I SAB/Go 25/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W.Ś. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2005 r. 1. Umorzyć postępowanie. 2. Oddalić wniosek strony skarżącej o zwrot kosztów postępowania. W.Ś. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, zarzucając mu naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług prowadzonym pod sygn. [...]. W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny. Postępowanie będące przedmiotem wniesionej skargi było prowadzone po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji z dnia [...] lutego 2010r., uchylającej decyzję wydaną przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. W toku prowadzonego postępowania, stosownie do zaleceń Dyrektora Izby Skarbowej, organ kontroli skarbowej w celu uzupełnienia materiału dowodowego, trzykrotnie wystąpił do strony (pismami z dnia [...].03.2010 r., [...].03.2010r. i [...].04.2010 r.) o przedłożenie zawartych umów z kontrahentami oraz wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W związku z powyższym organ kontroli skarbowej wystąpił pismem z dnia [...].05.2010 r. do Banku S.A. o przesłanie historii rachunków bankowych oraz pismem z dnia [...].06.2010 r. do Sądu Rejonowego o przesłanie odpisu wyroku wydanego wobec W.Ś.. Po otrzymaniu rachunku bankowego, pismem z dnia [...].06.2010 r. wystąpiono do strony o wyjaśnienie jakich transakcji dotyczyły obroty na rachunku oraz ponownie wezwano do przedłożenia umów z kontrahentami. W odpowiedzi na to pismo strona w dniu [...].06.2010 r. odpowiedziała, że informacje te przesłała do Izby Skarbowej pismem z dnia [...].02.2010 r. oraz żądania podania informacji kiedy będzie mogła zapoznać się z aktami sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej zapytany o pismo W.Ś. z [...].02.2010 r. w piśmie z dnia [...].06.2010 r. poinformował, że akta sprawy W.Ś., w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, przesłane zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., jednakże po dokonaniu analizy wydruków Kancelarii z Rejestru Pism i Spraw z miesiąca lutego 2010 r. i spraw zarejestrowanych w systemie Rejestru Pism i Spraw nie stwierdził, żeby do organu wpłynęło pismo z dnia [...].02.2010 r., dotyczące obrotów na rachunku bankowym związanym z prowadzoną działalnością oraz przekazania kopii umów z kontrahentami. W związku z tym, że strona nie przedstawiła dowodów ani nie udzielała wyjaśnień, o które zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej należałoby uzupełnić akta sprawy, organ kontroli skarbowej: - postanowieniem z dnia [...].07.2010 r. do akt sprawy włączył jako dowód protokoły przesłuchań K.B., S.B. i M.R. zgromadzone w aktach postępowania kontrolnego Nr [...] przeprowadzonego wobec K.B. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do maja 2005 r.; - postanowieniem z dnia [...].09.2010 r. włączył do akt postępowania kserokopie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].01.2010 r. wydanych wobec K.B. oraz Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].01.2010 r. wydanych wobec S.B.; - pismem z dnia [...].09.2010 r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej o przesłanie kserokopii decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Nr [...], Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].10.2008 r. wydanych wobec K.B. oraz Nr [...], Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].12.2008r. wydanych wobec S.B., które wpłynęły do Urzędu w dniu [...].09.2010r. Pismem z dnia [...].09.2010 r. (doręczonym 13.10.2010r.) organ kontroli skarbowej wyznaczył stronie 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przewidując, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana w terminie do 29.10.2010 r. Organ kontroli skarbowej o zmianie terminu zakończenia postępowania stronę informował. W sprawie wysłano Stronie zawiadomienia z dnia [...].04.2010r., z dnia [...].05.2010r., z dnia [...].06.2010r., z dnia [...].07.2010r., z dnia [...].08.2010r. oraz z dnia [...].09.2010 r. W skardze W.Ś. zarzucił organowi kontroli skarbowej naruszenie art. 121 § 1, art. 125 i art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy o sygn. [...] i wniósł o: 1) zobowiązanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) zobowiązanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Skargę na bezczynność W.Ś. uzasadnił tym, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, po uchyleniu w dniu [...].02.2010 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia prowadzi to postępowanie "od blisko siedmiu miesięcy". Ponadto W.Ś. podniósł, że skarga jest dopuszczalna bowiem "w sytuacji zaistniałego zwłóczenia organu kontroli wniesiono już ponaglenie do organu wyższego stopnia". Z akt sprawy wynika, ze Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej postanowieniami z dnia [...].04.2010r. oraz [...].07.2010r. wniesione ponaglenie uznał za niezasadne. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, natomiast w piśmie z [...] listopada 2010r., poinformował, że w sprawie wydano [...] października 2010r. decyzję, która została doręczona [...] listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W zaistniałych przedstawionych wyżej okolicznościach postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie po wniesieniu skargi a przed wydaniem orzeczenia została wydana decyzja o której wydanie strona wnosiła. Sąd rozpoznający sprawę podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08 (publ. ONSA i WSA 2009, nr 4 poz. 1063), w której między innymi stwierdzono, że postępowanie sądowo administracyjne staje się bezprzedmiotowe jeżeli w jego toku wystąpiło zdarzenie, w następstwie którego przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, ze przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W tej sprawie żądanie obejmowało zobowiązanie przez Sąd organu do wydania decyzji co znajduje podstawę w art. 149 P.p.s.a. Podkreślić należy, że po wydaniu decyzji, która była przedmiotem żądania strony Sąd nie może już zastosować regulacji z art. 149 P.p.s.a. a postępowanie staje się z uwagi na brak jego przedmiotu bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie pozostała do rozstrzygnięcia kwestia dotycząca złożonego przez stronę wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. Strona poniosła w tej sprawie koszt sądowy w postaci uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Organ, którego działania lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zatem należy rozstrzygnąć, czy wydana przez organ decyzja była następstwem dokonania przez organ autokontroli, czy też jej wydanie było wynikiem normalnie przeprowadzonego postępowania (tak też NSA w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010r. sygn. akt II FSK 339/10 publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 54 § 3 stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości. Podkreśla się przy tym, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (tak. Jan Paweł Towno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 185 teza 7). W przypadku gdy decyzja zostaje wydana na podstawie "autokontroli" przepis art. 54 § 3 P.p.s.a., powinien być powołany w decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2008r., sygn. akt II OSK 123/07, Lex nr 468729). W rozpoznawanej sprawie organ nie uznał wniesionej przez stronę skargi. Co więcej Organ konsekwentnie kwestionował stanowisko strony o pozostawaniu w bezczynności. Nie można zatem uznać, aby w tej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 54 § 3 P.p.s.a., albowiem została ona uzależniona wyłącznie od uznania organu, który samodzielnie decyduje o uwzględnieniu skargi w tym trybie. Nie można zatem przyjąć, w sytuacji gdy organ zaprzecza by jego zamiarem było uznanie skargi. Zatem stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie decyzja z [...] października 2010r., nie została wydana w wyniku autokontroli, lecz wskutek dopełnienia wszystkich czynności, mających na celu ustalenie stanu faktycznego umożliwiającego rozpoznanie sprawy. Ponieważ w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 54 § 3 P.p.s.a. dająca podstawę do zasądzenia poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a nie wystąpiły także podstawy z art. 200 P.p.s.a., złożony w tym zakresie wniosek należało oddalić. Sąd w tym zakresie podzielił pogląd zaprezentowany przez M. Niezgódkę-Medek (w P.p.s.a. Komentarz II wydanie s. 513), że poza przypadkami wskazanymi w art. 201 P.p.s.a. nie ma podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów od organu na rzecz skarżącego, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostanie umorzone z innych powodów – art. 161 § 1. W rozpoznawanym postępowaniu zostało umorzone na skutek wydania przez organ aktu, co do którego została wniesiona przez skarżącą skarga na bezczynność. W rozstrzygnięciu dotyczącym zagadnienia kosztów postępowania nie można dokonywać analizy, czy organ wydając decyzję pozostawał w bezczynności, gdyż ta kwestia może być jedynie rozstrzygnięta w orzeczeniu merytorycznym (wyrok). Na marginesie, należy podkreślić, że Organ uzasadnił przyczynę, przedłużenia terminów do załatwienia sprawy, które spełniały wymogi z art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej. Z treści tej regulacji wynika, że do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz albo z przyczyn niezależnych od organu. Do okresów spowodowanych z winy strony należy zaliczyć pomimo trzykrotnego żądania organu nie przedłożenie zawartych umów z kontrahentami oraz wyciągów bankowych Natomiast do przyczyn niezależnych od organu należy oczekiwanie na historię rachunków z banku, odpisu wyroku z Sądu Rejonowego, udzielenia informacji od Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące pisma strony z [...] lutego 2010r. Organ w sposób prawidłowy stosował regulacje z art. 140 Ordynacji podatkowej, zatem nie był bezczynny. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane interpretacje przepisów art. 149, art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3 oraz art. 201 § 1P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia. Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Alina Rzepecka Dariusz Skupień Joanna Wierchowicz