II SA/Go 1048/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-12-14
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, która wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, może zostać uznana za nieważną w części?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca skład Zespołu Interdyscyplinarnego, wykraczająca poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, stanowi istotne naruszenie prawa. Podobnie, postanowienia uchwały dotyczące odwołania członka zespołu z powodu naruszenia poufności lub częstotliwości spotkań, które nie znajdują podstaw w ustawie, również są niezgodne z prawem. W związku z tym, sąd stwierdza nieważność takich części uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego. Zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym określenie składu zespołu w sposób wykraczający poza upoważnienie ustawowe oraz wprowadzenie niedozwolonych przesłanek odwołania członka zespołu i częstotliwości spotkań. Prokurator Okręgowy rozszerzył skargę o kolejny zarzut dotyczący przesłanki odwołania członka zespołu. Gmina uznała skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1, § 2 pkt 6 rozdziału 1, § 5 rozdziału 2 załącznika do uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 24 marca 2011 r. nr VI/71/11 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1, § 2 pkt 6 rozdziału 1, § 5 rozdziału 2 załącznika do uchwały.
Uchwałą Nr VI/71/11 z dnia 24 marca 2011 r. Rada Miejska, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej jako u.s.g.) w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) określiła tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy, który zaskarżył ją w części dotyczącej § 1 Rozdziału 1 oraz § 5 Rozdziału 2 załącznika do uchwały, zarzucając istotne naruszenie:
- art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust.3, 4, 5 u.p.p.r. poprzez wskazanie w Rozdziale 1 § 1 załącznika do zaskarżonej uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład Zespołu Interdyscyplinarnego oraz pominięcie możliwości powołania przez burmistrza w skład zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli innych podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, wynikającą z art. 9a ust.5 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 7 u.p.p.r. oraz § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez powtórzenie w § 5 Rozdziału 2 załącznika do kwestionowanej uchwały, że "spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał".
W związku z tymi zarzutami Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 1 Rozdziału 1 oraz § 5 Rozdziału 2 załącznika do uchwały.
W odpowiedzi na skargę złożonej w imieniu Gminy uznano skargę za zasadną w całości.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Prokurator Okręgowy podtrzymał skargę i oświadczył, że zaskarża również § 2 pkt 6 Rozdziału 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, w którym Rada jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego wymieniła "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole"
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017. 1369, dalej jako p.p.s.a.) poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna w której akt został wydany ( art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, do czego był on uprawniony na mocy art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. 2016. 177 ze zm.), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a. prokurator nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., a skarga prokuratora nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej Nr VI/71/11 z dnia 24 marca 2011 r. w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania wydana na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2015.1390 j.t. - dalej jako u.p.p.r.).
Art. 9a ust. 15 u.p.p.r. stanowi, iż rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Skład zespołu został uregulowany w art. 9a ust. 3, 4 i 5 ustawy. Wyłącznie upoważnionymi do kształtowania składu zespołu interdyscyplinarnego są bowiem podmioty wymienione w art.9a ust. 2 ustawy, a Rada Gminy nie ma uprawnień do określenia składu zespołu interdyscyplinarnego. Określając zatem w rozdziale 1 § 1 załącznika do zaskarżonej uchwały katalog podmiotów wchodzących w skład zespołu Rada Gminy wkroczyła w materię regulowaną ustawą, co stanowiło istotne naruszenie art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Rację ma także skarżący Prokurator, że istotnym naruszeniem prawa było pominięcie w Uchwale możliwości powołania przez wójta w skład zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli innych podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Taką możliwość przewiduje art. 9a ust. 5 u.p.p.r.
Ustawa nie określa wymogów, jakim powinien odpowiadać członek zespołu interdyscyplinarnego, ani też zasad jakich powinien on przestrzegać, a w szczególności ustawa nie nakłada na członków zespołu wymogu zachowania poufności. W związku z tym stwierdzić należy przekroczenie przez Radę w zaskarżonej uchwale upoważnienia ustawowego przez uregulowanie zawarte w § 2 pkt 6 rozdziału 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, gdzie jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego w trybie natychmiastowym wskazano "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole"
Również istotnym naruszeniem prawa jest § 5 rozdziału 2 załącznika do kwestionowanej uchwały stanowiący, że "spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał". Brzmienie zaskarżonego przepisu uchwały nie jest bowiem identyczne z brzmieniem przepisu ustawy co jest zabiegiem niedozwolonym, gdyż przepis ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawiera jakiejkolwiek delegacji lub dozwolenia na zmianę.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło