II SA/Go 1/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie ze skargi "B" sp. z o. o. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r., którą organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Teatrowi na przebudowę i rozbudowę budynku Teatru usytuowanego na działce nr [...]. Skargę na decyzję Wojewody wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w imieniu "B" sp. z. o. o. profesjonalny pełnomocnik, który złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podkreślił, że realizacja przez inwestora udzielonego mu pozwolenia może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw. Ewentualne uwzględnienie skargi skutkować bowiem będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, co pozbawi inwestora możliwości dokończenia budowy. Taka sytuacja wymagać będzie wszczęcia odrębnego postępowania zmierzającego do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Innymi słowy, trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 341/18, baza orzeczeń CBOIS). W świetle powyższego należało uznać, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie zawiera on bowiem żadnych argumentów zmierzających do uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czyli że szkoda może zostać rzeczywiście wyrządzona bądź też wystąpią trudne do odwrócenia skutki. Niewystarczająca argumentacja zawarta we wniosku lub też brak argumentacji nie stanowi braku formalnego, który podlegałby usunięciu na wezwanie Sądu, zwłaszcza, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie jest również obowiązkiem Sądu poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1115/13, baza orzeczeń CBOIS). Należy podkreślić, że zastosowanie ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy, zaś okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny. Wykonywanie robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zdaniem Sądu, nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, Sąd nie ocenia zgodności z prawem tej decyzji, a wyłącznie to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. A takich okoliczności we wniosku nie wykazano. Dodatkowo zauważyć należy, że ryzyko prowadzenia robot budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę ponosi inwestor i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 299/18). Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.