II SA/Go 1059/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-03-24

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, może powołać się na przedawnienie roszczenia, jeśli wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego stwierdziło brak podstaw do takiego przedawnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z powołaniem się na przedawnienie roszczenia, naruszył art. 153 PPSA, który nakazuje związanie organu oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, stwierdzając bezskuteczność takiej czynności, zobowiązał organ do zwrotu nadpłaconej kwoty, uznając, że przepisy prawa administracyjnego nie przewidują przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów, uiszczonych w latach 2002-2005. Organ odmówił zwrotu części kwoty, powołując się na przedawnienie roszczenia. Wcześniejszy wyrok WSA stwierdził bezskuteczność takiej czynności i zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy. Organ ponownie rozpoznał sprawę, ustalił nadpłatę, ale odmówił zwrotu części kwoty z powodu przedawnienia. Skarżąca wniosła skargę na tę czynność.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. 2. Stwierdza uprawnienie skarżącej do otrzymania zwrotu nadpłaconej kwoty w wysokości 15.725 zł. 3. Zasądza od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi U.K. na czynność Starosty z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. stwierdza uprawnienie skarżącej U.K. do otrzymania zwrotu nadpłaconej kwoty w wysokości 15 725 (piętnaście tysięcy siedemset dwadzieścia pięć) złotych za wydanie kart pojazdów; III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej U.K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn, Akt II SA/Go 1059/15 UZASADNIENIE W latach 2002 - 2005 skarżąca U.K. dokonała w Starostwie rejestracji kilkudziesięciu samochodów używanych sprowadzonych z zagranicy, które nie posiadały kart pojazdu, W chwili dokonywania ich rejestracji uiściła m.in. opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł, a w przypadku dwóch pojazdów po 1000 zł. Opłata została uiszczona na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310, dalej zwanego rozporządzeniem), wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art, 77 ust. 4 pkt ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej zwanej P.r.d.). Zgodnie z § 1 tegoż rozporządzenia za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł, a za wydanie wtórnika karty pojazdu organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku w sprawie o sygn. akt U 6/04 orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust, 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W punkcie drugim wyroku stwierdzono, że powołane przepisy rozporządzenia tracą moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. U.K. zwróciła się do Starosty o zwrot części uiszczonych opłat za wydane kart pojazdu w łącznej wysokości 46.900 złotych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na wyżej wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. Starosta odmówił wnioskodawczyni zwrotu części uiszczonych opłat za wydanie kart pojazdu w kwocie przez nią wskazanej, uznając, iż kwoty opłat uiszczone zostały na podstawie obowiązującego prawa. Na skutek złożonej na w/w czynność skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., II SA/Go 115/15 Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Sąd uznał za bezsprzeczne, iż skarżąca uiściła opłatę w wysokości 500 zł za każdą wydaną kartę pojazdu, ustaloną na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia. W związku z uznaniem przepisu § 1 pkt 1 rozporządzenia za niekonstytucyjny w dacie jego stosowania przez organ, Sąd stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca miała obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 P.r.d. Dlatego też przyjął, że skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie kart pojazdów, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, zwłaszcza że w czasie dokonania zaskarżonej czynności obowiązywało już nowe rozporządzenie, ustalające wysokość spornej opłaty na kwotę 75 zł. Jednocześnie jednak Sąd stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności zobowiązał organ do dokładnego ustalenia niezbędnej do określenia łącznej wysokości należnej skarżącej kwoty z tytułu nadpłaconych opłat będzie ilości zarejestrowanych pojazdów, z którą to czynnością związane było uiszczanie spornej opłaty. Brak wykazania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego w sposób jednoznaczny ilości zarejestrowanych przez skarżącą pojazdów, rozbieżności między wykazem zarejestrowanych pojazdów sporządzonym przez skarżącą dołączonym do wniosku o zwrot nadpłaty a dotychczas przekazaną dokumentacją przez organ, stanowił przeszkodę do uwzględnienia żądania skarżącej dotyczącego stwierdzenia obowiązku organu. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Starosta pismem z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], ustosunkowując się do wniosku U.K. z dnia [...] lipca 2014 r. poinformował, że dokonał pozytywnej weryfikacji części wskazanych przez wnioskodawczynię nadpłaconych opłat za wydanie kart pojazdów przyjmując, iż w przypadku 79 pojazdów karty zostały faktycznie wydane przez organ, stąd wartość nadpłaconej kwoty organ wyliczył na 33.575 zł. W pozostałym zakresie organ uznał żądanie strony za bezzasadne, co do pojazdów ujętych w tabeli pod numerami 1 do 7 - z uwagi na brak właściwości miejscowej organu, co do pojazdów pod numerami 35,37,44,51,62,89,101,102,103,105 i 106 - z uwagi na to, że nie były rejestrowane w Starostwie. Bezzasadne uznał organ żądanie dotyczące pojazdów pod numerami 38,42,48,49,50 i 52, gdyż ujęto je w zestawieniu tabelarycznym wielokrotnie. Pomimo uznania wystąpienia nadpłaty w zakresie uiszczonych opłat od kart pojazdów organ uwzględnił do wypłaty jedynie kwotę 17.850 zł, natomiast co do pozostałej kwoty tj. 15.725 zł, Starosta stwierdził, iż wystąpiło przedawnienie roszczenia i na podstawie art. 117 § 2 p.p.s.a. uchylił się od obowiązku spełnienia świadczenia. Pismo doręczone zostało wnioskodawczyni 23 września 2015 r. Pismem z dnia [...] września 2015 r. (data wpływu do organu - 6 października 2015 r.) skarżąca zwróciła się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa domagając się wypłaty przez organ całej kwoty tj. 33.575 zł podając, iż nie otrzymała zwrotu dochodzonej kwoty i wskazując na bezpodstawne powoływanie się organu na przedawnienie roszczenia, które nie ma zastosowania w prawie administracyjnym co do zasady. W dniu [...] października 2015 r. organ dokonał wpłaty kwoty 17.850 zł na rachunek bankowy skarżącej. Odnosząc się zaś do wezwania skarżącej Starosta w piśmie z dnia [...] października 2015 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2015 r. Pismo to doręczone zostało skarżącej w dniu 28 października 2015 r. Wobec powyższego U.K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Starosty z dnia [...] września 2015 r. w zakresie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów oraz zwrotu kwoty 15.725 zł (skarga nadana w urzędzie pocztowym w dniu 23 listopada 2015 r.). Skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących naruszeń prawa materialnego i proceduralnego oraz unijnego, zwracając się na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku Starosty do zwrotu stronie części opłat za wydanie 37 kart pojazdów wskazanych w załączniku do wniosku z [...] lipca 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał na podstawę prawną żądania zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie w całości. Podstawę odrzucenia skargi zdaniem organu stanowić powinien brak wyczerpania przez skarżącą przed złożeniem skargi trybu zaskarżenia czynności, gdyż w ocenie organu złożone przez skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa odnosiło się do odmiennego żądania (innej wyższej kwoty) niż ten określony w skardze (kwota niższa). Nadto zdaniem organu skarga jest bezzasadna, gdyż organ zastosował się do wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku WSA i stwierdził nadpłatę. Zarzuty podniesione w skardze organ uznał za nieuzasadnione. Ponadto w opinii organu wnioski skarżącej zawarte w skardze nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na brak szczegółowego wskazania w zakresie których pojazdów strona domaga się zwrotu opłaty, zwracając uwagę, iż częściowo dokument ten został zweryfikowany negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła czynność Starosty z dnia [...] września 2015 r., znak [...] dotycząca odmowy zwrotu U.K. kwoty 15.725 zł tytułem nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdów. Istotne znaczenie z punku widzenia rozpoznania przedmiotowej sprawy posiada fakt, iż sprawa zwrotu U.K. nadpłaconej części opłaty za wydanie kart pojazdów była już przedmiotem rozstrzygania przez tutejszym Sądem. WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015r., II SA/Go 115/15 stwierdził wówczas bezskuteczność czynności Starosty z dnia [...] października 2014 r. odmawiającej zwrotu dochodzonej przez stronę wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. kwoty 46,900 zł, zobowiązując w uzasadnieniu orzeczenia organ do ponownego rozpoznania sprawy po uprzednim zebraniu i poddaniu analizie materiału dowodowego, a w szczególności ustaleniu ilości zarejestrowanych przez skarżącą pojazdów. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie czynność Starosty z dnia [...] września 2015 r. stanowi właśnie efekt ponownego rozpoznania sprawy po wydaniu przez Sąd wyroku. Organ bowiem ponownie rozpoznając wniosek U.K. z dnia [...] lipca 2014 r. ustalił (dając temu wyraz w piśmie z dnia [...] września 2015 r.), iż wartość nadpłaconej przez skarżącą opłaty za wydane karty pojazdów wynosi 33.575 zł, wskazując, iż zarejestrowała ona w organie 79 pojazdy. W pozostałym zakresie organ uznał wniosek skarżącej za nieuzasadniony wskazując szczegółowo na pojazdy, które się powtarzały w wykazie przedłożonym przez wnioskodawczynię oraz na pojazdy, co do których organ nie był właściwy miejscowo i pojazdy, które nie były zarejestrowane w Starostwie. Z uwzględnionej kwoty 33.575 zł organ wypłacił jednak skarżącej jedynie 17.850 zł, co do pozostałej kwoty - 15.725 zł stwierdzając wystąpienie przedawnienia roszczenia i odmawiając jej wypłaty. Odmowa zwrotu tej części nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu wyrażona została w końcowej części pisma Starosty z dnia [...] września 2015r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż czynność o której mowa - z dnia [...] września 2015 r., stanowi odmienną czynność niż ta będąca przedmiotem oceny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r., na którą to czynność ponownie-przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należało zatem ustalić w pierwszej kolejności czy spełnione zostały wymogi formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie złożonej skargi. Zdaniem Sądu wymogi te zostały spełnione, gdyż skarżąca zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a w terminie czternastu dni złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...] września 2015 r. doręczone zostało w dniu 23 września 2015 r., a wezwanie wpłynęło do organu w dniu 6 października 2015 r.), a następnie po otrzymaniu odpowiedzi na w/w wezwanie (28 października 2015 r.) w terminie zgodnym z art. 53 § 1 p.p.s.a. złożyła skargę (23 listopada 2015 r.). W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu organu podniesionego w odpowiedzi na skargę, a dotyczącego nieprawidłowego złożenia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, mającego skutkować odrzuceniem skargi, a polegającego na tym, że w wezwaniu wskazano kwotę 33.575 zł, a w skardze strona domaga się zwrotu 15.725 zł. Zarzut ten zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącą w żaden sposób nie stoi w kolizji z późniejszym żądaniem objętym skargą. Objęcie wezwaniem wyższej kwoty wynikało z braku wpłaty przez organ na rzecz skarżącej w dniu składania wezwania kwoty bezspornej tj. 17.850 zł. Wypłata ta nastąpiła bowiem dopiero w dniu [...] października 2015 r., co uzasadniało zawężenie przez stronę skarżącą żądania skargi w stosunku do żądania wyrażonego w wezwaniu skierowanym do organu. Wynikiem przeprowadzonej przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonej czynności było stwierdzenie naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. uzasadniające stwierdzenie bezskuteczności tejże czynności. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i i procesowego oraz aspektu zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji. W wyroku z dnia 16 lutego 2005r. (FSK 1576/04; podobnie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2005r., OSK 1403/04), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania. W prawomocnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 115/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. za bezsporne uznał, iż skarżąca w latach 2002-2005 uiściła opłaty za wydanie kart pojazdów rejestrowanych na terytorium kraju. Sąd przedstawił w uzasadnieniu wyroku jednoznaczną ocenę prawną, co do braku podstaw do pobierania pełnej opłaty wynikającej z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. Sąd zauważył, iż obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynikały wprost z przepisów prawnych tj. art. 77 ust. 3 P.r.d., który to przepis stanowi, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzący od producenta lub importera nowych pojazdów wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium RP, wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji na terytorium RP. Z kolei wysokość opłaty w sposób jednoznaczny określono w wydanym na podstawie art. 77 ust. 4 P.r.d. rozporządzeniu z dnia 28 lipca 2003 roku. Sąd wskazał, iż treść przepisu art. 77 ust. 3 P.r.d. była taka sama w dacie uiszczenia spornej opłaty, jak i aktualnie. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy, ustalał opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP w kwocie 500 zł. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., w sprawie U 6/04, orzekł o niezgodności cyt. przepisu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 P.r.d. oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP (Trybunał postanowił, że przepis powołanego rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.), gdyż doszło do zawyżenia (o wartość ponad kwotę 75 zł) wysokości opłaty za kartę pojazdu, która wykraczała poza zakres delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5. Wbrew delegacji ustawowej Minister Infrastruktury ustalił opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż skarżącej przysługuje prawo żądania zwrotu części nienależnie pobranych opłat z tego tytułu jako świadczenia pobranego bez podstawy prawnej, a organ w przypadku zgłoszenia takiego roszczenia winien je uwzględnić, stąd uznanie przez Sąd, że zaskarżona czynność odmowy zwrotu skarżącej uiszczonej przez nią opłat za wydane karty pojazdów, w wysokości przekraczającej kwotę 75 zł za jedną, została dokonana bez podstawy prawnej, przyjmując jednocześnie, że obowiązujące nowe rozporządzenie określające wysokość spornej opłaty odpowiada kryteriom określonym w art. 77 ust. 5 P.r.d. Konsekwencją natomiast uznania przez Sąd przepisu rozporządzenia za niekonstytucyjny w dacie jego stosowania przez organ, było stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący mieli obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 P.r.d. Dlatego też zdaniem Sądu organ zobowiązany był przyjąć, że skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie kart pojazdów, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, zwłaszcza że w czasie dokonania zaskarżonej czynności obowiązywało już nowe rozporządzenie, ustalające wysokość spornej opłaty na kwotę 75 zł. Za uzasadniony uznał Sąd podniesiony w skardze zarzut odnośnie naruszenia przez organ przepisu art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 110). Sąd ponadto szczegółowo wypowiedział się też w kwestii związanej z przedawnieniem roszczenia o zwrot części nadpłaconej opłaty uiszczonej z tytułu wydania karty pojazdu w latach 2002-2004, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. Sąd wskazał, iż na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wtedy, gdy przepis prawa o tym wyraźnie mówi. Brak jest w systemie prawa administracyjnego przepisu o charakterze ogólnym tak jak w prawie cywilnym tj. art. 117 i następne kodeksu cywilnego, które zawierają ogólne unormowania dotyczące przedawnienia roszczeń majątkowych, ale dotyczące tylko i wyłącznie roszczeń wynikających ze stosunków cywilnoprawnych w rozumieniu art. 1 Kodeksu cywilnego, a nie roszczeń o świadczenia majątkowe wynikające ze stosunków administracyjnoprawnych. Tym samym za bezpodstawne uznał Sąd przyjęcia, że uprawnienie do zwrotu części nadpłaconej opłaty ulega przedawnieniu lub wygasa z upływem określonego terminu przed dniem 1 stycznia 2010 roku tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. Zdaniem Sądu, kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), a dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, czy też przedawnienia nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. W ocenie Sądu przyjęcie poglądu, że do uiszczonych przed 1 stycznia 2010 opłat za wydanie karty pojazdu ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i jest liczony od dnia jej uiszczenia nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Przepisy przejściowe wprowadzające w życie ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych nie zawierają jakichkolwiek w tym przedmiocie postanowień. Przyjęcie takiego stanowiska stanowi naruszenie zasad lex retro non agit wynikającej z treści art. 2 Konstytucji RP. Za niedopuszczalne uznał też Sąd przyjęcie, iż roszczenia z tytułu zwrotu części opłaty za kartę pojazdu ulegają przedawnieniu jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 kodeksu cywilnego. Wprawdzie Sąd Najwyższy dopuścił drogę sądową przed sądami powszechnymi do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobrane opłaty za wydanie karty pojazdu, nie mniej jednak sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania kwestii przedawnienia, podlegającej badaniu na zarzut zgłoszony w postępowaniu przed sądem powszechnym, oparty na przepisach prawa cywilnego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skoro P.r.d. nie przewiduje przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, kwestia ta nie podlega ocenie sądu administracyjnego w ramach przyznanych mu uprawnień. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy po uprzednim zebraniu i poddaniu analizie materiału dowodowego, a w szczególności ustaleniu ilości zarejestrowanych przez skarżącą pojazdów, z obowiązkiem uwzględnienia rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Podkreślić należy, iż w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, co nałożyło na organ zgodnie z art. 153 p.p.s.a obowiązek zastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. Tymczasem organ naruszył powyższy przepis. Co prawda przeprowadził ponownie postępowanie, zebrał materiał dowodowy, na podstawie, którego stwierdził wystąpienie nadpłaty uiszczonej przez skarżącą opłaty za wydanie 79 kart pojazdów w łącznej kwocie 33.575 zł. Nie można zgodzić się jednak z organem, iż powyższe stanowiło prawidłowe postępowanie w świetle art. 153 p.p.s.a, gdyż jednocześnie organ zwrócił skarżącej jedynie kwotę 17.850 zł i odmówił jej zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów w zakresie kwoty 15.725 zł, powołując się na przedawnienie tego roszczenia. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu - z powołaniem na argumenty sprzeczne z oceną prawną prawomocnego wyroku WSA z dnia 23 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Go 115/15, gdzie Sąd jednoznacznie wyraził pogląd o braku podstaw do stwierdzenia przedawnienia zwrotu nadpłaty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu - była niedopuszczalna i naruszała art. 153 p.p.s.a., stanowiąc wystarczają przesłankę do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności w oparciu o treść art. 146 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. zwalnia natomiast Sąd z obowiązku odniesienia się do pozostałych, zwłaszcza materialno-prawnych zarzutów skargi, gdyż w tej kwestii wyczerpujące stanowisko przedstawiono już uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. (materialno-prawne zarzuty skargi w sprawie II SA/Go 115/15 były w zasadzie identyczne). Zresztą, stanowisko Sadu w tym składzie, również z uwagi na art. 153 p.p.s.a., nie mogłoby odbiegać od stanowiska wyrażonego we wskazanym wyżej wyroku Sąd uwzględnił także, w oparciu o art. 146 § 2 p.p.s.a., żądanie skarżącej co do stwierdzenia uprawnienia skarżącej do otrzymania zwrotu nadpłaconej kwoty w wysokości 15.725 zł za wydanie kart pojazdów (pkt II wyroku). Wyrok uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa faktycznie zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 312). Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie wydanie tego wyjątkowego (na tle generalnie kasacyjnego charakteru kompetencji sądów administracyjnych) orzeczenia nie powinno nastąpić dopóki sprawa nie zostanie w pełni merytorycznie rozpoznana w ramach kompetencji administracji publicznej. Sąd uznał, iż w sprawie nie zachodzą wątpliwości co do należnej skarżącej kwoty z tytułu zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdów. Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na skargę zarzutu, iż wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony z uwagi na brak szczegółowego wskazania w zakresie, których pojazdów strona domaga się zwrotu opłaty, Sąd uznał go za nieuzasadniony. Po pierwsze do zebrania materiału dowodowego i poczynienia ustaleń w powyższym zakresie organ został zobowiązany w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r., a po drugie twierdzenie takie pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organu wyrażonym w piśmie z dnia [...] września 2015 r. Starosta wyraźnie podał tam, iż uznaje wystąpienie nadpłaty w opłacie z tytułu wydania kart 79 pojazdów na kwotę 33.575 zł, nie zgłaszając w tym względzie żadnych wątpliwości i nie kierując do skarżącej zastrzeżeń co do szczegółowego wskazania pojazdów. Mając na względzie powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, na które składają się wpis stały od skargi w kwocie 200 zł, stawka wynagrodzenia adwokata w kwocie 240 zł (rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz. U. z 2013 r. poz. 461, w zw. Z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz kwota 17 zł uiszczona przez pełnomocnika tytułem opłaty skarbowej od złożonego w Sądzie dokumentu pełnomocnictwa. ----------------------- 12 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło