I SA/Go 980/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-04-11
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczki na podatek dochodowy może ostać się w sytuacji, gdy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, od której zależą odsetki, została uchylona przez sąd?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja w przedmiocie odsetek za zwłokę nie mogła się ostać, ponieważ została wydana w oparciu o decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, która została uchylona przez sąd z powodu naruszenia prawa materialnego. Wysokość kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio wpływa na wysokość zaliczek na podatek dochodowy i odsetek od zaliczek niewpłaconych w terminie, co czyni decyzję o odsetkach zależną od prawidłowości rozliczenia zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczki na podatek dochodowy za 1999 r. Decyzja ta była konsekwencją kontroli skarbowej, która wykazała nieprawidłowości w rozliczeniu podatku dochodowego, w tym zaniżenie przychodu i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu opłat leasingowych. Pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP oraz przepisów prawa materialnego, w tym art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdof.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odsetek za zwłokę. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odsetek za zwłokę od prawidłowej wysokości zaliczki na podatek dochodowy 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 1.485,00 (tysiąc czterysta osiemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W związku z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia
[...] grudnia 2004 r. , Nr [...] w przedmiocie określenia M.W. wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 132.363,50 zł do wojewódzkiego sądu administracyjnego pełnomocnik podatnika złożył również skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z tej samej daty [...] grudnia 2004 r. , Nr [...] określającą wysokość odsetek za zwłokę z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 6.734,20 zł .
Decyzja w sprawie określenia zobowiązania podatkowego była wynikiem kontroli skarbowej , przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym P M.W.. Zakresem kontroli skarbowej objęta została m.in. prawidłowość rozliczenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.
W wyniku kontroli skarbowej stwierdzone zostały następujące nieprawidłowości mające wpływ na rozliczenie M.W. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. :
1) zaniżenie przychodu z tytułu otrzymanych nieodpłatnie świadczeń w postaci usług
kierowcy A.S. zatrudnionego w firmie R-D
- kwota zaniżenia przychodu wynosiła 6.421,00 zł ;
2) zaniżenie przychodu i kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu i odsprzedaży
benzyny ekstrakcyjnej III , zakupionej w ZPN, bez wykazania transakcji w
księgach rachunkowych PHU P
- kwota zaniżenia przychodów wynosiła 80.831,44 zł ;
3) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o wydatki z tytułu opłat leasingowych
- kwota ustalonego zawyżenia kosztów wynosiła 113.850,11 zł .
Organy podatkowe w szczególności przyjęły , iż zastosowanie w sprawie mieć będzie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1993 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.)- dalej zwanej p.d.o.f. , w myśl którego nie można uznać za koszty uzyskania przychodów wydatków ponoszonych przez najemcę lub dzierżawcę albo używającego z tytułu najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych oraz realizacji umów o podobnych charakterze , stanowiących spłatę określonej w umowie wartości przedmiotu najmu lub dzierżawy albo używania , jeżeli rzecz tę lub prawo zgodnie z odrębnymi przepisami zalicza się do składników majątku najemcy lub dzierżawcy albo używającego .
Po analizie zawartych przez PHU P umów leasingu pod kątem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczania przedmiotu umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów ( Dz.U. Nr 28 poz. 129 ) – zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. , stwierdzono , że umowy te nie spełniają warunków zawartych w § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia .
Pełnomocnik podatnika złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. , zaskarżając wymienioną decyzję "w części , w jakiej określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikało ze zwiększenia przychodu i kosztów uzyskania przychodów z tytułu domniemanego zakupu i sprzedaży benzyny ekstrakcyjnej III oraz z nieuznania za koszty uzyskania przychodów rat leasingowych , zapłaconych przez podatnika w 1999 roku".
Takie same zarzuty , jakkolwiek przy zaskarżeniu w całości decyzji dotyczącej odsetek , zgłoszone zostały w niniejszej sprawie . Dotyczyły naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 , poz. 926 ze zm . ) - zwanej dalej Ordynacja podatkowa oraz przepisów prawa materialnego , a mianowicie :
• art. 125 § 1 i art. 284b Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób wyjątkowo przewlekły i opieszały ,
• art. 122 , art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawne uznanie , że podatnik dokonywał zakupów benzyny ekstrakcyjnej III w ZPN a następnie sprzedaży tej benzyny , jak również , że zawarte przez podatnika umowy leasingowe nie spełniają kryteriów określonych w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. ,
• art. 32 Konstytucji RP przez powołanie się na przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia
28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100 , poz. 442 ze zm.) w zakresie , w jakim wyłącza on zastosowanie w sprawie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej , co doprowadziło do naliczenia odsetek za zwłokę za okres , za który odsetki te nie powinny być naliczone ,
• art. 23 ust. 1 pkt 2 p.d.o.f. przez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie .
Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako niezgodnych z prawem . Wniosek skargi dotyczył również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania . Zgłoszono ponadto wniosek o łączne rozpoznanie obu skarg , to jest dotyczącej decyzji Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w 1999r. oraz dotyczącej decyzji Nr [...] w przedmiocie odsetek za ten sam okres podatkowy .
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podatnika podał , że ponieważ decyzja ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] jest – w ocenie skarżącego – niezgodna z prawem i z tego powodu została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , przeto i decyzja tego organu podatkowego Nr [...] musiała zostać zaskarżona , jako mająca swoją podstawę w pierwszej z wymienionych powyżej decyzji .
Jak dalej wywodził pełnomocnik skarżącego , jeżeli okaże się , że organy podatkowe bezpodstawnie zakwestionowały chociażby część wydatków skarżącego , to decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. będzie musiała być uchylona . Z tego samego powodu konieczne będzie uchylenie skarżonej decyzji o odsetkach , ponieważ wysokość kosztów uzyskania przychodów w bezpośredni sposób rzutuje na wysokość zaliczek na podatek dochodowy i ewentualnych odsetek od zaliczek niewpłaconych w terminie .
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie ,
przedstawiając zwięźle przebieg postępowania , w którym wydano decyzję Nr [...] określającą M.W. wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. w kwocie 132.363,50 zł a ponadto podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić wobec uchylenia przez Sąd (sprawa o sygn. akt I SA /Go 979/05) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Sąd stwierdził w tamtej sprawie naruszenie prawa w zakresie dotyczącym podatkowoprawnych skutków zawartych przez PHU P umów leasingu , co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez organy orzekajace, że nastąpiło zawyżenie w 1999r. kosztów uzyskania przychodów o wydatki związane z opłatami leasingowymi .
Już z tego wyłącznie powodu , objęta skargą rozpoznawaną przez Sąd w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.
w przedmiocie odsetek , nie mogła się ostać .
W odniesieniu do niniejszej sprawy Sąd uznaje przy tym za zasadne powtórzyć argumentację zawartą w końcowej części rozważań w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Go 979/05 , jako że jest to kwestia odnosząca się do naliczania odsetek , a sprawa odsetek jest istotą zaskarżonej decyzji
Nr [...].
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji przez zastosowanie przez organy orzekające w sprawie art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w zakresie , w jakim wyłącza on zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej . Po pierwsze godzi się zauważyć , że wyrażona w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa nie ma bezwzględnego charakteru , zatem nie każde różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów stanowi naruszenie zasady równości .
Ze względu właśnie na tę zasadę różnicowanie jest dopuszczalne , zwłaszcza gdy służy ważnym celom .
Co do zasady odmienna jest sytuacja podatnika , wobec którego prowadzona jest kontrola skarbowa , od sytuacji podatnika , wobec którego toczy się "zwykłe" postępowanie podatkowe. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej celem kontroli skarbowej jest ochrona interesów
i praw majątkowych Skarbu Państwa oraz zapewnienie skuteczności wykonywania zobowiązań podatkowych i innych należności stanowiących dochód budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych. Znalezienie się przez podatnika w tej innej sytuacji, polegającej na zastosowaniu wobec niego procedury kontroli skarbowej , a więc nie "zwykłego" postępowania podatkowego , stanowi uzasadnienie i dla dalszych zróżnicowań , w tym także do wyłączenia wobec niego , na podstawie szczególnego przepisu ustawowego , zastosowania instytucji nienaliczania odsetek .
Wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy ,
a mianowicie art. 23 ust. 1 pkt 2 p.d.o.f. w zwiazku z § 2 ust. 2 pk 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 , z późn. zm. ) , orzeczono jak w sentencji wyroku.
W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji o niemożności jej wykonania w okresie do uprawomocnienia się wyroku orzeczono zgodnie z art. 152 , natomiast o zwrocie kosztów postępowania w myśl art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
sędzia WSA sędzia WSA sędzia WSA
Dariusz Skupień Krystyna Skowrońska-Pastuszko Jacek Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło