II SA/Go 115/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-04-30
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do merytorycznej weryfikacji projektu zagospodarowania działki pod kątem zgodności z przepisami dotyczącymi naturalnego oświetlenia pomieszczeń, nawet jeśli projekt został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do merytorycznej weryfikacji projektu zagospodarowania działki pod kątem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, dotyczącymi naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń projektanta, a w przypadku wątpliwości powinien przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe. Naruszenie tego obowiązku, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę części budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali, że planowana nadbudowa spowoduje przesłanianie okien ich budynku, kwestionując prawidłowość analizy przesłaniania zawartej w projekcie. Organy administracji uznały, że projekt spełnia wymogi, opierając się na oświadczeniach projektanta. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J.S. i S.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r, poz. 267) oraz art. 91, art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz.U. z 2013 r., poz. 595), Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.M. pozwolenia na nadbudowę części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że po uzupełnieniu przez inwestora wszelkich braków w dokumentacji, przeanalizował przedłożony projekt budowlany zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie stwierdził naruszeń przepisów techniczno-budowlanych. Wskazał, iż na podstawie projektu ustalił, że przedmiotem inwestycji jest nadbudowa części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w odległości 2,59 m od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...]. Nadbudowa ta polega na zmianie wysokości istniejącego pomieszczenia poprzez podwyższenie stropodachu w części budynku celem uzyskania pomieszczenia mieszkalnego o normatywnej wysokości.
Powołując się na przepisy § 12 ust. 3 pkt 3, § 13 oraz § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ stwierdził, że dla projektowanej nadbudowy budynku warunek określony w tych przepisach został spełniony. Nadbudowywana bowiem ściana budynku nie posiada otworów okiennych i drzwiowych od strony działki sąsiedniej, a jej wykonanie nie spowoduje zwiększenia ilości kondygnacji budynku. Ponadto organ I instancji wskazał, że według przeprowadzonej przez projektanta analizy dotyczącej przesłaniania budynku na działce sąsiedniej przez projektowaną nadbudowę, fragment budynku objęty opracowaniem leży poza polem przesłaniania wyznaczonym poziomym kątem 60º z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi. W związku z tym nie stanowi elementu przesłaniającego.
Zdaniem organu orzekającego spełnione zostały także warunki w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, co potwierdza uzgodnienie rzeczoznawcy p.poż. z dnia [...] września 2013 r. Nadto organ wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i legitymujące się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta złożył S.S., w którym zarzucił organowi nierzetelne pomiary ustalające odległość jego budynku nr 3 i sąsiedniego nr 5 różniące się o 24 cm, a także nieuwzględnienie "kolejnych odsadzek" na budynku nr 5 od strony jego budynku nr 3, tj. na poziomie nad garażem i na poziomie nad parterem (ocieplenie co najmniej 10 cm) oraz wysięgu dachu i rynny. Nadto zarzucił, że nie dokonano pomiarów odległości okna od naroża budynku, nie wymierzono szerokości okna w świetle muru, nie pomierzono głębokości muru w miejscu okna dla określenia miejsca lokalizacji wierzchołka kąta zasłaniania zgodnie z § 13.1 rozporządzenia w sprawie warunków zabudowy.
Skarżący podniósł też, że przy założeniu prawidłowej lokalizacji budynku na przedstawionej przez inwestora mapie i przy domierzonych z natury wymiarach okna i grubości ściany kąt przesłaniania w poziomie wynosi 58º, a nie 60º, jak jest wymagane przepisami. Zarzucił, że wskazany na mapie przez architekta kąt przesłaniania nie jest dokładny; na mapie nie ma żadnych rzędnych przy samym budynku nr 5, nie określono o ile będzie wykonana nadbudowa, podano tylko wymiar wewnętrzny pomieszczenia projektowanego na piętrze od strony okapu nie wymiarując żadnych pionowych wymiarów, tj. grubości stropodachu, wysokości ścian ogniowych. Ponadto podniósł, że planowana nadbudowa spowoduje przesłanianie okien jego budynku od strony budynku nr 5, ponieważ oba budynki są zbyt blisko siebie położone.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, twierdząc, że odpowiada ona prawu.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu organ wyjaśnił, że za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Wobec tego organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów S.S. dotyczących nieprawidłowości przy wykonaniu pomiarów odległości pomiędzy budynkami oraz analizy przesłaniania.
Organ zauważył, że zarówno projekt budowlany, jak i znajdująca się w nim analiza przesłaniania sporządzone zostały przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Wojewoda podniósł, że autor projektu zagospodarowania terenu wyznaczył w płaszczyźnie poziomej kąt 60º, którego wierzchołek usytuował w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w budynku S.S.. Zdaniem organu z rysunku tego wynika, że nadbudowywana przez inwestora część budynku leży poza polem przesłaniania wyznaczonym przez ramiona tego kąta. W polu tym znajduje
się natomiast część budynku inwestora, która nie jest objęta opracowaniem. Taki stan rzeczy, w ocenie organu, potwierdza rysunek przedstawiony przez skarżącego sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Ponadto organ stwierdził, że przesłanianie pomieszczeń w budynku S.S. przez część budynku, która nie podlega nadbudowie nie wpływa na ocenę zgodności przedmiotowego zamierzenia budowlanego z przepisami.
Zdaniem Wojewody fakt, iż autor projektu w jego części opisowej stwierdził, że projektowana nadbudowa nie narusza wymogów określonych w § 60 rozporządzenia, jest wystarczający do uznania, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne spełnia wymagania określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia i nie będzie ograniczać dostępu naturalnego światła słonecznego do pomieszczeń w budynku skarżącego.
Za pozbawione podstaw organ odwoławczy uznał również zarzuty S.S. dotyczące wpływu projektowanej inwestycji na bezpieczeństwo pożarowe budynku, do którego skarżący posiada tytuł prawny. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne zostało bowiem bez uwag zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń pożarowych.
Następnie Wojewoda podniósł, że A.M. do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 2013 r. załączył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością nr ew. gr. [...], wymagane na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, czym wykazał, że dysponuje tą nieruchomością na cele budowlane. Ponadto uznał, że przedmiotowe zamierzenie budowlane obejmujące nadbudowę budynku mieszkalnego jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi oraz z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Nr LVI/727/09 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie uchwalenia oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta, dla terenu "[...]", opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Nr 9, poz. 104 z dnia 12 lutego 2010 r.
Poza tym załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany sporządzony został przez osoby uprawnione i jest on kompletny oraz zgodny z wymaganiami określonymi w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.).
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że spełnione zostały wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Wojewody złożyli J. i S.S., w której zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która jest sprzeczna z prawem, ponieważ zatwierdza wadliwy projekt budowlany; naruszenie art. 134 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie wadliwego projektu budowlanego; naruszenie zasady prawdy obiektywnej uregulowanej w art. 7 Kpa poprzez odstąpienie od zbadania pod względem merytorycznym projektu budowlanego i przyjęcie "na wiarę" stwierdzeń autora projektu jako prawidłowe; naruszenie zasady pogłębiania zaufania uregulowanej w art. 8 Kpa poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania i nie uwzględnienie złożonego przez skarżącego opracowania sporządzonego przez osobę uprawnioną, z którego wynika, że przedmiotowy projekt budowlany jest błędnie wykonany, a także zasady praworządności uregulowanej w art. 6 Kpa.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2014r. uzupełniającym skargę skarżący podnieśli zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji akcentując, że przy projektowaniu nie wykonano prawidłowego wymiarowania wysokościowego spornego budynku, aby nie ujawniać rzeczywistego zasłaniania budynku skarżących. Nadto wskazali, że wzdłuż rynny od strony zachodniej nie ma ściany oddzielenia pożarowego (murku ogniowego), bo jest rynna i nie zabezpieczy dachu z drewna,
wełny mineralnej pomiędzy krokwiami i blachodachówki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, że w skardze nie podniesiono zarzutów mogących podważyć zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący odnosząc się do stanowiska zajętego w odpowiedzi na skargę stwierdzili, że w niniejszej sprawie projekt jest błędny, opracowany dla inwestora i sprzeczny z prawem.
W dniu 28 kwietnia 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących z [...] kwietnia 2014 r., w którym podtrzymał on zarzuty skarżących zawarte w skardze. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania. Wniosek ten uzasadnił okolicznością, iż w roku 2005 A.M. wystąpił do Prezydenta Miasta o wydanie pozwolenia na zabudowę istniejącego tarasu z przeznaczeniem na cele mieszkalne, a Prezydent wydał taką zgodę bez zawiadamiania skarżących. Na skutek odwołania decyzja została uchylona a postępowanie umorzone. W drodze wzajemnych negocjacji sąsiedzi doszli do porozumienia co do rozbudowy tarasu, jednak A.M. nie dotrzymał warunków ugody i dokonał rozbudowy tarasu zwiększając jego wysokość, a także poczynił inne zmiany, np. przez dobudowę balkonu. Skarżący wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o sprawdzenie wykonanej zabudowy. Zdaniem skarżących wysokość rozbudowanego tarasu przekracza dopuszczalną wysokość 6,2 m i wynosi 7,5 m. Pełnomocnik podniósł, że wynik ustaleń PINB będzie bardzo istotny dla obecnego postępowania sądowego.
Nadto pełnomocnik wskazał, że taras od strony skarżących ma przeszklone drzwi dwuskrzydłowe. Odległość spornego obiektu od strony skarżących wynosi około 3,77 m. Odległość pomiędzy budynkiem sąsiadów jest znacznie mniejsza niż ustawowe 8 m, co już – bez dokonanej nadbudowy – powoduje zasłanianie światła budynkowi skarżących.
Na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014r. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymując argumentację zawartą w skardze oraz piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga J. i S. małżonków S. okazała się zasadna.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2013r., którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.M. pozwolenia na realizację inwestycji, polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...].
Na wstępie rozważań dotyczących legalności zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – zwanej dalej jako "ustawa", roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkami określonymi w art. 29 – 31 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że planowane przez inwestora A.M. przedsięwzięcie budowlane polegające na nadbudowie części budynku mieszkalnego wymagało uzyskania zgody właściwego organu wyrażonej w formie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodzić się należy z organami administracji orzekającymi w niniejszej sprawie, że pozwolenie na budowę należy do tzw. decyzji związanych, co oznacza, że jeżeli wnioskodawca spełni wszystkie wymagane prawem warunki, właściwy organ nie może odmówić udzielenia mu pozwolenia na realizację inwestycji.
Postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wnioskowym, może zostać wszczęte wyłącznie z inicjatywy inwestora, wskutek złożenia przez niego stosownego wniosku wraz z załącznikami.
Obligatoryjnymi załącznikami do wniosku są m.in. cztery egzemplarze projektu budowlanego (art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy). Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych i co do zasady powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, a także projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych (art. 34 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy).
Osobą jedynie uprawnioną do sporządzenia projektu budowlanego jest projektant posiadający stosowne uprawnienia do projektowania, który ponosi wyłączną odpowiedzialność za rozwiązania w nim przyjęte. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane nie nakładają na organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę obowiązku sprawdzenia pod względem merytorycznym rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, z uwagi na fakt, że dotyczy on bezpośrednio projektowanego obiektu budowlanego, jego formy, rozwiązań konstrukcyjnych, funkcji.
Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zasada ta dotyczy również projektu zagospodarowania działki lub terenu, zawierającego całość zagadnień związanych z zagospodarowaniem przestrzeni planowanej inwestycji. Obowiązek organu w zakresie weryfikacji projektu zagospodarowania działku lub terenu z punktu widzenia zgodności z prawem przewiduje wprost art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę organ zobligowany jest do sprawdzenia projektu pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ustawy, a między innymi zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W przedmiotowej sprawie skarżący podnieśli, że planowana przez A.M. nadbudowa budynku mieszkalnego spowoduje przesłanianie okien ich budynku usytuowanego na działce sąsiedniej.
W § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.) zawarty jest wymóg zachowania odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiających naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, a w konsekwencji wymóg dokonania pomiarów wysokości przesłaniania.
Zgodnie z tym przepisem odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać wszelkie dane pozwalające organowi rozpoznającemu wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę stwierdzić spełnienie powyższego wymogu bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników tego organu.
W szczególności analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna zostać sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 927/10, LEX nr 1083708). Co prawda sporządzenie analizy nasłonecznienia leży w gestii osoby uprawnionej, nie oznacza to jednak, że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu, a wszelkie wątpliwości odnośnie prawidłowości jej sporządzenia powinny zostać przez organ wyjaśnione, zwłaszcza, że do obowiązków projektanta należy nie tylko sporządzenie projektu budowlanego, ale również wyjaśnienie wątpliwości dotyczących projektu i rozwiązań w nim zawartych (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2010r., sygn. akt II OSK 508/09, LEX nr 597655). Stanowisko wyrażone we wskazanym wyroku Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela.
Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę prowadzone jest w oparciu o zasady wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej "kpa". Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dokonał oceny przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z punktu widzenia zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do nasłonecznienia budynku znajdującego się na działce skarżących, bezkrytycznie przyjmując ustalenia dokonane przez projektanta. W ocenie organu związany charakter decyzji o pozwoleniu na budowę zwalniał go od obowiązku oceny projektu we wskazanym zakresie. Zaprezentowane stanowisko jest błędne. Wbrew twierdzeniom organu obowiązek taki wynikał z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012r., sygn. akt VIII SA/Wa 635/12, Lex nr 1293518).
W wyroku z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 927/10, Naczelny Sąd administracyjny stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego
w § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.) część opisowa projektu zagospodarowania terenu inwestycji powinna określać m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.
Pogląd wyrażony przez NSA w powyższym wyroku Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznaje za zgodny z jego stanowiskiem.
Tymczasem przedstawienie przez skarżących w toku postępowania przeciwdowodu w postaci sporządzonej przez osobę uprawnioną – K.B. analizy kąta zaciemnienia załączonej do odwołania od decyzji organu I instancji, z której wynika, że wyznaczony przez projektanta w analizie kąt 60º nie znajduje odzwierciedlenia w pomiarach wykonanych na zlecenie skarżących, powinno wzbudzić wątpliwości organu co do rozwiązań zawartych w projekcie i stanowić asumpt do przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych (np. wystąpienie do twórcy projektu o udzielenie stosownych wyjaśnień), mających na celu ustalenie jednoznacznego i bezspornego stanu faktycznego.
Wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie przy niewyjaśnionym w wystarczającym stopniu stanie faktycznym sprawy, przesądza
o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, w ocenie Sądu, organ odwoławczy, zobowiązany zgodnie z zasadą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego do ponownego rozpoznania sprawy od początku, rozstrzygając sprawę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego nie wywiązał się dostatecznie z obowiązku nałożonego nań przez ustawodawcę w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy, czym naruszył ten przepis, co zdaniem Sądu miało wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O wstrzymaniu zaskarżonego aktu Sąd zadecydował na podstawie art. 152 p.p.s.a. (pkt II). W przedmiocie kosztów (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło