I SA/Go 993/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2010 r. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa R sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji. PHZ R Sp. z o.o. w skardze z dnia [...] września 2010 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług zgłosiła też wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonych decyzji. Uzasadniając wniosek skarżąca stwierdziła, że obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim toczy się 18 postępowań w sprawach ze skarg zainicjowanych przez nią. W każdej ze spraw Spółka uiściła wpis sądowy w kwocie po około 1500 zł. Jej zdaniem już przez samo uiszczenie powyższych wpisów, jeszcze "przed rozpoznaniem zasadniczego przedmiotu sporu" nastąpiło obciążenie skarżącej znaczną kwotą mającą bezpośredni wpływ na jej kondycję finansową i prawidłowe funkcjonowanie prowadzonej działalności gospodarczej. Dalej Spółka argumentowała, że sytuacja, w której się znalazła, wypełnia przesłanki wymienione w art.61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wykonanie skarżonej decyzji, jak i decyzji współistniejących, spowoduje nieodwracalne skutki finansowe, co pociągnie za sobą ujemne skutki społeczne. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może w krótkim czasie doprowadzić w Spółce do zwolnień pracowników i innych niekorzystnych zdarzeń. Skarżąca wskazała, że "na zaskarżonych decyzjach ciąży kwota blisko 600.000 złotych" i że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realny wzrost kosztów związanych z dalszym wykorzystaniem importowanego towaru, co nie mogło być uwzględnione w ryzyku zawartej transakcji handlowej i uczyni transakcje Spółki deficytowymi oraz narazi skarżącą na niczym nieuzasadnione finansowe straty. Ponadto może spowodować realne niebezpieczeństwo braku stabilności finansowej firmy, utraty kontrahentów i w krótkim czasie jej całkowitą likwidację. Podsumowując skarżąca wskazała, że zasadność jej wniosku powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art.61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć też na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania może dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które się do tego nadają, np. nie zostały jeszcze wykonane. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i Sąd rozstrzygając wniosek strony w oparciu o art.61 § 3 P.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zapis w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest przy tym utożsamiony z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez samą stronę skarżącą. Wiąże się to z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego wskazania jak i uzasadnienia konkretnych zdarzeń i okoliczności przez wnioskodawcę, w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04). Należy również podkreślić, że przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są identyczne z tymi, które stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy ( postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04). W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I FZ 481/09). Sąd, rozpoznając wniosek strony w tym przedmiocie i stosując kryteria przewidziane w art.61 § 3 P.p.s.a., nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia. Żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została przez skarżącą Spółkę wykazana. Lakoniczne i ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do hipotetycznie mogących zaistnieć sytuacji, jak np. niebezpieczeństwo braku stabilności finansowej firmy i spowodowanie nieodwracalnych skutków finansowych i społecznych, stanowi w istocie jedynie powielenie treści art.61 § 3 P.p.s.a., nie zaś argumentację przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. Skarżąca Spółka w żadnym razie nie wykazała konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że jej aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Także w aktach sprawy Sąd nie dopatrzył się okoliczności, przemawiających za zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art.61 § 3 P.p.s.a. , co mogłoby prowadzić do uwzględnienia złożonego wniosku. Pełnomocnik w swej argumentacji użył trybu przypuszczającego, należało więc odczytać to jedynie jako sugestię ewentualnych przyszłych zdarzeń. Jak już wspomniano, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Wnioskodawca powinien bowiem poprzeć je stosownymi dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. akt GZ 120/04 ), a tego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono. Sąd w swoich zważeniach nie mógł pominąć także i tej okoliczności, że konieczność zapłaty z tytułu zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją organu pierwszej instancji nie może niejako sama przez się przemawiać na rzecz wstrzymania wykonania, gdyż stanowi ona naturalną konsekwencję wydania takiej decyzji i utrzymania jej w mocy w toku postępowania odwoławczego i z tego punktu widzenia nie jest to zdarzenie o nadzwyczajnym charakterze (por. postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08 - LEX nr 443847). Wypada jeszcze wskazać, że wykonanie decyzji podatkowej zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, może nastąpić zwrot należności wraz z odsetkami. Reasumując należy również podkreślić, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art.61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji.