I SPP/Go 115/20

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi Ł.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej oraz odsetek za zwłokę za okres od [...] lipca do [...] sierpnia 2019 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Ł.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 2.000 zł, pismem z [...] grudnia 2020 r. wniósł o zwolnienie z tej opłaty. W nadesłanym w dniu 25 stycznia 2021 r. formularzu PPF rozszerzył zakres wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że z uwagi na okres pandemii, jego zyski z prowadzonej działalności gospodarczej są znikome. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący wraz żoną i dwójką dzieci (w wieku 15 i 4 lat) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, wierzytelności czy innych wartościowych przedmiotów, z kolei jego żona jest właścicielem ½ części domu mieszkalnego, w którym rodzina zamieszkuje. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącego z prac dorywczych w wysokości 3.500 zł netto miesięcznie. Wśród stałych wydatków i zobowiązań skarżący wskazał: leasing 2.000 zł, koszty ponoszone na mieszkanie 500 zł, opłaty za media 400 zł oraz wydatki na jedzenie 600 zł. Skarżący wskazał nadto, że wobec niego prowadzona jest egzekucja podatkowa. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. skarżący nadesłał kopię zestawienia przychodów i kosztów działalności gospodarczej za 2020 rok, w którym wykazano "zerowy" przychód i wydatki w łącznej kwocie 19.370,38 zł (w tym wynagrodzenie 3.900 zł i pozostałe wydatki 15.470,38 zł). Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji: -kopii wszystkich złożonych przez skarżącego i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2020, o ile zostały sporządzone, -zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, jak również odpisów deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością, -wskazanie źródeł finansowania wydatków ujawnionych w zestawieniu przychodów i kosztów za 2020 r. (rubryka 12 - wynagrodzenia, rubryka 13 -pozostałe wydatki), -dokumentów potwierdzających datę zawarcia przez skarżącego umowy leasingu, przedmiot leasingu oraz wysokość miesięcznych rat wraz z dowodami ich zapłaty za ostatnie trzy miesiące; -udokumentowanie stosownymi oświadczeniami, pokwitowaniami itp. dochodów skarżącego uzyskiwanych z prac dorywczych, -oświadczenia, czy małżonka skarżącego zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, jeśli tak - proszę przedstawić stosowne oświadczenie, jeśli nie - wyjaśnić dlaczego, -w przypadku osiągania przez skarżącego lub jego małżonkę dochodów z innych źródeł: dokumentów potwierdzających ich kwotę (np. odpisy umów, dowody przelewów, oświadczenia itp.), -oświadczenia, czy skarżący oraz jego żona i dzieci korzystają z pomocy finansowej czy rzeczowej ze strony państwa, od osób trzecich, jeśli tak to należy wykazać ich formę, wysokość i sposób wypłaty środków za ostatnie trzy miesiące, -wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego małżonki przedstawiających saldo na tych rachunkach oraz wszystkie operacje finansowe za ostatnie trzy miesiące, -oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego i osób wspólnie z nim zamieszkujących, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz źródeł ich finansowania, -dokumentów potwierdzających czynności egzekucyjnych dokonane na majątku skarżącego. W odpowiedzi skarżący nadesłał jedynie niepodpisane oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r., w którym podniósł, że nie składał wraz żoną zeznań podatkowych za 2020 r., przychód i koszty za ostatnie 3 m-ce 2020 r. są równe 0,00 zł, wydatki pokrywane są z doraźnej pomocy transportowej i sporadycznego handlu, zaś raty leasingu (umowa z 2018 r.) wynoszą 4.900 zł miesięcznie i nie są płacone. Skarżący oświadczył nadto, że żona nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, on z kolei pracuje dorywczo jako przewoźnik lub handluje kwiatami - sprzedaż nie jest dokumentowana. Pobierają świadczenie 500+ na dwoje dzieci. Nie posiadali i nie posiadają rachunków i lokat. Wydatki związane z utrzymaniem: opłata za energię 250 zł, ogrzewanie 300 zł, odbiór nieczystości 60 zł, telefon 100 zł, TV i internet 80 zł, pokrywane są z prac dorywczych skarżącego. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że nie posiada dokumentów egzekucyjnych, bowiem zostały wyrzucone. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2021r. wezwano skarżącego do własnoręcznego podpisania ww. pisma z dnia [...] kwietnia 2021r., w terminie 7 dni. Jednocześnie poinformowano go, że niepodpisanie oświadczenia spowoduje, że nie będzie ono mogło być wzięte pod uwagę przy ocenie jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie wraz z kopią pisma z [...] kwietnia 2021 r. została odebrana przez skarżącego w dniu 26 kwietnia 2021 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie uczynił zadość ww. wezwaniu. Stosownie do treści art. 245 § 1- § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. To ona ma inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd/referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16 - orzeczenia przywołane w niniejszym postanowieniu dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie nie można uznać złożonego wniosku o przyznane prawo pomocy za uzasadniony. Przede wszystkim zauważyć należy, że, oprócz kopii zestawienia przychodów i kosztów działalności gospodarczej za 2020 rok, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej, majątkowej czy możliwości płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wskazanych przez referendarza dodatkowych dokumentów, skarżący złożył jedynie, niepodpisane i niczym niepotwierdzone, oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2021r. Pomimo zaś skutecznego doręczenia mu wezwania do podpisania ww. pisma, nie uczynił tego. Niezależnie od powyższego, oświadczenia skarżącego z ww. pisma budzą wątpliwości, a ponadto pozostają w sprzeczności z jego oświadczeniami zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu formularza PPF skarżący wskazał, że aktualne zyski z prowadzonej działalności gospodarczej są znikome, zaś w rubryce 10 formularza określił je na 0,00 zł. Z zestawienia przychodów i kosztów z działalności gospodarczej za 2020 r. wynika ponadto, że skarżący ponosił comiesięczne wydatki związane z wypłatą wynagrodzenia i pozostałymi wydatkami np. za październik 2020 r. 1.452,75 zł, za listopad 2020r. 2.268,55 zł i z grudzień 2020r. 1.375,91 zł (pomimo wezwania, nie ujawnił źródeł ich finansowania), tymczasem w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. oświadczył, że koszty i przychody za ostatnie 3 m-ce 2020 r. są równe 0,00 zł. Dalej, w formularzu PPF skarżący wskazał, że ponosi koszty leasingu w kwocie 2.000 zł (rubryka 11 formularza), a w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. oświadczył, że raty leasingu nie są płacone; nie przedłożył w tym zakresie jednak żadnych dokumentów. Brak jest ponadto jakichkolwiek dowodów, które uprawdopodobniłyby twierdzenia skarżącego o dochodach uzyskiwanych z prac dorywczych tj. pomoc transportowa, handel kwiatami. Wątpliwości referendarza budzi również oświadczenie skarżącego, że wraz z żoną nie posiadali i nie posiadają rachunków ani lokat, gdy tymczasem w sprawie zainicjowanej przez skarżącego zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Go 237/20 jego małżonka w dniu [...] grudnia 2020 r. dokonuje przelewu z własnego rachunku prowadzonego przez Bank [...] na konto tut. Sądu. Zdecydowanie w tym miejscu podkreślić należy, że prawo pomocy jest uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje, bądź złożyć na wezwanie Sądu dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej spawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 2005 roku, sygn. akt II FZ 794/05, niepubl.). W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.