I SA/Go 842/08

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-01-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonek pozostający w rozdzielności majątkowej, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z drugim małżonkiem, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli drugi małżonek odmawia udostępnienia informacji o swojej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Małżonek pozostający w rozdzielności majątkowej i nieprowadzący wspólnego gospodarstwa domowego może zostać zwolniony z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Odmowa drugiego małżonka udostępnienia informacji o swojej sytuacji majątkowej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący udowodnił swoją własną niezdolność do poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej żony skarżącego, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, argumentując, że żona nie wyraża zgody na udostępnienie dokumentacji i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego w całości z wpisu sądowego przysługującego od wniesionej skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.I. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego w całości z wpisu sądowego przysługującego od wniesionej skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] listopada 2008 r. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, uzasadniając wniosek tym, że skarżący nie posiada żadnego majątku pozostając na wyłącznym utrzymaniu żony. Postanowieniem z 15 grudnia 2008 r. referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek, odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wnioskodawca nie złożył żądanych w toku rozpoznawanego wniosku dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej żony, twierdząc że ona na to nie wyraziła zgody. Stwierdzono, że pomimo istnienia rozdzielności majątkowej z regulacji art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika nałożony na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia materialnego. Brak dokumentów lub chociażby oświadczenia żony skarżącego dotyczącego jej sytuacji majątkowej, spowodował sytuację w której skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do udzielenia prawa pomocy. W ustawowym terminie wynikającym z art. 259 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw. Podnosząc w nim, że żona skarżącego nie wyraża zgody na przedłożenie dokumentacji obrazującej jej stan majątkowy. Ponadto nie prowadzi on z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Przekazywane przez żonę skarżącego drobne środki finansowe wynikają z jej dobrej woli, a nie obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Wniosek strony skarżącej dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, czyli udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący sam nie posiada środków z których miałby pokryć wpis sądowy, pozostaje od 1992 r. w rozdzielności majątkowej z żoną. Jak twierdzi, a nie została wykazana odmienna okoliczność nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Z treści art. 51¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wynika ze w przypadku umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Z ogólnej regulacji art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie można wnioskować, aby w przypadku istniejącej pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej obowiązek majątkowego wspierania małżonków dotyczył także partycypowania z obowiązkiem pokrycia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skarżącego zwolnić z obowiązku uiszczenia w całości wpisu od wniesionej skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić albowiem nie można wykluczyć, że w przyszłości gdyby zaszła konieczność pokrycia innych kosztów, jego sytuacja wówczas ulegnie poprawie i skarżący będzie posiadał na nie środki.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło