I SA/Go 980/10

Dnia 29 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego wniósł skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].07.2010 r. nr [...]. W oddzielnym piśmie złożył na podstawie art. 61 § 3 ustawy prawo o Dostępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że kwota określonej w zaskarżonej decyzji zaległości podatkowej jest znaczna, podatnik prowadzi działalność gospodarczą lecz dochody z tej działalności nie pozwalają na jednorazową zapłatę kwoty 123.813,00 złotych wraz z Odsetkami. Charakter prowadzonej działalności gospodarczej - pośrednictwo finansowe oraz handel samochodami powoduje, ze próba egzekucji wskazanej należności w praktyce uniemożliwi podatnikowi prowadzenie działalności gospodarczej. Podniósł także, ze istnieje znaczne prawdopodobieństwo pozytywnego rozpatrzenia skargi przez Sąd, bowiem organy podatkowe naruszyły w trakcie postępowania szereg przepisów Ordynacji podatkowej zwłaszcza w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. Prowadzenie egzekucji wobec skarżącego w tych warunkach mogłoby zatem doprowadzić do powstania szkody (uniemożliwienie mu prowadzenia działalności gospodarczej oraz uniemożliwienie wywiązania się ze zobowiązań wobec kontrahentów), której nie sposób będzie naprawić w przypadku pozytywnego rozpatrzenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art.61 §3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i Sąd rozstrzygając wniosek strony w oparciu o art.61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, i mogą one wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zapis w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest przy tym utożsamiony z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie, o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. m. in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05, niepubl.), a wprowadzona, w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania stanowi szczególną kategorię tymczasowej ochrony strony, jako odstępstwo od wskazanej na wstępie zasady, wynikającej z art.61 §1 cyt. ustawy. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być przy tym wykazana przez samą stronę skarżącą. Wiąże się to z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego wskazania jak i uzasadnienia konkretnych zdarzeń i okoliczności przez wnioskodawcę, w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt l FZ 481/09). Sąd, rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie i stosując kryteria przewidziane w art.61 §3 p.p.s.a., nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia. W ocenie Sądu, żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została przez skarżącą Spółką wykazana. Lakoniczne i ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do hipotetycznie mogących zaistnieć sytuacji w stosunku do skarżącego tj. niemożność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i spowodowanie braku możliwości wywiązania z zaciągniętych zobowiązań, stanowi w istocie powtórzenie treści art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zaś argumentacją przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. Skarżący w żadnym razie nie wykazał konkretnych okoliczności, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna, tylko, że taka może wystąpić. Także w aktach sprawy Sąd nie dopatrzył sie zaistnienia przesłanek określonych w art.61 § 3 p.p.s.a, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego wniosku. Pełnomocnik zaś w swej argumentacji użył jedynie trybu przypuszczającego. Tymczasem, jak już wspomniano wyżej, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Wnioskodawca powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2004 r, sygn. akt GZ 120/04, niepubl.), a tego skarżący w rozpatrywanej sprawie nie uczynił. Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją organu pierwszej instancji nie może niejako sama przez się przemawiać na rzecz wstrzymania wykonania, gdyż stanowi ona naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji i utrzymania jej w mocy w toku postępowania odwoławczego i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt H FZ 365/08, LEX nr 443847). W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że wykonanie decyzji zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Istotnym jest również to, iż przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. Jednocześnie podkreśla, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania skarżącego o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.