II SA/Go 145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi V.Ł. i A.Ł. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku zbycia nieruchomości w drodze przetargu postanawia: 1. odrzucić skargę V.Ł., 2. odrzucić skargę A.Ł., 3. zwrócić ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - solidarnie - skarżącym V.Ł. i A.Ł. kwotę 200 (dwustu) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Dnia 16 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła – wniesiona 10 marca - skarga V.Ł. i A.Ł. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2010r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku zbycia nieruchomości w drodze przetargu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, jako naruszającej prawo, cofnięcie decyzji o wypowiedzeniu umowy dzierżawy garażu oraz umożliwienie im zakupu nieruchomości w postaci lokalu garażowego nr 6, stanowiącego własność Gminy, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] bez przetargu z zastosowaniem bonifikaty jak pozostałym dzierżawcom. W oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 marca 2011 r. zarówno V.Ł., jak i A.Ł. wezwano do podania, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi skierowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wezwanie w tym zakresie zostało doręczone każdemu ze skarżących w dniu 30 marca 2011 r. Dnia 5 kwietnia 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo V. i A.Ł., w którym skarżący wyjaśnili, iż w dniu 26 listopada 2010 r. wnieśli do Wójta Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to stanowiło przedmiot obrad na sesji Rady Gminy w dniu [...] stycznia 2011 r. Natomiast pismem z dnia [...] lutego 2011 r. przewodniczący Rady Gminy poinformował ich, iż Rada nie znalazła podstaw do uchylenia kwestionowanej uchwały. W złożonej 15 kwietnia 2011 r. odpowiedzi na skargę Rada Gminy wnosiła o oddalenie skargi wywodząc, iż podjęta uchwała jest zgodna z prawem bowiem osoba wskazana w uchwale, dysponując tytułem prawnym do garażu, wbrew stanowisku skarżących, uprawniona jest do nabycia go w formie wskazanej w uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Badanie merytorycznej zasadności wniesionej do sądu administracyjnego skargi, poprzedza sprawdzenie spełniania przez nią wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm – dalej jako "ppsa") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 52 § 2 ppsa przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm. – powoływanej jako: "usg")., warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest wniesienie do organu, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie, wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej musi być poprzedzone skierowaniem do organu samorządowego wezwania o wyeliminowanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 ( publik. ONSA i WSA z 2007 r., Nr 3, poz. 60 ), stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 ppsa ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jak wskazano uprzednio środkiem prawnym poprzedzającym wniesienie skargi na uchwałę organu stanowiącego gminy jest, stosownie do treści powołanego wcześniej art. 101 ust. 1 usg, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei wniesienie skargi, bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, skutkować musi uznaniem skargi za niedopuszczalną, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa ( por. m.in. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T.Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 r., str. 316). W rozpatrywanej sprawie skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2011 r. – wskazywali, że wnieśli do Wójta Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Tymczasem z akt analizowanej sprawy, w tym treści wskazanego przez strony pisma z dnia [...] listopada 2010 r. wynika jednoznacznie, iż pismo to pochodziło jedynie od jednego ze skarżących, tj. od A.Ł.. Prowadzi to do konkluzji, iż V.Ł., przed wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargi na uchwałę z dnia [...] października 2010 r. nr L/79/10, nie wniosła do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg, a tym samym nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia, co stanowi warunek konieczny skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem, stosownie do powyższych uwag, skargę V.Ł. należało uznać za niedopuszczalną, co stanowi podstawę jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Odnośnie zaś skargi A.Ł. wyjaśnić należy, iż w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź organu na wezwanie. Następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, zaczyna biec 30-dniowy termin do wniesienia skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu. W przedmiotowej sprawie A.Ł. nie zachował terminu do wniesienia skargi, określonego w przepisie art. 53 § 2 ppsa. Skoro skarżący zrealizował w dniu [...] listopada 2010 r. wezwanie Rady Gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego, kierując je za pośrednictwem Wójta, jako organu reprezentującego gminę (art. 31 usg) to od tego dnia rozpoczął swój bieg 60-dniowy termin, o którym mowa w art. 53 § 2 ppsa. Pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Gminy nie udzieliła formalnej odpowiedzi na to wezwanie przed upływem sześćdziesiątego dnia od dnia wniesienia do organu wezwania, tj. przed upływem dnia 25 stycznia 2011 r. Odpowiedź na nie została udzielona pismem przewodniczącego Rady Gminy z dnia [...] lutego 2011r., informującym skarżącego o merytorycznym stanowisku Rady zajętym wobec wezwania na sesji w dniu [...] stycznia 2011 r. Tym samym odpowiedź organu udzielona została po upływie 60 dni od dnia otrzymania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec braku odpowiedzi organu we wskazanym terminie, skarżący A.Ł. powinien wnieść skargę do sądu w terminie 60 – dni od dnia dokonania wezwania. Tym samym z upływem dnia 25 stycznia 2011 r. bezskutecznie minął skarżącemu termin do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę. Skarga tymczasem wpłynęła w dniu 10 marca 2011 r. Wyjaśnić dodatkowo należy, iż w okolicznościach sprawy za odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mogło zostać uznane jedynie pismo przewodniczącego Rady Gminy z dnia [...] lutego 2011 r., informujące skarżącego o merytorycznym stanowisku Rady zajętym wobec wezwania na sesji w dniu [...] stycznia 2011r. Takiego charakteru nie można było przypisać wcześniejszemu pismu przewodniczącego Rady Gminy tj. pismu z dnia [...] grudnia 2010r. Pismo to bowiem nie było stanowiskiem Rady, ale jedynie informacją udzieloną przez jej przewodniczącego o przedstawieniu Radze w dniu [...] grudnia 2010r. wezwania skarżącego i o ustalonym terminie wyrażenia przez Radę stanowiska ( następna sesja ). Nadto z powołanych wyżej przyczyn nie można uznać, iż dochowany został przez skarżącego termin 30 - dniowy do złożenia skargi, liczony od dnia otrzymania odpowiedzi udzielonej przez organ na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten bowiem nie miał w sprawie zastosowania. Odpowiedź na wezwanie ( pismo z dnia [...] lutego 2011 r. ) skarżący uzyskał w dniu 8 lutego 2011 r. a skargę wniósł 10 marca 2011r., tj. w 30 dniu od jej otrzymania. Jednakże w sytuacji, gdy wskazana odpowiedź organu udzielona została po 60-ciu dniach od wezwania, moment jej doręczenia nie mógł wyznaczać rozpoczęcia biegu 30- dniowego terminu do złożenia skargi o jakim mowa w art. 52 § 3 ppsa. W konsekwencji skargę A.Ł. należało uznać za wniesioną z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, podlega odrzuceniu. W zaistniałych okolicznościach na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 ppsa Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia, odrzucając w punkcie 1 skargę V.Ł., zaś w punkcie 2 skargę A.Ł.. W przypadku przekonania skarżącego, iż uchybienie terminu do złożenia skargi spowodowane było okolicznościami przez niego niezawinionymi może złożyc wniosek o jego przywrócenie z dochowaniem wymogów o jakich mowa w przepisach art. 87 ppsa. Odnosząc się do punktu 3 postanowienia to, zgodnie brzmieniem art. 232 § 1 pkt 1 ppsa , sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Skarżący uiścili solidarnie wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. W przedmiotowej sprawie skargi V.Ł. jak i A.Ł. zostały odrzucone, a zatem zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 zwrócono skarżącym cały wpis.