II SA/Go 1124/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. i M.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 22 stycznia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek G.Z. i M.Z. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że ich miesięczny dochód wynosi 8.800 zł (brutto). G.Z. i M.Z. podali, że posiadają dwoje dzieci, a jedno z nich często zapada na schorzenia układu oddechowego. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedstawili opłaty związane z utrzymaniem domu (energia elektryczna – 15 zł, woda – 103,54 zł, wywóz śmieci – 105 zł, podatek rolny – 73 zł, zakup węgla – 3.843,96 zł) oraz przedłożyli wyciąg z rachunku bankowego. Nadto oświadczyli, że miesięczna rata kredytu hipotecznego wynosi 1.297,80 zł. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy wskazać, że z przedłożonych dokumentów wynika, że średnie miesięczne wynagrodzenie G.Z. za okres trzech miesięcy wynosi 5.530,52 zł (brutto), a jej mąż za analogiczny okres osiąga dochód w kwocie 5.770 zł (brutto). Posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). Zważyć również trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek oraz oszczędności. Z formularza PPF wynika, że skarżący posiadają 20.000 zł oszczędności oraz 700 akcji [...]. W tym kontekście należy wskazać, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi jedynie 162 zł (§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne czy pobierające niskie świadczenia emerytalno-rentowe. Skarżący nie wykazali także nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób świadczyłyby o tym, że nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za taką okoliczność nie może być uznana spłata kredytu mieszkaniowego, czy też fakt przeznaczenia oszczędności na pokrycie mogących powstać w przyszłości kosztów leczenia. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że G.Z. i M.Z. nie wykazali, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.