I SA/Go 93/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2011 r. wniosku "M" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych z tytułu urządzania gier za miesiące od stycznia do lipca 2010 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. 3 W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 3.613 zł, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, iż uiszczenie wpisu przekracza jej możliwości finansowe, ponieważ - z uwagi na zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania prowadzonej przez nią działalności i wyższe obciążenia fiskalne - pogorszyły się istotne wskaźniki ekonomiczne spółki. Z oświadczenia o majątku i dochodach spółki wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 1.928.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok: 43.965.876,83 zł. Pełnomocnik skarżącej oświadczył jednocześnie, że spółka poniosła stratę bilansową za ostatni rok w wysokości 9.872.852,67 zł, co udokumentował odpisem rachunku zysków i strat i bilansu za 2010 rok (k. 54 - 59). Saldo na rachunku bankowym jest dodatnie i wynosi 31.655,30 zł (k. 60). Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa spółki nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykładnia zacytowanego przepisu jest oczywista i prowadzi do wniosku, że przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy badaniu podlega obiektywny stan posiadania wnioskodawcy. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynika, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe. W przypadku nadwyżki środków finansowych nad kwotą podlegających 2 uiszczeniu należności sądowych, zwolnienie z obowiązku ich uiszczenia jest niedopuszczalne. Utarte orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na konieczność rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje się wręcz, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r. LEX 494184, z 5 czerwca 2008 r. LEX 479142 z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 LEX 564255). Z oświadczenia skarżącej spółki wynika, iż posiada ona znaczny majątek trwały, którego wartość przewyższa wartość pasywów, a na rachunku bankowym posiada ona kwotę wielokrotnie przekraczająca wartość należnych kosztów sądowych. Zresztą jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi. Z oświadczenia spółki wynika, iż posiada ona środki na pokrycie tej należności. Stoi to na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Oceny tej nie zmienia argument o zagrożeniu utratą płynności finansowej, ponieważ jest on niekonkretny i nie uchyla obowiązku ponoszenia przez strony będące osobami prawnym kosztów sądowych w wysokości znajdującej pokrycie w majątku tych stron. W tym stanie rzeczy postanowiono jak na wstępie. 3