II SA/Go 135/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. na działanie Wójta Gminy w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. T.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na działanie Wójta Gminy w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Wobec podpisania skargi przez A.S. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 marca 2022 r. wezwano ww. pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez: nadesłanie do Sądu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, podanie dokładnego adresu skarżącej oraz podanie numeru PESEL skarżącej. Jednocześnie wezwano A.S. do wykazania, że należy do kręgu osób wskazanych w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionych do działania w postępowaniu przed sądem w charakterze pełnomocnika pod rygorem uznania, że nie należy do tego kręgu i tym samym nie może być w sprawie pełnomocnikiem T.K. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 marca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 14 akt). Wobec braku odpowiedzi na ww. wezwanie na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 7 kwietnia 2022 r. wezwano T.K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi i podanie numeru PESEL. Wezwania zostały doręczone skarżącej na dwa adresy, tj. adres wskazany w skardze i adres znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Przesyłka skierowana na adres podany w skardze doręczona została ze skutkiem na dzień 29 kwietnia 2022 r. (art. 70 § 1-2 i art. 73 p.p.s.a.), natomiast przesyłka nadana do strony na adres wskazywany w postępowaniu administracyjnych doręczona została ze skutkiem na dzień 26 maja 2022 r. (art. 70 § 1-2 p.p.s.a. i art. 73 p.p.s.a.). Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braków formalnych przypadł zatem (licząc od późniejszego dnia skutecznego doręczenia) na dzień 2 czerwca 2022 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła ww. braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna zawierać elementy wymienione w tym przepisie (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego), jednak przede wszystkim powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje między innymi, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli wnosi je pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Stosownie zaś do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponadto jednym z wymogów dotyczących każdego pisma w postępowaniu sądowym jest niewątpliwie podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli pismo strony (skarga) nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na podstawie art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jak stanowi z kolei art. 35 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Przepisami szczególnymi, o których mowa w powołanym uregulowaniu, są przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2020 r., poz. 823 ze zm.), ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. w Dz. U. z 2020 r., poz. 130 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (t. j. w Dz. U. z 2019 r., poz. 1861 ze zm.). Wyliczenie zawarte w przepisie art. 35 § 1 p.p.s.a. ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na mocy Kodeksu cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt I OZ 872/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA). Wobec treści powyższych przepisów, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 marca 2022 r. wezwano A.S. do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL skarżącej (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), podanie dokładnego adresu skarżącej oraz do nadesłania oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem uznania, że T.K. występuje w niniejszym postępowaniu osobiście. Jednocześnie wezwano A.S. do wykazania, że należy do kręgu osób wskazanych w art. 35 § 1 p.p.s.a. uprawnionych do działania w postępowaniu przed sądem w charakterze pełnomocnika pod rygorem uznania, że nie należy do tego kręgu i tym samym nie może być w sprawie pełnomocnikiem T.K. Wobec braku ustosunkowania się A.S. do ww. wezwania Sąd uznał, że T.K. działa w przedmiotowym postępowaniu osobiście. Zasadnym zatem było wezwanie skarżącej T.K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez złożenie skargi własnoręcznie podpisanej oraz wskazania numeru PESEL. Z akt sprawy wynika, że wezwania do usunięcia braków formalnych skierowano na dwa adresy. Pierwszą przesyłkę skierowano na adres podany w skardze: ul. [...]. Drugą przesyłkę skierowano na adres znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy: [...]. Obydwie przesyłki pomimo dwukrotnego awizowania skarżąca nie zostały odebrane. Stosownie do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo), o jakim mowa w art. 73 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego przyjąć należało, że przedmiotowe przesyłki zostały skutecznie doręczone, po dwukrotnym awizowaniu: na adres podany w skardze w dniu 29 kwietnia 2022 r., natomiast na adres znajdujący się w aktach administracyjnych postępowania w dniu 26 maja 2022 r. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwań Sądu upłynął zatem bezskutecznie, przyjmując najkorzystniejszą (najpóźniejszą) dla skarżącej datę doręczenia wezwania - 2 czerwca 2022 r. W zakreślonym przez Sąd terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.