II SA/Go 11/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-03-12
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po podziale można ustalić na podstawie stawki procentowej obowiązującej w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, mimo późniejszej nowelizacji przepisów ograniczającej maksymalną stawkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłatę adiacencką można ustalić na podstawie stawki procentowej obowiązującej w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, nawet jeśli późniejsza nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczyła maksymalną dopuszczalną stawkę. Kluczowe jest, aby w dniu ostateczności decyzji o podziale obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę, a późniejsza zmiana przepisów nie wpływa na już nabyte prawa i obowiązki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla R.K. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po jej podziale. Decyzją Wójta Gminy ustalono opłatę w wysokości 7 840,00 zł, stosując stawkę 40% wynikającą z uchwały Rady Gminy obowiązującej w dniu ostateczności decyzji zatwierdzającej podział. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło decyzję, wskazując na nowelizację ustawy ograniczającą stawkę do 30%. Następnie jednak, w kolejnej decyzji, utrzymało w mocy decyzję Wójta, przyjmując, że należy stosować stawkę obowiązującą w dniu ostateczności decyzji o podziale. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R.K., podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Wójt Gminy, na podstawie art. 98a ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603, z późn. zm.) w związku z § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału (Dz. Urz. Województwa Nr 40, póz. 682) oraz art. 104 K.p.a., ustalił R.K. opłatę adiacencką w wysokości 7 840,00 zł. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] kwietnia 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek dokonania podziału działki nr [...] na działki o numerach [...]. Powyższa nieruchomość na dzień, kiedy decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, stanowiła własność R.K..
Po zakończeniu postępowania w dniu [...] maja 2008 r. Wójt Gminy wydał decyzję, znak: [...], którą na mocy wskazanych wyżej przepisów w tym § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału, ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem a wartością jaką nieruchomość ma po jej podziale, ustalił opłatę adiacencką w wysokości 7840,00 złotych.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało m.in., iż zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r., jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Przed wejściem w życie wyżej powołanej zmiany do ustawy o gospodarce nieruchomościami, wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalonej przez radę gminy nie mogła przekraczać 50% różnicy wartości nieruchomości. Z dniem 22 października 2007 r. do art. 98a dodano ustęp 1a (Dz.U. Nr 173, póz. 1218), zgodnie z którym ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała Rady Gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Zgodnie z treścią § 1 ww. uchwały Rady Gminy z dnia [...] marca 2007r., w brzmieniu obowiązującym od 22 października 2007 r., ustalono stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30% różnicy wartości nieruchomości. Poprzednio obowiązywała 40% stawka opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż skoro aktualnie obowiązujący przepis art. 98a ust. 1 ustawy przewiduje, że stawka procentowa nie może być większa niż 30% to decyzja organu ustalająca opłatę z zastosowaniem 40% stawki zgodnie z uchwałą Rady Gminy obowiązującą do dnia [...] października 2007 r. jest wadliwa.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy podał m.in., że z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M.S.(uprawnienia zawodowe nr [...]) wynika, że wartość nieruchomości przed podziałem wynosi 88 800,00 zł, natomiast po podziale wartości nieruchomości wynosi 108 400,00zł, w związku z czym podział w/w nieruchomości spowodował, że wartość nieruchomości wzrosła o kwotę 19 600,00 zł.
Organ l instancji podniósł, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 kpa - na którą także powołuje się SKO w swym rozstrzygnięciu - organy administracji publicznej działają na postawie przepisów prawa, to znaczy prawa obowiązującego w momencie rozstrzygania przez nie sprawy administracyjnej. Organ wskazał, iż istotną regulację ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia zawiera art. 98a ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Zdaniem organu, do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2007 r. znak: [...] zatwierdzająca podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na działki o numerach [...] stała się ostateczna w dniu [...] października 2007 r. W tej dacie obowiązywała uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału, ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 40% różnicy wartości nieruchomości. Organ l instancji stwierdził, iż ustawodawca wprowadził zasadę stosowania stawki procentowej obowiązującej w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, to nie ma uzasadnienia przyjęcie do ustalenia przedmiotowej opłaty stawki 30% skoro ta nie obowiązywała w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.
Powyższe postępowanie zostało zakończone ww. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Wójta Gminy.
Odwołanie od tej decyzji złożył R.K. i wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie, że decyzja nie może być wykonana oraz o umorzenie postępowania w sprawie,
2. orzeczenie, że uchwała Rady Gminy Nr [...] z [...] marca 2007 r. jako sprzeczna z ustawą o gospodarce nieruchomościami nie obowiązuje,
3. orzeczenie, że w związku z brakiem obowiązującej uchwały w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej nie jest możliwe wydanie decyzji o ustaleniu tej opłaty,
Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 98a ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przy czym zaznaczyło, iż Kolegium w składzie orzekającym przy wydawaniu niniejszej decyzji nie podzieliło stanowiska wyrażonego we wcześniejszej decyzji tego organu Nr [...] z dnia [...].06.2008 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 98 a ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami podał, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały prawne przesłanki do ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, ponieważ w dniu [...].10.2007 r., tj. dniu, w którym decyzja Wójta Gminy z dnia [...].10.2007 r. [...], zatwierdzająca podział nieruchomości stanowiącej własność skarżącego R.K. stała się ostateczna., w obrocie prawnym pozostawała uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału. Uchwała ta weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2007 r. i ustalała stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem a wartością, jaką nieruchomość ma po podziale. Zważywszy, na treść operatu szacunkowego organ uznał, że wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o kwotę 19.600.00 zł(108.400,00 zł - 88.800,00 zł), zatem uzasadnione było ustalenie opłaty adiacenckiej w wysokości 7.840,00 zł.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył R.K., podnosząc zarzuty i żądania analogiczne jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zakwestionował to rozstrzygnięcie jako sprzeczne z przepisami prawa oraz z wcześniejszą decyzją tego Kolegium Nr [...] z dnia [...].06.2008 r.. Skarżący podkreślił, że uchwała Rady Gminy z dnia [...].03.2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, od dnia [...].10.2007 r. stała się sprzeczna z ustawą o gospodarce nieruchomościami, zatem nie obowiązuje i tym samym nie jest możliwe wydanie decyzji o ustaleniu tej opłaty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania oraz podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, iż skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia, że nie może być ona wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie ustalenia R.K. opłaty adiacenckiej, nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl ww. przepisów, skutkowałoby uchyleniem decyzji. W konsekwencji skarga została oddalona.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 98a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 z późn.zm - powoływana jako: "ustawa o gn") oraz § 1 uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału (Dz.Urz.Woj. Nr 40, póz. 682). Przepis art. 98a ust. 1 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) stanowił, iż jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacenckąz tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne (art. 98a ust. 1a). Istota obowiązku uregulowanego w art. 98a ust. 1 ustawy o gn sprowadza się zatem do konieczności uregulowania przez właściciela nieruchomości opłaty adiacenckiej w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj.:
1) zmiany wartości nieruchomości w następstwie podziału geodezyjnego nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela,
2) obowiązywania, w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale stało się prawomocne, uchwały rady gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej.
Zdaniem organów orzekających w sprawie wskazane warunki zostały spełnione. W przekonaniu Sądu, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, ocena organów w tym zakresie okazała się uprawniona.
W sprawie nie budzi wątpliwości, iż działka skarżącego o pow. 0,2936 ha nr ewid. [...] uległa na jego wniosek podziałowi na działki nr ewid. [...]. Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2007 r. nr [...] zatwierdzająca podział nieruchomości, z dniem [...] października 2007 r. uzyskała walor ostateczności. Fakt zmiany wartości nieruchomości (działki nr ewid. [...]) został wykazany dowodem w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, który został poddany ocenie organów orzekających w sprawie. Okoliczność wzrostu wartości nieruchomości oraz ustalone przez autora operatu wartości nieruchomości przed podziałem i po podziale, pozostają w sprawie bezsporne. Zasadniczo należy stwierdzić, iż organ odwoławczy zasadnie uznał wykonany w sprawie operat szacunkowy za odpowiadający przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ocena ta nie narusza przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty odwołania i skargi koncentrowały się wyłącznie na kwestii związanej z obowiązywaniem na dzień wszczęcia postępowania (kwiecień 2008 r.) oraz wydania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej tj. [...] września 2008 r. - uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału (ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 40, póz. 682), ustalającej 40% stawkę procentową opłaty adiacenckiej. Skarżący konsekwentnie akcentował wpływ na byt prawny powyższej uchwały - nowelizacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz.1218).
Zdaniem Sądu, zarzuty podnoszone w skardze przeciwko wskazanej uchwale nie pozwalają na przyjęcie, iż nie mogła ona stanowić podstawy ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej należnej od skarżącego, jako właściciela podzielonej nieruchomości, z tytułu wzrostu jej wartości. Kwestionowana uchwała uchwalona została na podstawie obowiązującego w dniu jej podjęcia przepisu art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zważywszy na przedmiot regulacji uchwały, ustalającej stawkę opłaty adiacenckiej dla nieokreślonej liczby właścicieli nieruchomości na terenie gminy, a tym samym jej abstrakcyjny i generalny charakter jest ona aktem prawa miejscowego, który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2007 r. Będąc, z mocy art. 87 ust. 2 Konstytucji RP powszechnym źródłem prawa Rzeczypospolitej Polskiej, akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego ma w hierarchii źródeł prawa pozycję zależną od ustawy. Zgodnie z art. 94 Konstytucji stanowienie aktów prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego jest dopuszczalne na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 98 a ust. 1 zdanie 2 ustawy o gn, (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały) wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, iż uchwała Rady Gminy z [...] marca 2007 r. nr [...] została zatem podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Uchwała ta ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 40% różnicy wartości nieruchomości, obowiązywała zarówno w dacie dokonania podziału przedmiotowej nieruchomości, jak i w dniu, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. W ocenie Sądu, wbrew zaprezentowanemu w skardze stanowisku nie można przyjąć, iż zmiana ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonana ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, w wyniku której z dniem 22 października 2007 r. (wejście w życie ustawy nowelizującej) zmianie ulegała treść przepisu art. 98a ustawy, spowodowała "automatycznie" utratę mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy z dnia [...] marca 2007 r. jako aktu wykonawczego do art. 91 a ust. 1 ustawy o gn.
W okolicznościach sprawy mieć należy na uwadze charakter nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. Zgodnie z art. 1 pkt 2 lit. a wskazanej ustawy nowelizującej, art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami definiującego omawiana instytucję otrzymał (od 22 października 2007 r.) brzmienie "opłacie adiacenckiej - należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości". Na mocy art. 1 pkt 38 ustawy nowelizującej art. 98a ust. 1 ustawy o gn otrzymał brzmienie: "Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.". Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż do art. 98a dodano ust. 1a w brzmieniu: "ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne."
Powyższe oznacza, iż ustawodawca dokonując zmiany (zmniejszenia 50% do 30%) przewidzianej przed nowelizacją wysokości maksymalnej stawki procentowej opłaty adiacenckiej uwzględnił fakt obowiązywania wcześniej uchwalonych przez właściwe rady gminy aktów prawa miejscowego, przewidujących wyższe stawki procentowe i stan taki zaakceptował. Nie można bowiem kwestionować okoliczności, iż w sytuacji gdy w dacie decyzji o podziale obowiązywała uchwalona uchwałą rady właściwej gminy (powszechnie obowiązującym przepisem prawa) konkretna dla obszaru danej gminy stawka procentowa, to była ona znana właścicielowi nieruchomości. Miał on zatem pełną świadomość co do konsekwencji finansowych związanych z dokonaniem podziału nieruchomości. Późniejsza zatem nowelizacja przepisów ustawy, która ograniczyła maksymalny pułap wysokości opłaty nie wpływa ujemnie na jego sytuację, nie stawia go w gorszej sytuacji prawnej niż w dacie kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna (zaczęła wywoływać skutki prawne i wzrosła jej wartość).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać za Trybunałem Konstytucyjnym, wyjaśniającym zasady czasowego zakresu zasady równości (vide uzasadnienie wyroku TK z 2 kwietnia 2007 r. w sprawie SK 19/2006, stwierdzającego niezgodność art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP), iż "każda zmiana przepisów dotyczących statusu prawnego jednostki wprowadza jako nieuniknioną konsekwencję pewne podziały wśród osób, znajdujących się w analogicznej (podobnej) sytuacji faktycznej, ale w różnym czasie, a przez to pod rządami różnych przepisów. Stąd ocena przestrzegania zasady równości wymaga uwzględnienia założenia znacznego stopnia swobody ustawodawcy we wprowadzaniu nowych regulacji prawnych, lepiej odpowiadających zmienionym stosunkom społecznych. W szczególności zasada równości nie powinna być rozumiana w sposób, który uniemożliwiałby ustawodawcy wprowadzanie rozwiązań korzystniejszych dla podmiotów stosunków prawnych z uwagi na to, że wcześniej pewna kategoria osób dostosowała swoje działania do regulacji mniej korzystnych lub poniosła pewne negatywne konsekwencje tej regulacji. Założenie takie prowadziłoby do nadmiernej petryfikacji porządku prawnego, konieczności utrzymywania pewnych regulacji prawnych, bardziej ingerujących w prawa i wolności obywatelskie, które nie byłyby już uzasadnione, tylko z uwagi rzekomą konieczność analogicznego traktowania w nieograniczonej czasowo przyszłości osób w podobnej sytuacji faktycznej.
Tym samym wskazana wyżej nowelizacja nie zmieniała dotychczasowej treści normatywnej dotyczącej kompetencji rady gminy do ustalania wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Nie odpadła zatem podstawa materialonoprawna dająca kompetencję radzie gminy do ustalania stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, a jedynie zmienił się od dnia [...] października 2007 r. dopuszczalny górny poziom wysokości stawki procentowej. Jednocześnie ustawodawca w dodanym do ustawy o gn przepisie ust. 1a art. 98a, jednoznacznie uregulował przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej i zasady jej naliczania w stosunku do nieruchomości, których podziału dokonano przed wejściem w życie stawki ustawowo obniżonej, czyli w takiej sytuacji prawnej, jak rozważana w przedmiotowej sprawie. Dla oceny praw i obowiązków właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi istotny jest bowiem stan prawny obowiązujący w dacie dokonania podziału, a nie w dniu orzekania o opłacie adiacenckiej.
Przypomnienia wymaga, iż w rozpoznawanej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były poza omówioną uchwałą Rady Gminy przepisy art. 98 a ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle tych przepisów (na co wskazano powyżej) Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, orzekając w dniu 19 września 2008 r. na podstawie § 1 uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., Wójt Gminy uprawniony był do wymierzenia A.K. opłaty adiacenckiej przy zastosowaniu wynikającej z tej uchwały 40 % stawki różnicy miedzy wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem, a wartością jaka ma po podziale. Nie stała temu na przeszkodzie okoliczność, iż przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gn, w brzmieniu obowiązującym na dzień rozstrzygania przez organy obu instancji, przewidywał maksymalnie 30 % stawkę opłaty adiacenckiej.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, iż wywody skargi okazały się pozbawione podstaw co, wobec niestwierdzenia przez Sąd innych naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy, skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oddalenia skargi, zgodnie z przepisem art. 200 a contrario ww. ustawy, stronie skarżącej nie
przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło