II SA/Go 1038/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], Starosta Powiatu działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1100, dalej jako: u.z.i.p.) pozbawił M.B. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku za okres od [...] marca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r. W treści powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], uznano M.B. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r. bez prawa do zasiłku. W związku z przedłożeniem przez stronę dokumentów potwierdzających wypłatę ww. świadczenia kolejną decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2020 r. przyznano M.B. prawo do zasiłku od dnia [...] marca 2020 r. Następnie wobec podjęcia zatrudnienia M.B. utracił status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z dniem [...] września 2020 r. Organ wskazał, że w dniu 10 grudnia 2020 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące, że M.B. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...] nabył od dnia [...] marca 2020 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W związku z powyższym Starosta Powiatu wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2020 r. orzekającą o uznaniu strony z dniem [...] marca 2020 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dalej organ podał, że decyzją własną z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] uchylił ww. decyzję z [...] marca 2020 r., nr [...] i odmówił uznania M.B. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r. wobec przyznania mu prawa do renty. Skarżący wniósł od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Wojewody podstawa materialnoprawna zaskarżonej decyzji jest błędna, bowiem organ I instancji powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja przyznająca stronie prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wydana została dopiero w dniu [...] czerwca 2020 r., zatem podstawą do wydania decyzji orzekającej o utracie statusu bezrobotnego powinien być art. 78 ust. 4 u.z.i.p. Starosta Powiatu stosując się do wytycznych organu odwoławczego decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], umorzył w całości postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną nr [...] z [...] marca 2020 r. orzekającą o uznaniu M.B. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dalszej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ I instancji zaznaczył, że art. 78 ust. 4 u.z.i.p. stanowi, iż w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdaniem organu treść powyższego przepisu dowodzi zasadności pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku za okres od [...] marca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r., na co również zwracał uwagę Wojewoda w decyzji z [...] kwietnia 2021 r. M.B. pismem z [...] sierpnia 2021 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Starosty Powiatu, zarzucając jej naruszenie zasad Konstytucji RP. Zaznaczył, że rejestrując się w urzędzie pracy w marcu 2020 r. nie mógł przewidzieć, iż w czerwcu tego samego roku zostanie mu przyznana renta. Nadto podniósł, że ZUS posiadał wiedzę, iż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżący stwierdził, że na dzień rejestracji spełniał warunki przyznania statusu osoby bezrobotnej, ponieważ nie miał wówczas nabytego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazał również, że wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosiła niecałe 900,00 zł, a więc nie była to połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę o którym mowa w art. 78 ust. 4 u.z.i.p. Dodatkowo zaznaczył, że zaskarżona decyzja jest przejawem dyskryminacji wobec strony ze względu na jego niepełnosprawność. Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] lipca 2021 r. W ocenie organu odwoławczego analiza akt sprawy potwierdziła właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 78 ust. 4 u.z.i.p. Organ wyjaśnił, że skarżący w dniu [...] marca 2020 r. zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i decyzją z [...] marca 2020 r. nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy została przyznana skarżącemu w dniu [...] czerwca 2020 r. z data wsteczną na okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. Jeśli zatem stronie w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy to uznać należy, że zasadnie organ I instancji orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego o jego dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność organ II instancji wskazał, że utrata statusu bezrobotnego nastąpiła w związku z przyznaniem stronie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie zaś z powodu orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy. Wojewoda podał, że M.B. nabył prawo do renty, zatem wystąpiła okoliczność do wydania decyzji o utracie statusu bezrobotnego, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c u.z.i.p. bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, która nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W ocenie organu odwoławczego zarzut dotyczący wysokości renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest w niniejszej sprawie bezzasadny, ponieważ warunek dotyczący przekroczenia połowy minimalnego wynagrodzenia jako przesłanka pozbawienia statusu bezrobotnego odnosi się wyłącznie do osób, którym przyznano rentę rodzinną i koresponduje z art. 2 ust. 1 pkt. 2 u.z.i.p., który pozwala na rejestrację w urzędzie pracy osoby pobierającej rentę rodzinną, jeżeli jej wysokość nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wojewoda podkreślił również, że wbrew twierdzeniom strony, ZUS nie został poinformowany o posiadaniu przez stronę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Pismem z dnia [...] października 2021 r. M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o skierowanie pytania prawnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego lub Sądu Najwyższego o wykładnię przepisów oraz definicji słów "niezdolny do pracy" oraz "częściowo niezdolny do pracy", a także o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący przedstawił stanowisko w całości zbieżne z zawartym w odwołaniu i ponownie zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie zasad Konstytucji RP. Wyjaśnił, że został poinformowany przez pracownika PUP, iż pomimo częściowej niezdolności do pracy może ubiegać się o status bezrobotnego oraz pobierać zasiłek, a także ubiegać się o dodatek aktywizacyjny. Skarżący stwierdził, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z niekompetencją pracowników urzędu. Po raz kolejny zwrócił uwagę, że ZUS posiadał wiedzę, iż ma on przyznany status osoby bezrobotnej. Zdaniem skarżącego orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy zainicjowało wydanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Według strony powyższe wykluczenie z aktywizacji zawodowej stanowi dyskryminację. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o utracie przez M.B. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku za okres od dnia od [...] marca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. została przyznana renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Tymczasem uprzednio – na mocy decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2020 r. nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2020 r. Skarżący utracił status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z dniem [...] września 2020 r. W tym miejscu należy wskazać, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.z.i.p. zawiera definicję bezrobotnego, enumeratywnie – wyliczając przesłanki potrzebne do przyznania takiego statusu. Bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Regulacja art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c u.z.i.p. wyklucza jednoznacznie możliwość uznawania za osobę bezrobotną osoby, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Również osoba częściowo niezdolna do pracy i mająca prawo do renty z tego tytułu, nie może w tym samym okresie być osobą bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.z.i.p mającą prawo do zasiłku dla bezrobotnych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2009 r., IV SA/Po 361/08, wyrok WSA w Kielcach z dnia z dnia 8 września 2020 r., II SA/Ke 245/20, wwww.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W świetle regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c u.z.i.p. istotny jest bowiem fakt nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, co ma miejsce w niniejszej sparwie. W konsekwencji nabycie prawa do tego świadczenia stanowi przesłankę negatywną do korzystania ze statusu bezrobotnego, a w konsekwencji również do prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jak wynika bowiem z art. 71 ust. 1 u.z.i.p. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Z kolei przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Stosownie do treści art. 78 ust. 4 u.z.i.p. w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 78 ust. 4 u.z.i.p. posiada charakter całkowicie samodzielny. Tym samym, w przypadku utraty jednej z kumulatywnych przesłanek spośród wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c u.z.i.p. możliwe jest orzeczenie o pozbawieniu statusu bezrobotnego, na podstawie art. 78 ust. 4 ww. ustawy. Przyznanie bezrobotnemu świadczenia związanego ze stwierdzeniem jego niezdolności do pracy na okres oznaczony powinno skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres, na który przyznano to świadczenie. Pozbawienie takie następuje za cały ten okres z mocą wsteczną (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., II SA/Wa 755/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r., II SA/Sz 31/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2019 r., III SA/Kr 1040/19, CBOSA). W rezultacie, przyznanie bezrobotnemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy – od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. – skutkuje pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na okres, na który przyznano to świadczenie, tj. od [...] marca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r. W świetle powyższego organy obu instancji prawidłowo uznały, że istnieją podstawy do rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2020 r. do [...] sierpnia 2020 r. Należy dodać, że w przepisie art. 78 ust. 4 u.z.i.p. cały fragment tekstu o brzmieniu "renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę", zapisany bez dodatkowego znaku interpunkcyjnego, oddzielony został spójnikiem "lub" od pozostałych wymienianych kolejno świadczeń warunkujących utratę statusu bezrobotnego, co powoduje, że ograniczenie wysokości wynagrodzenia należy odnosić wyłącznie do renty rodzinnej (zob. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2018 r., I OSK 2309/17, CBOSA). Podzielić należy również ocenę organu odwoławczego, że zaskarżona decyzja nie jest przejawem dyskryminacji lecz znajduje podstawę w przepisach u.z.i.p. o charakterze bezwzględnie obowiązującym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. ----------------------- # 2