II SA/Go 138/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu K.M. z pobytu stałego w [...]. W związku z ustanowieniem w toku postępowania administracyjnego kuratora dla K. jako osoby nieobecnej, decyzja doręczona została w/w kuratorowi. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. K.M. zwrócił się do Wojewody z odwołaniem od w/w decyzji. W wyniku jego rozpoznania Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K.M. odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. Powyższe postanowienie wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. doręczone zostało K.M. w dniu 21 grudnia 2017 r. Na powyższe postanowienie pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (złożonym osobiście w siedzibie organu w dniu 30 stycznia 2018 r.) K.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W treści skargi wyjaśnił, iż złożył skargę tak późno ponieważ przebywał w szpitalu i nie mógł wcześniej napisać. Do skargi strona załączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego (ZUS ZLA) wystawionego w dniu [...] stycznia 2018 r. o niezdolności do pracy w okresie od 28 grudnia 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. Mając na uwadze treść skargi i załączone do niej zaświadczenie lekarskie sędzia sprawozdawca uznał, iż skarga zawiera wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia (zarządzenie z dnia 11 kwietnia 2018 r.). Jednocześnie na podstawie w/w zarządzenia skarżący wezwany został do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania wskazanych przez niego we wniosku okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, w szczególności okresu w jakim skarżący przebywał w szpitalu (np. wypis ze szpitala), pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w oparciu o informacje i dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Powyższe wezwanie doręczone zostało w dniu 18 kwietnia 2018 r. Mimo upływu terminu skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., dochował wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony wraz ze skargą od decyzji. Wniosek złożony został w terminie siedmiu od daty ustania przyczyny uchybienia. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazał chorobę i związany z nią pobyt w szpitalu. W celu uprawdopodobnienia powyższej okoliczności skarżący załączył do skargi zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA z dnia [...] stycznia 2018 r. potwierdzające jego niezdolność do pracy w okresie od 28 grudnia 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. W ocenie Sądu mimo złożenia powyższego dokumentu skarżący nie uprawdopodobnił, aby w terminie do złożenia skargi tj. 21 grudnia 2017 r. do 22 stycznia 2018 r., znajdował się w stanie uniemożliwiającym mu złożenie skargi. Z treści złożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego w istocie wynika, iż skarżący był z uwagi na stan zdrowia był niezdolny do pracy w okresie od 28 grudnia 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. Jednak zgodnie z pkt 14 zaświadczenia w szpitalu przebywał on jedynie 7 dni. Nie wynika co prawda z w/w zaświadczenia w jakim okresie miał miejsce pobyt skarżącego w szpitalu, uniemożliwiający mu wniesienie skargi. Nie potwierdził powyższej okoliczności także skarżący, mimo wezwania Sądu w tym zakresie, ale wobec braku odpowiedzi skarżącego, domniemywać należy, iż miał on miejsce w okresie od 28 grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r., kiedy wypisane zostało zaświadczenie lekarskie (siódmy dzień licząc od dnia 28 grudnia 2017 r.). Wobec powyższego skarżący po opuszczeniu szpitala miał jeszcze do 22 stycznia 2018 r. czas na złożenie przedmiotowej skargi. Podkreślić przy tym należy, iż według pkt 15 zaświadczenia zawierającego wskazanie lekarskiego, zaznaczono, iż chory może chodzić. Powyższe oznacza, iż po opuszczeniu szpitala skarżący będąc niezdolnym do pracy, według zaświadczenia lekarskiego, mógł chodzić, a tym samym choroba skarżącego nie stanowiła przeszkody do złożenia w terminie skargi od postanowienia Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., osobiście lub za pośrednictwem poczty. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, Lex nr 1136361, z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FZ 200/12, Lex nr 1137708). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.