I SAB/Go 5/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 postanawia: odrzucić skargę. J. P. (dalej: Strona, Skarżący) pismem z dnia [...] maja 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w przedmiocie pomocy rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że nie jest w sprawie bezczynny. Po otrzymaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 października 2023 r. (sygn. akt I SA/Go 127/23) wraz ze zwrotem akt sprawy, organ I instancji każdorazowo zawiadamiał Skarżącego o nowym terminie rozpoznania sprawy. Z kolei w dniu [...] marca 2025 r. miało miejsce spotkanie w sprawie zawarcia ugody, podczas którego Skarżący wniósł zastrzeżenia do przedstawionej propozycji ugody i odmówił jej podpisania. W dniu [...] kwietnia 2025 r. Strona podpisała projekt ugody. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. organ I instancji poinformował Stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie – termin przedłużono do 2 czerwca 2025 r., z kolei pismem z dnia 2025 r. termin ten został ponownie przedłużony – do dnia 30 czerwca 2025 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 lipca 2025 r. wezwano Skarżącego do udzielenia informacji czy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w przedmiocie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 złożył w trybie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") wniósł ponaglenie do organu wyższego stopnia, tj. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, pod rygorem przyjęcia przez Sąd, że wskazany środek nie został przez skarżącego w sprawie złożony. Wezwaniem z dnia 4 lipca 2025 r. wezwano organ do udzielenia informacji czy wpłynęło za jego pośrednictwem ponaglenie J. P. adresowane do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. W odpowiedzi na wezwanie J. P. stwierdził, że złożył wniosek o wypłatę należnej pomocy unijnej na ręce Prezesa ARiMR w [...]. Poinformował, że złożył w dniu 5 lutego 2025 r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora [...]OR ARiMR w [...] na ręce Prezesa ARiMR w [...]. Jednocześnie poinformował, że otrzymuje kolejne pisma od Kierownika Biura Powiatowego o niezałatwieniu sprawy w terminie. Pismem z dnia [...] lipca 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował, iż za jego pośrednictwem nie wpłynęło ponaglenie na jego bezczynność, adresowane do Dyrektora [...]OR ARiMR w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.), a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., to znaczy złożyła stosowne ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia, stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 37/19, wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2203/20). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną, a skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt II OZ 622/21). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał środków zaskarżenia, a zatem nie spełnił wymagań warunkujących skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Nie wniósł bowiem ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia – Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.