II SA/Go 131/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] roku, nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 131/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej zażądał zwrotu w całości kwoty 922 zł przyznanego M.G. decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] bezzwrotnego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 34 ust. 4a, art. 36 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ), oraz § 4 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i zwrotu, pomocy społecznej w naturze oraz przyznawania i wypłacania zasiłków celowych bezzwrotnych i zwrotnych oraz pożyczek nie oprocentowanych na ekonomiczne usamodzielnienie. W uzasadnieniu decyzji organ pomocy społecznej podał, że pomoc w formie bezzwrotnego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie została przyznana na zakup sprzętu elektronicznego i otworzenie działalności gospodarczej. Organ wskazał, że M.G. w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2003r. podał, że zobowiązuje się przedłożyć faktury potwierdzające zakup sprzętu w najbliższym czasie, bliżej go nie określając. M.G. nie przedstawił jednak stosownych rachunków oraz nie zarejestrował działalności gospodarczej, a także uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Dodatkowo bezczynność strony wskazuje na zmarnotrawienie przyznanej pomocy. Organ I instancji wskazał ponadto, że M.G. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny z prawem do zasiłku od dnia [...] listopada 2003r. Mimo wielokrotnych wezwań w zakresie przedstawienia dokumentów poświadczających wykorzystanie świadczeń zgodnie z jego przeznaczeniem M.G. nie podejmował określonych działań wynikających z wcześniejszego zobowiązania. Tak więc organ I instancji uznał świadczenie za nienależnie pobrane. - 3 - Od powyższej decyzji odwołał się M.G., zarzucając pierwszoinstancyjnemu rozstrzygnięciu naruszenie norm prawa procesowego i materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie został przyznany odwołującemu się na konkretny cel, a mianowicie na dofinansowanie zakupu komputera w celu podjęcia działalności gospodarczej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że M.G. miał przedstawić faktury potwierdzające zakup oraz powiadomić o rozpoczęciu działalności gospodarczej. Odwołujący się nie przedstawił jednak w jaki sposób spożytkował przyznany zasiłek, a przyjął go z wyraźnym wskazaniem na co ma być przeznaczony, ani nie wywiązał się z zobowiązania przedłożenia stosownych faktur. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę, że skarżący odmawia współdziałania z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, utrudnia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie podając niezbędnych informacji dotyczących jego dochodu. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003r. stała się przedmiotem skargi złożonej przez M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przedmiotowa sprawa o zwrot bezzwrotnego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie była już wcześniej rozpoznawana i zakończona wydaniem decyzji Nr [...]. Tak więc ponowne jej rozpoznanie narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa i jest rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podał także, że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego. Wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, posiada zobowiązanie alimentacyjne w wysokości 400 zł miesięcznie i korzysta ze wsparcia systemu pomocy społecznej, spełniając kryterium losowe i ekonomiczne. Skarżący wskazał na treść art. 34 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie i zasiłki celowe podlegają zwrotowi w części lub w całości od świadczeniobiorcy, jeżeli dochód na osobę w rodzinie przekracza wysokość, o której mowa w art. 4 ust. 1 - 4 - ustawy o pomocy społecznej. Skarżący nie zgodził się z zarzutami organu odwoławczego, że odmawia współdziałania z organem I instancji i utrudnia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie podając niezbędnych informacji dotyczących jego dochodu, albowiem w dniu [...] listopada 2003r. został z nim przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym podał wszystkie niezbędne informacje. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2003r. Nr [...] została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Na skutek tego uchylenia organ I instancji wydał nową decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. Twierdzenie zatem skarżącego, że w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa jest nieuzasadnione. Decyzja organu I instancji wydana została m.in. na podstawie art. 34 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ). Przepis ten stanowi, że świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny. Organ wydając zatem decyzję żądającą zwrotu przyznanego świadczenia na ekonomiczne usamodzielnienie uznał, że świadczenie przyznane skarżącemu jest świadczeniem nienależnie pobranym a to z tego powodu, że skarżący mimo wezwań nie przedstawił dokumentów poświadczających wykorzystanie przyznanego świadczenia zgodnie z jego przeznaczeniem, oraz nie poinformował o założeniu działalności gospodarczej. Z takim stanowiskiem zgodził się organ odwoławczy. Ustawa o pomocy społecznej zawiera definicję świadczenia nienależnie pobranego. Jest to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji w dokumentach oraz niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej i osobistej (art. 2A ust. 1 pkt 6). Z akt sprawy nie wynika, iż skarżący uzyskał przedmiotowe świadczenie na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji, czy też przed uzyskaniem pomocy niepoinformował - 5 - organu pomocy społecznej, że nastąpiła zmiana jego sytuacji materialnej i osobistej i w związku z tym nie jest mu potrzebna pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie. Nie przedstawienie faktur za zakupiony towar a także brak ze strony skarżącego informacji, że założył działalność gospodarczą nie oznacza, że świadczenie udzielone skarżącemu jest świadczeniem nienależenie pobranym. Naruszenie przez organy administracyjne obu instancji przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 cyt. ustawy. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ I instancji powinien rozważyć, czy istnieją przesłanki zwrotu wydatków poniesionych na świadczenie występujące w Rozdziale 6 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). II SA/Go 104/06 Dnia, 6 czerwca 2006r. Z A R Z Ą D Z E N I E Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - skarżącemu z pouczeniem o skardze kasacyjnej, - SKO, Michał Ruszyński