II SA/Go 147/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-05-10
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą odroczenia zasadniczej służby wojskowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad członkiem rodziny, może jednocześnie orzec o odmowie udzielenia tego odroczenia, naruszając tym samym właściwość rzeczową organu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą odroczenia zasadniczej służby wojskowej, nie może jednocześnie orzec o odmowie udzielenia tego odroczenia, ponieważ narusza to przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, który nie przewiduje takiej możliwości. Ponadto, organ odwoławczy naruszył art. 42 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż organem właściwym do orzekania o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej jest wojskowy komendant uzupełnień, a nie Wojewoda.Stan faktyczny
Poborowy P.O. złożył wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej z powodu konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad rodzicami, którzy są całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji. Prezydent Miasta decyzją odmówił odroczenia, uznając, że P.O. nie jest jedyną osobą zdolną do sprawowania opieki, ponieważ jego bracia (K.O. i P.O.) również są zobowiązani do tej opieki. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, jednocześnie nie udzielając odroczenia. P.O. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, argumentując, że jego bracia nie są w stanie zapewnić rodzicom wymaganej opieki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny uchyla zaskarżoną decyzję.
- 2 -
Sygn. akt II SA/Go 147/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 39a ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm. ) orzekł, że poborowy P.O. nie jest jedyną osobą zdolną do sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny – rodzicami J. i K.O.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w lokalu przy ul. [...] zameldowani są na pobyt stały i przebywają rodzice P.O. – J. i K.O. - osoby całkowicie niezdolne do pracy i do samodzielnej egzystencji, wnioskodawca, oraz drugi syn a brat wnioskodawcy – K.O.. W lokalu tym zameldowany jest również trzeci syn Państwa O., a brat wnioskodawcy – P.O., który jest zameldowany na pobyt czasowy w miejscowości [...]. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że P.O. nie spełnia przesłanek z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tj. przesłanki " jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki " ) do uznania konieczności sprawowania przez wnioskodawcę bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny – matką J.O. oraz ojcem – K.O., ponieważ w równym stopniu do sprawowania tej opieki obowiązani są K. i P.O..
Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się P.O. i wniósł od niego odwołanie do Wojewody. W odwołaniu odwołujący się stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta jest dla niego krzywdząca.
Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i nie udzielił poborowemu P.O. odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na koniczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkami rodziny, J. i K.O.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i nie narusza przepisu art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku
- 2 -
obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl tego przepisu odroczenia zasadniczej służby woskowej udziela się poborowemu na jego wniosek, ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nim zamieszkałym, który został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki. Organ stwierdził, że skoro w lokalu przy ul. [...] jest zameldowany na pobyt stały i przebywa drugi syn Państwa O. a brat wnioskodawcy – K.O., oraz w lokalu jest zameldowany drugi brat odwołującego się – P.O., to prawidłowo organ I instancji uznał, że odwołujący się nie jest jedyną osobą zobowiązaną do sprawowania opieki nad rodzicami. Obowiązek ten zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w stopniu równym spoczywa na K.O. i P.O..
Decyzję Wojewody P.O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, że nigdy nie zamierzał uchylać się od służby wojskowej, jednak obecnie nie może odbyć tej służby z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorymi rodzicami. Wyjaśnił, że rodzice potrzebują jego opieki. Opieki tej nie jest w stanie zapewnić jago starszy brat P., który nie mieszka z rodzicami od chwili kiedy się ożenił. Także młodszy brat K., który jest uczniem klasy maturalnej od godz. 730-1530 przebywa poza domem nie może zapewnić rodzicom opieki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, że przepis art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy. Przepis ten nie przewiduje jednak możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji z jednoczesną korektą jej osnowy.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – wydaną na podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm. ), stwierdzającą, iż skarżący nie jest jedyną osobą zdolną do sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny ( rodzicami ). Organ odwoławczy dokonał jednak korekty osnowy zaskarżonej decyzji, albowiem utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie udzielił jednocześnie skarżącemu odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Uznać zatem należy, że organ II instancji naruszył w ten sposób przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ odwoławczy orzekając o odmowie odroczenia zasadniczej służby wojskowej naruszył także art. 42 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z tym przepisem organem właściwym do orzekania o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej jest wojskowy komendant uzupełnień.
Mając na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło