II SA/Go 115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżących radcy prawnego M. I. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Janiny S., Stefana S. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim radcy prawnemu M. I. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmującej sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, 2. oddalić wniosek w zakresie zwrotu kosztów korespondencji. Sygn. akt II SA/Go 115/14aq UZASADNIENIE W dniu 3 lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wpłynęła skarga J.S., S.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ustanowił dla skarżących radcę prawnego, którego w osobie M.I. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał radcy prawnemu kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług. Pełnomocnik organu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 roku pełnomocnik skarżących złożył odpowiedź na skargę kasacyjną oraz wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zwrócił akta sądowi I instancji. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przyznanie wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną z urzędu w kwocie 150% należnej minimalnej stawki (180 zł + 90 zł) oraz kosztów korespondencji w kwocie 25 zł, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zagadnienie przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przez pełnomocników wyznaczonych z urzędu normuje art. 250 zdanie 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej zwanej p.p.s.a.). Przepis ten w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia nie zawiera jednak uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności m.in. radców prawnych. Zasady te reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jednakże z uwagi na treść § 21 cyt. rozporządzenia, który wskazuję, iż do spraw wszczętych i niezakończnonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 490). Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna inicjująca postępowanie przed NSA złożona została 16 czerwca 2014 r., czyli przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., a sprawa zakończona została wyrokiem wydanym przez NSA w dniu 12 kwietnia 2016 r., zastosowanie w sprawie znajdują przepisy poprzednioobowiązującego rozporządzenia. Powyższe przepisy nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W tym względzie należy uwzględnić, że zgodnie z §14 ust 2 powyższego rozporządzenia, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawna może być przyznane, za poszczególne czynności takie jak np. sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo opinii o braku podstaw do jej wniesienia, bądź udział w rozprawie przed sądem odwoławczym czy udział w postępowaniu zażaleniowym. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że odpowiedź na skargę kasacyjną, która spełnia kryteria opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, pozostaje równoznaczna z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji pełnomocnik strony, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie brał udziału w rozprawie kasacyjnej, jest uprawniony do otrzymania wynagrodzenia jak gdyby sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, o ile spełnia ona kryteria takiej opinii (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012 r., II GSK 1056/11; A. Partyk, T. Partyk, Komentarz do §18 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, LEX/el. 2014). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że treść odpowiedzi na skargę sporządzona przez radcę prawnego M.I. spełnia kryteria opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż zawiera argumentację zmierzającą do wykazania braku podstaw uzasadniających uwzględnienie skargi kasacyjnej. W konsekwencji należy uznać, że zasadny jest wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów pomocy udzielonej z urzędu, nieopłaconej nawet w części za postępowanie kasacyjne. Przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia przewiduje, iż stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej przewidzianej w pkt 1 (lit. c wynoszącej 240 zł), a zatem 120 zł. Tylko w przypadku jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji stawka wynosi 75% stawki minimalnej. Dodać należy, iż zgodnie z treścią § 15 cyt. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących wniósł o przyznanie wynagrodzenia w kwocie 150% należnej minimalnej stawki w łącznej kwocie 270 zł. Sąd mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika na podstawie cytowanego § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia uznał za uzasadnione przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kwoty 120 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej podwyższonej zgodnie z treścią § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności. Mając na względzie fakt, iż pełnomocnik prowadził sprawę skarżących także w pierwszej instancji (za co przyznane zostało mu wynagrodzenie w wyroku Sądu I instancji) jako podstawę wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi w przedmiotowej sprawie Sąd przyjął 50% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia tj. 120 zł. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o podwyższenie wynagrodzenia do 150 % stawki minimalnej. W treści rozporządzenia brak jest jednoznacznie określonych przesłanek wpływających na podwyższenie należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia. Powyższe poddane zostało ocenie Sąduco nie oznacza dowolności w tym zakresie, a musi odnosić się do konkretnych okoliczności sprawy. Wskazać należy jednak, iż zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne. W myśl zaś ust. 1 cyt. paragrafu zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Sąd uznał, iż sporządzona przez pełnomocnika odpowiedź na skargę kasacyjną nie wskazuje na zwiększony nakład pracy, także charakter sprawy nie wykazuje nadzwyczajnego stopnia skomplikowania uzasadniających podwyższenie stawki minimalnej należnej pełnomocnikowi działającemu z urzędu do 150%. Sąd nie uwzględnił ponadto wniosku pełnomocnika z urzędu w zakresie przyznania zwrotu wydatków obejmujących koszty korespondencji w kwocie 8,40 zł. Po pierwsze wskazać należy, iż zarówno w treści art. 250 p..s.a. jak i § 15 pkt 2 rozporządzenia wskazuje się na podlegające zwrotowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmujące niezbędne wydatki radcy prawnego, ale jedynie udokumentowane. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących składając wniosek o przyznanie wynagrodzenia w żaden sposób nie udokumentował wnioskowanych kosztów obejmujących wydatki na korespondencję, jedynie określając je kwotowo. Ponadto wskazać należy, iż pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Nie budzi jednak wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony a także korespondencja ze stroną dokonywane jest w ramach stosunku pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, obejmuje również czynności polegające na sporządzaniu i ekspediowaniu pism procesowych ( post. WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). W konsekwencji uznano, że wniosek pełnomocnika o zwrot kosztów korespondencji jest nieuzasadniony.