II SA/Go 129/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta (dalej: organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], wydaną m. in. na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1 - 5, art. 24 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.), po rozpatrzeniu wniosku J.S., odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką E.S. W uzasadnieniu przywołano przepisy u.ś.r., tj. art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1a, potwierdzając, że skarżący jest synem E.S. (która orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] września 1996 r., zaliczona została do I grupy inwalidów) i ma ustalone prawo do emerytury. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto (powołując się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego), że mając na uwadze literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., uznać należy, że przepis ten wprost wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w tym przepisie, w sytuacji w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Nie jest więc w takim przypadku możliwe uzyskanie przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawną osobą świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że strona sama decyduje, które świadczenie chce otrzymywać. Emerytura jest przyznawana na wniosek strony, na jej wniosek może tez być zawieszona jej wypłata, co nie powoduje, że strona traci prawo do świadczenia emerytalnego. Zaznaczono, że podczas składania wniosku J.S. został poinformowany o możliwości zawieszenia świadczenia emerytalnego, przy czym strona wystąpiła o wypłatę różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą. Organ pierwszej instancji wskazał, że obowiązujące przepisy u.ś.r. nie dopuszczają łączenia tych dwóch świadczeń jak i wypłat wyrównujących. W tych okolicznościach organ stwierdził, że z powodu ustalonego J.S. prawa do emerytury, nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne. Organ wskazał także, że nie ma podstaw do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że inwalidztwo E.S. powstało w roku w którym ukończyła 69. rok życia. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J.S. i złożył od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO). W uzasadnieniu odwołania J.S. za nieludzkie i niesprawiedliwe uznał uzależnienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Odwołujący się wskazał ponadto, że "nie uzasadnia" decyzji o zawieszeniu swojej emerytury ale jak wskazał wie, że brakowałoby mu w tym momencie środków. Zwrócił się zatem do SKO o przyznanie świadczenia "wyrównawczego". SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...]- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem SKO istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Jak należy przyjmować, ustawodawca oparł się na założeniu, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani wzajemna ich kompensata. Na potwierdzenie powyższego SKO przywołało orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych. Następnie SKO przytoczyło treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. wywodząc, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował w sprawie przepis ust. 1b. Stwierdzenie bowiem niekonstytucyjności tego przepisu przez Trybunał w sprawie K 38/13 powoduje konieczność dokonania jego wykładni prokonstytucyjnej, wykluczającej jako powód odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego to, w jakim momencie powstała niepełnosprawność, tzn. przed 18 bądź 25 rokiem życia czy też po tym momencie. Tak też, jak wywiodło SKO, jednolicie interpretują tę sytuację sądy administracyjne wskazując, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, zdaniem SKO, oceny spełnienia przez stronę przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności jej matki. W skardze na powyższą decyzję J.S. ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, skarżący zaś nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2021 r. odmawiającą skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowią przepisy u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane, iż wymagająca opieki – E.S. (ur. 1927 r.) zaliczona do I grupy inwalidów (orzeczenie z dnia [...].09.1996 r.), jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a opiekę nad nią sprawuje zamieszkujący wraz z nią skarżący, będący jej synem, który ma ustalone prawo do emerytury. W tak ustalonym przez organy stanie faktycznym odmówiono skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę. Organ pierwszej instancji orzekł wskazując po pierwsze na to, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wprost wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w tym przepisie, w sytuacji w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, a po drugie że poinformował skarżącego o możliwości zawieszenia świadczenia emerytalnego lecz skarżący wystąpił o wypłatę różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą. Organ pierwszej instancji powołał się także na brak spełnienia przesłanki dotyczącej wieku w jakim powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki (u E.S. niepełnosprawność istnieje od 69-go roku życia), określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Z kolei SKO jako podstawę prawną odmowy wskazało wyłącznie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., przyjmując, że ustawodawca oparł się na założeniu, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z ww. przepisem. W ocenie SKO nie jest możliwy zbieg obu tych świadczeń ani wzajemna ich kompensata. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji po pierwsze wskazać należy, iż niewątpliwie SKO słusznie uznało stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie interpretacji i zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. za błędne. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, iż w wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, jak w przypadku E.S., kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Powyższe oznacza, iż w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Odnosząc się do stanowiska SKO wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2631/20 wskazał, i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela to stanowisko, że aktualnie, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne wynosi 1971,00 zł (obecnie 2119,00 zł). Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego w art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. wyłączenia było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Dlatego też, w obecnych warunkach ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy, stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej, celem zweryfikowania wyników wykładni językowej. W dalszej części uzasadnienia tego wyroku NSA wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20 i z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, publ. www.nsa.gov.pl), nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., nie przemawia stan finansów państwa. Świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie. Należy zatem – zdaniem NSA – "opowiedzieć się za funkcjonalną i prokonstytucyjną wykładnią art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. wyrażaną w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzecznictwo to jest jednak zróżnicowane w zakresie dotyczącym rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalnego oraz sposobu realizacji tych świadczeń, np. w wyrokach z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19 oraz z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zatem zgodnie z tym stanowiskiem osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. W innych orzeczeniach np. z dnia 18 czerwca 2020, sygn. I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20 oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20 oraz z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno - rentowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19). W powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, dalej: u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. W orzecznictwie podnosi się, że ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego". Odnosząc się natomiast do stanowiska organu pierwszej instancji podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 K.p.a.) Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma także zasada informowania wyrażona w art. 9 K.p.a., w świetle której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z art. art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt P 41/09, OTK-A 2011/3/25). Nadto, odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, OTK-A 2014/9/104, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie opiekunów. Sądowi znane są odmienne poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na wskazaną powyżej argumentację Sąd uznał jednak, że przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Orzecznictwo sądowoadministracyjne różnie widziało kwestie sposobu rozwiązania wskazanych problemów, to jednak ostatnia linia orzecznicza wskazuje, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, bądź rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury, bądź renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ zawsze powinien stronę dokładnie poinformować. Obowiązek informowania stron wynika – jak już wyżej wskazano - z art. 9 K.p.a. ale także z art. 79a § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji co prawda ogólnie informował skarżącego o możliwości zawieszenia emerytury, a skarżący uznał, że nie chce tego czynić, jednak z akt sprawy wynika, że pouczenie i informacja skierowane dla skarżącego były tak bardzo ogólne i lakoniczne (co wynika z wypełnionego druku oświadczenia z dnia [...] lipca 2021 r.), że nie można wykluczyć, iż nie został on zapoznany ze wszystkimi aspektami sprawy. Można przyjąć, że zapewne obawia się, że przez pewien czas zostanie pozbawiony środków do życia. Wynika to m.in. z treści odwołania, gdzie skarżący wskazuje, że: "Nie uzasadniam decyzji o zawieszeniu swojej emerytury, ale wiem, że brakowałoby mi w tym momencie środków". Z uwagi zatem na pozostanie przy żądaniu przyznania świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a uzyskiwaną emeryturą można wnosić, iż nie wyjaśniono skarżącemu, że tylko i wyłącznie w przypadku zawieszenia prawa do emerytury możliwe jest przyznanie wnioskowanego świadczenia, a nadto nie stwierdzono jednoznacznie, że strona spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania żądanego świadczenia a jedną przeszkodą do jego uzyskania pozostaje tylko posiadane prawo do emerytury. Tak więc skarżący nie został należycie i szczegółowo poinformowany o wszelkich aspektach sprawy. Bez szczegółowego poinstruowania skarżącego oraz takiego zorganizowania toku postępowania, by skarżący nawet przez jeden dzień nie został pozbawiony środków do życia, nie może dziwić jego stanowisko, iż nie chciał zawiesić prawa do emerytury. Sytuacja finansowa skarżącego jest trudna także obecnie, a jeśliby nie otrzymał na czas świadczenia pielęgnacyjnego, po zawieszeniu prawa do emerytury, sytuacja ta stałaby się jeszcze trudniejsza. W sytuacji lakonicznych i ogólnych pouczeń skarżący mógł nie mieć pewności, że jeśli zawiesi emeryturę, to otrzyma niezwłocznie świadczenie pielęgnacyjne. Wszystko to skutkowało przedwczesną odmową przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania, w tym również art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Powinny dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Skarżący powinien być jednoznacznie oraz dokładnie i szczegółowo poinformowany i pouczony o jego prawach oraz konsekwencjach swych wyborów, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą przyznania wnioskowanego świadczenia jest pobieranie emerytury. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno – rentowym (art. 7b K.p.a.), by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20).