnych ograniczeń i nie może oznaczać prowadzenia sprawy od początku, z wykorzystaniem pełnego zakresu kognicji tego sądu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie bowiem do brzmienia art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe.
Kierując się powyższą normą stwierdzić na wstępie należy, że zarzutem uznanym przez Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związany tą oceną skład obecnie orzekający stwierdza, iż organy podatkowe dopuściły się naruszeń w/w przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie mogły zakończyć postępowanie podatkowego [...] września 2005 r. skoro odroczyły rozpoznanie odwołania właśnie do tej daty. Wydanie decyzji i odmowa przyjęcia dowodu z dokumentu, który wskazywał na inną klasyfikację statystyczną niż to przyjęły organy podatkowe, stanowiły istotne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organów podatkowych jest stosowanie zasady prawdy obiektywnej. W tej mierze należy wskazać na konieczność stosowania przez nie rygorów wynikających z treści przepisów art. 122. i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej mamy do czynienia z koniecznością przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej. Takie odesłanie do klasyfikacji statystycznej w podatku od towarów i usług, tj. w podatku, które polega na samoopodatkowaniu, może nastręczać pewne trudności dla podatników, ale również dla organów podatkowych i rodzić od wielu lat spory w tym zakresie. Należy powtórzyć za Sądem II instancji, iż opinie organów statystycznych
z uwagi na brak możliwości poddania ich kontroli sądowoadministracyjnej należy uznać za jeden z dowodów w sprawie (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 2214/01). Tym samym organy podatkowe przy ocenie przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej powinny brać pod uwagę nie tylko opinie organów statystycznych, ale także opinie instytutów badawczych i to niezależnie od tego czy aktualnie mają one formalnie uprawnienia do wpływania na organy statystyczne przy dokonywaniu klasyfikacji.
Następnie, zebrany materiał dowodowy musi być przez nie jak najdokładniej oceniony - zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art. 191 Ordynacji podatkowej, w którym to została sformułowana jedna z podstawowych reguł postępowania dowodowego - zasada swobodnej oceny dowodów. W myśl tej normy, organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej przy ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Niemniej jednak, aby swobodna ocena dowodów nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny: opierania się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta winna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zważywszy na powyższe, jak również na fakt, iż sprawa pod względem stanu faktycznego jest bardzo trudna i skomplikowana oraz wymaga wiadomości specjalnych, organy podatkowe, aby rozstrzygnąć rzetelnie spór co do klasyfikacji statystycznej spornych wyrobów powinny również rozważyć możliwość zastosowania art. 197 §1 Ordynacji podatkowej, tj. powołać biegłego.
Za uzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie podatnik wykazał, że brak ponownego wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z uzyskaniem przez podatnika korzystnych dla siebie dokumentów.
Wobec powyższych rozważań i ustaleń, Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego I FSK 613/07, iż rozpatrywanie merytoryczne zarzutu związanego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm) w przypadku, gdy zakwestionowano ustalenia stanu faktycznego co do klasyfikacji statystycznej wyrobów jest przedwczesne.
Reasumując, wskazane powyżej uchybienia pozwalają stwierdzić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., zatem na tej podstawie Sąd uwzględnił skargę Spółki i uchylił zaskarżoną decyzję.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności dążyć do wyjaśnienia omawianych powyżej aspektów spraw, zastosować się do wytycznych sądu, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego orzeczenia.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, natomiast zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, wynikającą z art. 200 p.p.s.a. zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
(-) Barbara Rennert (-) Stefan Kowalczyk (-) Joanna Wierchowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło