II SA/Go 12/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Ł. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 10 stycznia 2013 r. Przewodniczącego Wydziału Z.Ł. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 8 lutego 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu jego miesięczny dochód wynosi 1.000 zł. Z.Ł. podał, że wynagrodzenie jego żony (2.600 zł) podlega zajęciu egzekucyjnemu i po potrąceniu wynosi 1.100 zł. Skarżący oświadczył, że przeciwko niemu są prowadzone liczne postępowania egzekucyjne. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3. zestawienie wartości przychodów z działalności gospodarczej oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące jak również odpisy deklaracji podatkowych podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego, 4. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 5. dokumentu potwierdzającego prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Z.Ł. przesłał dokumenty potwierdzające fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego (zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, zajęcie wierzytelności). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Z.Ł. nie uzupełnił zgodnie z wezwaniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych, zestawienia przychodów z działalności gospodarczej a także rachunków obrazujących ponoszone koszty utrzymania domu. Należy dodać, że z treści formularza PPF nie wynika jakie skarżący ponosi wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Co prawda skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające prowadzenie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, ale posiadanie licznych zobowiązań nie może automatycznie prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W tym kontekście należy zauważyć, że skarżący osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (1.000 zł), a jego żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.100 zł. Nie można również pominąć, że wpis od skargi wynosi jedynie 100 zł. Nie sposób zatem przyjąć, że wydatek związany z uiszczeniem kosztów sądowych mógłby narazić skarżącego na poniesienie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że Z.Ł. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.