II SA/Go 1085/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Sołtysa Wsi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: odrzucić sprzeciw. W dniu 15 listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął sprzeciw Sołtysa Wsi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Elektrociepłownia na biogaz o mocy do 1 MW w Gminie". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a. ). W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła sprzeciw od zaskarżonej decyzji, zatem zastosowanie znajdzie przepis art. 64b § 1 p.p.s.a., który nakazuje stosowanie do sprzeciwu od decyzji odpowiednio przepisów o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W treści art. 25 § 1 p.p.s.a. zdefiniowano zdolność sądową, wskazując, iż jest nią zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, wskazując jednocześnie, że posiadają ją osoby fizyczne i osoby prawne. Ustawodawca przyznał zdolność sądową również państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej oraz organizacjom społecznym nieposiadającym osobowości prawnej (§ 2), a ponadto również innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Z treści natomiast art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 – dalej jako u.s.g. wynika, że gmina może tworzyć jednostki pomocnicze m.in. sołectwa. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, a podstawą jego działania są uchwały organu uchwałodawczego – zebrania wiejskiego. Sołtys jest więc organem właściwym do reprezentowania sołectwa. Odwołując się do przepisów u.s.g. (art. 2) wskazać należy, że jednostki pomocnice nie posiadają osobowości prawnej, ponieważ osobowość taką posiada tylko gmina. Wskazana jednostka samorządu terytorialnego, posiada także zdolność sądową. Jednostki pomocnicze tworzone są przez radę gminy w drodze uchwały po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami (art. 5 ust. 2 u.s.g.). Do wyłącznej właściwości rady gminy należy również ustalenie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki (art. 18 ust. 2 pkt 7 u.s.g.). Ponadto rada gminy kontroluje ich działalność (art. 18a ust. 1 u.s.g.). Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa odrębny statut, uchwalany przez radę gminy. W postanowieniu z dnia 30 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1107/12 NSA wskazał, że jednostka pomocnicza stanowi jedynie część większej struktury, jaką jest gmina i nie korzysta z analogicznej ochrony sądowej jak jednostka samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie przyznał jednostkom pomocniczym kompetencji publicznoprawnych, a kompetencje te określa jednostce pomocniczej wyłącznie gmina w statucie. Jednostka pomocnicza nie posiada osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Jednostka pomocnicza jest więc wyłącznie elementem składowym gminy, jej "częścią pomocniczą", nie ma poza tymi ramami samodzielnego bytu prawnego. Nie może być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2841/03 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000 r. sygn. akt II SA/Łd 1097/00, ONSA z 2001 r., nr 4, poz. 187). Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie pogląd wyrażony we wskazanym orzeczeniu podziela. Sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy nie należy do żadnej z wymienionych w art. 25 p.p.s.a. grup, nie jest ona bowiem również jednostką organizacyjną ani organizacją społeczną. Z akt sprawy wyraźnie wynika, że A.J. złożyła sprzeciw działając jako Sołtys Wsi. W konsekwencji wniesienie sprzeciwu przez reprezentującego sołectwo sołtysa oznacza konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., sprzeciw podlegał odrzuceniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wyjaśnić trzeba, że zasadą jest, iż wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, kierowany do sądu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wywołuje skutek i podlega rozpatrzeniu dopiero wtedy, gdy skarga jest skutecznie wniesiona, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może zostać rozpatrzony.