II SA/Go 1010/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-08
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt, wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, jest uzasadniona, gdy zwierzęta były utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania zagrażających ich życiu lub zdrowiu, mimo że ich stan fizyczny nie był krytyczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o czasowym odebraniu zwierząt wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt była prawidłowa. Nawet jeśli stan fizyczny zwierząt nie był krytyczny, utrzymywanie ich w obiekcie o złym stanie technicznym, narażającym je na działanie warunków atmosferycznych, stanowiło bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ich życia i zdrowia. Właściciel był świadomy problemu i mimo wcześniejszych zastrzeżeń nie poprawił warunków, co świadczy o braku priorytetu dla dobra zwierząt.Stan faktyczny
Właściciel trzody chlewnej został pozbawiony zwierząt na mocy decyzji administracyjnej z powodu utrzymywania ich w zdewastowanym budynku z częściowo uszkodzonym dachem, bez dostępu do czystej wody pitnej i narażonych na zmienne warunki atmosferyczne. Zwierzęta wykazywały kulawiznę. Właściciel twierdził, że zły stan budynku był wynikiem działania siły wyższej i konfliktu z właścicielem gruntu, a nie jego zaniedbania. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję o czasowym odebraniu zwierząt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M.H. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 3 czerwca 2016 r. do Urzędu Miejskiego wpłynęło zgłoszenie J.W., mieszkanki [...], w sprawie utrzymywania w złych warunkach trzody chlewnej w zdewastowanym, z częściowo odkrytym poszyciem dachu, obiekcie na terenie działki [...]. Właścicielem ww. działki są J. i S.W., natomiast właścicielem stada jest M.H.. Na podstawie danych uzyskanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalono, że stado trzody chlewnej jest zarejestrowane pod nr [...] z siedzibą w miejscu zamieszkania M.H..
Kontrolę miejsca utrzymywania stada przeprowadzili funkcjonariusze Straży Miejskiej przy współudziale przedstawicieli Powiatowego Inspektoratu Weterynarii. Opisując warunki bytowania zwierząt i sposób ich traktowania przez właściciela wskazano na przetrzymywanie ich w zdewastowanym i zaniedbanym budynku, z częściowo odkrytym poszyciem dachu, w którym ujawniono 20 sztuk trzody chlewnej, w tym 15 sztuk warchlaków, 4 sztuki macior i 1 sztukę knura.
Zwierzęta były utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa. Zwierzęta brodziły we własnych odchodach oraz wystawione były na działanie zmiennych warunków atmosferycznych. W trakcie kontroli stwierdzono również brak dostępu do czystej wody pitnej. Interwencję, przeprowadzał również Powiatowy Lekarz Weterynarii.
Badanie weterynaryjne, które zostało przeprowadzone na zwierzętach, ujawniło kulawiznę 1 sztuki warchlaka i 2 sztuk macior. Zalecono stosowanie karmy w odpowiednich proporcjach wskazanych przez lekarza weterynarii.
Z uwagi na fakt, że dalsze pozostawienie stada trzody chlewnej w ich dotychczasowym miejscu bytowania zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu zwierząt, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł w sprawie czasowego odebrania M.H. 20 sztuk trzody chlewnej, w tym 15 sztuk warchlaków, 4 sztuk macior i 1 sztuki knura, przebywających na terenie działki nr [...] w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa oraz przekazaniu zwierząt do gospodarstwa rolnego, położonego w miejscowości [...].
Odebranie zwierząt odbyło się w obecności funkcjonariuszy Straży Miejskiej, przedstawicieli "A" Biuro Ochrony Zwierząt Inspektorat oraz wolontariuszy, współpracujących z Urzędem Miejskim. Odebrane zwierzęta zostały przewiezione do gospodarstwa rolnego, położonego w miejscowości [...].
2. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta wniósł M.H., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem odwołującego organ I instancji bezzasadnie uznał, że istnieją przesłanki do czasowego odebrania trzody należącej do odwołującego i ma to swoje podłoże w konflikcie, który istnieje pomiędzy nim a formalnym właścicielem nieruchomości, na której terenie trzymał swoje zwierzęta.
M.H. wskazał, że z powodu złych warunków atmosferycznych, została zerwana część dachu nad budynkiem, w którym hodował trzodę chlewną. Tylko z tego powodu, a nie z powodu rażącego niedbalstwa i niechlujstwa, świnie i warchlaki przebywały w nieprawidłowych warunkach, których nie zdążył poprawić przed odebraniem mu zwierząt.
3. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że kwestię czasowego odebrania zwierząt reguluje art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 856 ze zm.). W przepisie tym uregulowane zostały dwa tryby postępowania, prowadzące do wydania przez właściwy organ decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Przepis art. 7 ust. 1 powyższej ustawy przewiduje, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia iprzekazane jednemu z podmiotów wymienionych w pkt 1-3 powyższego przepisu. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Decyzję w tym przedmiocie organ podejmuje z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt). Natomiast w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Z przepisów powyższych wynika, że w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. Natomiast w sytuacji wskazanej w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt jest działaniem poprzedzającym podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. Wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt musi zostać poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada następczo zasadność dokonania czynności odebrania zwierząt.
W ocenie Kolegium zasady postępowania administracyjnego zostały w badanej sprawie zrealizowane przez organ I instancji i zostały również spełnione przesłanki określone w art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt. Na podstawie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że trzoda chlewna była utrzymywana w warunkach skrajnie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, narażona na działanie zmiennych warunków atmosferycznych, z brakiem dostępu do czystej wody pitnej, będąc niedostatecznie pielęgnowana, co powodowało konsekwencje w stanie zdrowia i życia zwierząt.
Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Kolegium oceniło jako znaczące i szczegółowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a przy tym zawierające pełny i obiektywny opis zarówno warunków, w których były trzymane zwierzęta, jak również stanu zdrowia i ogólnej kondycji trzody chlewnej w chwili ich odbioru odwołującemu.
W zbiegu z powołanymi wyżej dowodami zebranymi w sprawie, okoliczności spraw, postawa odwołującego będącego właścicielem zwierząt, w istotnym stopniu pozwoliły ustalić pełny i obiektywny stan zdrowotny odbieranych zwierząt oraz warunki w jakich żyły. W ocenie Kolegium, ustalony przez organu I instancji w powyższy sposób stan zwierząt oraz warunki, w których przebywały w chwili ich odbierania pozwolił uznać, że w rażący sposób naruszone zostały warunki trzymania zwierząt oraz brak było właściwej ich opieki, ochrony i poszanowania, co wypełniło przesłanki art. 6 ust. 2 pkt 10, pkt 17 i pkt 19 ustawy o ochronie zwierząt uzasadniające orzeczenie o czasowym odebraniu trzody chlewnej.
Z akt sprawy, w ocenie organu, wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący nie traktował zwierząt, nad którym miał sprawować opiekę, w sposób humanitarny, przez co rozumie się takie traktowanie zwierzęcia, które uwzględnia jego potrzeby i zapewnia mu opiekę i ochronę. Zdaniem Kolegium, zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy wskazywał wyraźnie, że zwierzęta traktowane były przez właściciela w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.
Kolegium uznało, że odebrane skarżącemu zwierzęta znajdowały się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia i wypełnione zostały przesłanki, które pozwalają uznać, że doszło do znęcania się nad zwierzętami. Zdaniem Kolegium, podzielić należy pogląd organu I instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na poczynienie ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozpoznania sprawy oraz powołane w zebranych dokumentach okoliczności wskazują, że zaistniała przesłanka do wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, zatem zwierzęta zostały odebrane zgodnie z obowiązującymi regułami.
Kolegium podkreśliło, że bez znaczenia dla prawnej oceny zaskarżonej decyzji pozostaje podniesiona przez odwołującego kwestia konfliktu, istniejącego pomiędzy odwołującym a formalnym właścicielem nieruchomości, na której znajdowały się zwierzęta.
4. W skardze wniesionej w terminie M.H. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzję w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając im naruszenie norm postępowania administracyjnego, a w szczególności:
- art. 8 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.) przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonania kontroli zaskarżonej decyzji;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o ogólnikowe uzasadnienie, sprzeczne z zasadami logiki i oparte o traktowanie przepisów prawnych instrumentalnie i wybiórczo, jak również dokonywanie wykładni przepisów zawsze niekorzystnej dla strony, z całkowitym pominięciem tzw. słusznego interesu strony;
- sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegających na błędnym przyjęciu przez organy, że trzoda chlewna znajdowała się w stanie rażącego niedbalstwa oraz niechlujstwa oraz iż istniały przesłanki do ich czasowego odebrania skarżącemu.
Zdaniem skarżącego organ dokonał sprzecznych ustaleń faktycznych i pominął argumenty podnoszone przez niego, zarówno w toku postępowania jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W czasie ustalenia stanu faktycznego organ całkowicie pominął wyjaśnienia skarżącego iż pomiędzy nim, a formalnymi właścicielami gruntu na którym hoduje trzodę, od lat występuje konflikt. Nadto skarżący wielokrotnie wskazywał iż w wyniku działania siły wyższej doszło do zerwania dachu nad budynkiem, w którym skarżący hodował trzodę. W związku z tym nie można stwierdzić, że warunki w jakich przebywała trzoda były wynikiem niedbalstwa czy też niechlujstwa skarżącego. Skarżący miał zamiar usunąć usterki powstałe w wyniku działania sił od niego niezależnych, jednak nie zdołał tego uczynić do chwili przeprowadzenia kontroli.
Skarżący wskazał, że w czasie, kiedy zwierzęta zostały przetransportowane do czasowego miejsca ich przetrzymywania, doszło do szeregu zaniedbań. Przede wszystkim przyczepa, która została użyta do tego celu, nie była dostosowana do przewozu świń oraz nie została do tego w odpowiedni sposób przygotowana poprzez przykładowo zdezynfekowanie. Ponadto w czasie transportu zostało zduszonych 15 sztuk trzody skarżącego.
Skarżący podał, że wielokrotnie był kontrolowany przez inspektorów weterynaryjnych, którzy stwierdzali, iż wszystkie zwierzęta są w dobrej kondycji, wygląd zwierząt nie wskazywał na złe traktowanie czy na znęcanie się nad zwierzętami przez skarżącego. Dodatkowo kojce, w których przetrzymywane były zwierzęta spełniały normy powierzchni minimalnych, a masy ciała zwierząt wskazywały na prawidłowe odżywienie. Podkreślił, że od lat zajmuje się hodowlą bydła i nigdy nie miał żadnych problemów w zakresie prawidłowego przetrzymywania czy też traktowania zwierząt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
6. Podstawę materialnoprawną objętej skargą decyzji stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1a ustawy zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy, zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym m.in.: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa,
W przepisie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt uregulowane zostały 2 tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. W sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, zaś w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3 o ochronie zwierząt odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki" fizyczne odebranie zwierząt poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt.
W art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy przewidziane jest zatem następcze wydanie decyzji administracyjnej, jeśli w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Co istotne, odebranie zwierzęcia ma charakter czasowy. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (art. 7 ust. 6 ustawy o ochronie zwierząt).
7. Wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt uzależnione jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz iż wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis ten wprowadza zatem dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w sytuacji gdy odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji w tym przedmiocie.
Znęcanie się nad zwierzętami stanowiące konieczną przesłankę orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, oznacza zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy).
W orzecznictwie wskazuje się, że niewłaściwe warunki bytowania to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w powyższej ustawie w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., II OSK 1743/11, LEX nr 1361605).
8. Zakres koniecznych ustaleń organu administracyjnego muszą być zatem objęte okoliczności, o których mowa w wyżej wskazanych przepisach prawa materialnego i z tej perspektywy należy ocenić realizację wymagań proceduralnych. Rolą organu administracji było w szczególności zbadanie zasadności podjętych przez ten podmiot działań poprzez ustalenie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt , a nadto czy sytuacja taka może być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu oraz, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o czasowym zwierząt w świetle art. 7 ust. 3 ustawy.
W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń i oceny materiału dowodowego nie naruszyły przepisów prawa procesowego oraz materialnego w sposób mogący lub mający wpływ na wynik sprawy. Skarżący miał zagwarantowane wszelkie prawa procesowe oraz możliwość działania w toczącym się postępowaniu. Podnoszone przez niego okoliczności nie przeczą ustaleniom organów, a nawet – jak w przypadku stanu obiektu – potwierdzają tylko zasadność stawianych mu zarzutów dotyczących zagrożenia dla zdrowia lub życia zwierząt.
Zdaniem sądu prawidłowe są ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji i były wystarczające do przyjęcia, że zachodziły podstawy do wydania decyzji o czasowym odebraniu skarżącemu zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. O krytycznych warunkach bytowania zwierząt świadczą dokumenty zebrane w aktach sprawy dotyczące zarówno stanu budynku gospodarczego, jak i stanu zwierząt. Z dowodów tych wynika, że 20 świń należących do M.H. utrzymywane było w złych warunkach, w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa.
Zauważyć należy, że stan zwierząt nie był krytyczny i ich masy ciała były prawidłowe, jednakże bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ich życia i zdrowia wynikało przede wszystkim z tego, że utrzymywane były w obiekcie nie nadającym się ze względu na stan techniczny do hodowli. Obiekt ten nie miał bowiem połowy pokrytego dachu i zwierzęta były wystawione na działanie warunków atmosferycznych, w tym gwałtownych zmian pogodowych (na które powołuje się sam skarżący).
Podkreślenia wymaga, że problem złych warunków był skarżącemu znany. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że zastrzeżenia dotyczące stanu obiektu były już zgłaszane wcześniej, z tego powodu hodowla była już przez skarżącego przenoszona w inne miejsce. Zdecydował on jednak przenieść trzodę z powrotem do budynku na terenie działki nr [...] mimo, że stan obiektu nie uległ poprawie. Sam skarżący przyznaje przy tym, że prowadził on hodowlę w miejscu, co do którego – jak sam przyznaje – nie miał tytułu prawnego, a zatem i możliwości poprawy stanu rzeczy. Wskazuje to na to, iż kwestia dobra i zapewnienia właściwych warunków zwierząt nie była dla skarżącego jakimś istotnym czynnikiem. Zmienne warunki pogodowe, które odpowiadają za stwierdzony stan rzeczy oraz i niebezpieczeństwa na jakie wystawił zwierzęta były więc wynikiem tylko jego decyzji.
9. Podkreślić jednak trzeba, że hodowlany charakter zwierząt i ich komercyjne wykorzystywanie nie wyłącza ani nie ogranicza ich praw oraz zakresu ochrony wynikającej z powołanych wyżej przepisów ustawy o ochronie zwierząt. Podkreślić bowiem należy, że dobrem chronionym i zarazem przedmiotem niniejszej sprawy nie jest "rzecz" lub "prawo" lecz - jak to definiuje art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt - dobro zwierzęcia jako "istoty żyjącej, zdolnej do odczuwania cierpienia, której człowiek jest winien poszanowanie, ochronę i opiekę". Z tego przepisu mającego postać zasady wyprowadza się normę prawną stanowiącą, że każde zwierzę ma prawo oczekiwać od ludzi należnego zrozumienia, zgodnego z normami obyczajowymi traktowania, a nawet szacunku. Dlatego wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia i niezadawania cierpienia.
Wskazany stan prawny odpowiada współczesnej wiedzy na temat funkcjonowania świadomości zwierząt i zdolności od odczuwania cierpienia czy innych stanów afektywnych. W postępowaniu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. priorytetem jest zatem zagrożenie, jakie sprawia pozostawienie zwierząt u osoby, pod której pieczą się znajdują z punktu widzenia zwierzęcia jako podmiotu ochrony. Istotny jest w tej sytuacji stan zwierzęcia nie zaś stan praw rzeczowych. Decyzja o czasowym odbiorze zwierząt nie rozstrzyga o prawie własności, lecz jest jedynie czasowym ograniczeniem tego prawa.
Rozpatrując zgromadzony materiał dowodowy oraz wydane decyzje we wskazanym aspekcie zdaniem sądu skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło