I SPP/Go 93/22

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do czerwca oraz od sierpnia do grudnia 2014 roku p o s t a n a w i a: 1. Zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej. 2. Ustanowić dla skarżącego adwokata. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wyrokiem z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt I SA/Go 193/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] marca 2022 r. określającą R.B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od maja do czerwca oraz od sierpnia do grudnia 2014 roku. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu 22 listopada 2022 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. R.B. wniósł samodzielnie sporządzoną skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. W nadesłanym formularzu PPF skarżący rozszerzył zakres wniosku domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu oświadczył, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, a majątek jaki posiadała firma został sprzedany lub zlicytowany przez Urząd Skarbowy. Skarżący wraz z żoną R.B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych czy innych praw majątkowych. Utrzymują się z wynagrodzeń ze stosunku pracy: skarżącego w wysokości 2.363,56 zł i małżonki w kwocie 2.518 zł. Wśród zobowiązań i wydatków małżonkowie wskazali przybliżone koszty utrzymania, które dokładają dla właściciela nieruchomości, w której mieszkają: 300 zł woda, 1.400 zł gaz, 400 zł energia, 64 zł śmieci, 150 zł telefon i internet, a także ok. 2.000 zł wyżywienie oraz 438,83 zł zajęcie komornicze R.B. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowych dokumentów, pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. skarżący oświadczył, że zamieszkuje wraz z żoną w domu należącym do synów, wspólnie ponosząc koszty utrzymania nieruchomości (faktury za media rozliczane są po połowie). Pozostałe koszty utrzymania małżonków to: telefon i internet 412 zł (za trzy m-ce), leczenie i lekarstwa ok. 800 zł miesięcznie, dojazdy do pracy małżonków 300 zł miesięcznie, komornik 500 zł oraz wyżywienie, środki czystości i środki higieny osobistej ok. 1.700 zł. Źródłem finansowania ww. opłat i wydatków jest wynagrodzenie małżonków pobierane z tytułu umowy o pracę. Jak wynika z przedłożonych zaświadczeń R.B. uzyskuje dochód netto 2.363,56 zł za ostatnie trzy miesiące, a jego małżonka 2.363,57 zł za październik i listopad 2022 r. i 2.709,48 zł za grudzień 2022r.; ww. wynagrodzenia są obciążone zajęciami komorniczymi. Skarżący oświadczył, że małżonka nie posiada rachunku bankowego. Przedłożył ponadto historie osobistych rachunków bankowych prowadzonych w [...]: nr [...] za okres [...].11.2022r.- [...].01.2023r. (saldo 86,20 zł) oraz nr [...] za okres [...].11.2022r.- [...].01.2023r., a także kserokopie dziewięciu paragonów za okres październik 2022-styczeń 2023r. oraz kopie faktur za gaz, wodę, telefon i rozliczenia za energię elektryczną. Zgodnie z art. 245 § 1 - § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym - czyli takim o jakie wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dokumenty nie mogą zatem budzić wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są bowiem z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przypadku zaś wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, Sąd/referendarz sądowy dodatkowo powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie należy wziąć pod uwagę w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, czy tzw. przymus adwokacko-radcowski oznaczający konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2010r. sygn. akt II FZ 62/10). Dokonując analizy i oceny sytuacji majątkowej, finansowej i zdolności płatniczych Skarżącego przede wszystkim podnieść należy, że postanowieniem z 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SPP/Go 35/22 uznano niezdolność Skarżącego do ponoszenia pełnych kosztów, zaś jego sytuacja nie uległa poprawie. Oboje małżonkowie B. pracują, a dzięki wsparciu synów mają zapewnione warunki mieszkaniowe. Utrzymują się z wynagrodzeń, obciążonych zajęciami komorniczymi, które w całości przeznaczają na bieżące opłaty i koszty związane z utrzymaniem. Nie posiadają oszczędności, nieruchomości, rzeczy ruchomych, ani jakichkolwiek innych przedmiotów wartościowych, które mogliby spieniężyć. Powyższe okoliczności pozwalają uznać, że Skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy również na etapie postępowania ze skargi kasacyjnej. Mając zatem na uwadze, że na obecnym etapie wpis od skargi kasacyjnej jest jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego oraz celem zapewnienia konstytucyjnego prawa do Sądu, przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go z uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Z uwagi bowiem na etap niniejszego postępowania i zamiar zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, udział zawodowego pełnomocnika jest niezbędny. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.