I SPP/Go 34/21
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-05-13
Skład orzekający: Katarzyna Kołodziej-Kobierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła dokumentacji na wezwanie sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentacji, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń. Brak uzupełnienia wniosku uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej i zdolności płatniczych wnioskodawcy, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji w celu oceny jego sytuacji majątkowej i finansowej, jednak skarżący nie odpowiedział na wezwanie w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Go 440/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił w całości skargę S.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 4 marca 2021 r.
W dniu 2 kwietnia 2021 r., na formularzu PPF, skarżący zwrócił się do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Z uwagi bowiem na działania urzędu skarbowego, w lipcu 2018 r. zmuszony został do jej zawieszenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że mieszka wraz z żoną, wspólnie prowadząc gospodarstwo domowe. Jest właścicielem domu o pow. 100 m², budynków o pow. 65 m², gruntów ornych o pow. 0,1212 ha oraz działki o pow. 2600 m², a także samochodu osobowego [...] rok. prod. 2004. Nie posiada oszczędności, wierzytelności czy innych wartościowych przedmiotów. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z prac dorywczych skarżącego oraz z umowy zlecenia małżonki, miesięcznie w łącznej kwocie 2.200 - 2.600 zł netto. Z kolei po stronie zobowiązań i wydatków skarżący wskazał opłaty za telefon - 150 zł, prąd - 150 zł oraz podatek od nieruchomości - 264 zł rocznie, ubezpieczenie - 600 zł rocznie i wywóz szamba - 240 zł rocznie. Jednocześnie skarżący przedłożył wydruk operacji dokonanych na swoim rachunku bankowym w [...] za okres od [...].10.2020r. do [...].01.2021r.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji:
-kopii złożonych przez niego i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2020, o ile zostały sporządzone,
-udokumentowanie stosownymi oświadczeniami, pokwitowaniami itp. dochodów skarżącego z prac dorywczych,
-dokumentów potwierdzających wysokość dochodów żony skarżącego z tytułu umowy zlecenia (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto za ostatnie trzy miesiące), a także formy wypłaty ww. świadczenia,
-w przypadku osiągania przez skarżącego lub jego małżonkę dochodów z innych źródeł: dokumentów potwierdzających ich kwotę (np. odpisy umów, dowody przelewów, oświadczenia itp.),
-wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego małżonki za ostatnie trzy miesiące,
-oświadczenia, czy skarżący oraz jego żona korzystają z pomocy finansowej czy rzeczowej ze strony państwa, od osób trzecich, jeśli tak to należy wykazać ich formę, wysokość i sposób wypłaty środków za ostatnie trzy miesiące,
-oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego i jego żony, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. zakup żywności, leczenie, eksploatacja samochodu, opłaty za ogrzewanie, wodę, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz źródeł ich finansowania,
-wyjaśnień w zakresie źródeł pochodzenia środków tytułem wpłat na rachunek bankowy skarżącego: "wpłata własna" ([...] listopada 2020r., [...] grudnia 2020r.), "wypłata PayU Code" ([...] grudnia 2020r., [...] stycznia 2021r.) oraz D. sp. z o.o. ([...] grudnia 2020r., [...] stycznia 2021r.).
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu 21 kwietnia 2021 r., zatem 7-dniowy termin do przedłożenia określonych ww. wezwaniem dokumentów upływał z dniem 28 kwietnia 2021 r. Na powyższe wezwanie do dnia dzisiejszego odpowiedź nie została udzielona.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Z kolei przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, przedłożone dokumenty nie mogą budzić wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).
I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu w dniu 21 kwietnia 2021 r. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pozostawił ww. wezwanie bez odpowiedzi. W tej sytuacji, analiza i rzetelna ocena sytuacji finansowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych okazała się niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło