II SA/Go 147/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-05-09

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając odpis aktu stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego, jest zobowiązany do stosowania wzorów dokumentów elektronicznych zarejestrowanych w centralnym repozytorium, nawet jeśli nie zostały one tam umieszczone?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do odmowy wydania odpisu aktu stanu cywilnego w formie elektronicznej, jeśli wzór takiego dokumentu nie został zarejestrowany w centralnym repozytorium. Brak rejestracji wzoru nie stanowi przeszkody prawnej do wydania dokumentu, a samo wydanie odpisu jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Organ odwoławczy, uchylając decyzję pierwszej instancji odmawiającą wydania odpisu, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji, a nie orzekać co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący W.M. złożył wniosek o wydanie odpisu aktu małżeństwa rodziców w formie dokumentu elektronicznego. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił wydania takiego odpisu, wskazując na brak zarejestrowania wzoru w centralnym repozytorium. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Kierownik USC ponownie odmówił wydania odpisu, argumentując, że sposób generowania dokumentu elektronicznego nie spełnia wymogów prawnych. Wojewoda uchylił tę decyzję i stwierdził brak przeszkód prawnych do wydania odpisu. WSA uchylił decyzję Wojewody z powodów proceduralnych, wskazując, że organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda wydał kolejną decyzję, uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie, powołując się na wyrok WSA. Skarżący złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dokumentów elektronicznych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sad. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. W dniu 13 lipca 2017 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] za pośrednictwem e-PUAP, wpłynął wniosek W.M. o wydanie w formie dokumentu elektronicznego odpisu zupełnego aktu małżeństwa jego rodziców. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił wydania w formie dokumentu elektronicznego skróconego odpisu aktu małżeństwa rodziców W.M. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż aktualny stan prawny regulujący wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego, sposób zapisu przez system teleinformatyczny rejestru stanu cywilnego odpisu aktu małżeństwa w formie dokumentu elektronicznego oraz brak zarejestrowania wzoru przedmiotowego odpisu w centralnym repozytorium uniemożliwiają wydanie z rejestru stanu cywilnego odpisu aktu małżeństwa w formie dokumentu elektronicznego. W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego - działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 44 ust. 6, art. 45 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 - określanej dalej jako P.a.s.c.), art. 1 pkt 6, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 2 i 24, art. 16a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570, dalej określanej jako ustawa o informatyzacji), § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 194 - określanego dalej jako rozporządzenie MSW z 29 stycznia 2015 r.), § 17 i § 18 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 971 - określanego dalej jako rozporządzenie Prezesa RM z 14 września 2011 r.) - odmówił W.M. wydania w formie dokumentu elektronicznego odpisu aktu małżeństwa jego rodziców. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż w świetle przepisów art. 44 i 45 P.a.s.c. W.M. jako syn osób, których wnioskowany akt małżeństwa dotyczy, jest osobą uprawnioną do uzyskania odpisu tego aktu, w tym w formie dokumentu elektronicznego. Następnie Kierownik USC podał, iż wizualizacja wzoru odpisu aktu małżeństwa w formie dokumentu elektronicznego zawarta jest w § 1 pkt 14 rozporządzenia MSW z 29 stycznia 2015 r. Organ wyjaśnił, iż system teleinformatyczny rejestru stanu cywilnego generuje odpisy aktów stanu cywilnego w dwóch formatach (jako dokument elektroniczny): w formacie XML oraz PDF, dodając, iż format PDF odpisu aktu małżeństwa stanowi wizualizację postaci pliku XML. W ocenie Kierownika USC przedstawiony powyżej sposób generowania przez rejestr stanu cywilnego odpisu aktu małżeństwa (jako dokument elektroniczny) nie spełnia wymagań wzoru dokumentu elektronicznego określonego w § 18 rozporządzenia Prezesa RM z 14 września 2011 r., zgodnie z którym sposób wizualizacji dokumentu elektronicznego musi być zdefiniowany w formacie danych XSL, a rejestr stanu cywilnego generuje wizualizację odpisu w formacie danych PDF. Kierownik USC wskazał, iż mimo obowiązku wynikającego z art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o informatyzacji Minister Cyfryzacji - jako organ odpowiedzialny w świetle art. 33 P.a.s.c. za określenie wzorów odpisów aktów stanu cywilnego w formie dokumentów elektronicznych - nie zarejestrował wzoru odpisu aktu małżeństwa w formie dokumentu elektronicznego w centralnym repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych. Wyjaśnił, iż zgodnie z tym przepisem powyższy organ jest zobowiązany: 1. przekazać ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji wzór dokumentu elektronicznego w celu umieszczenia go w centralnym repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych, 2. przekazać ministrowi do spraw informatyzacji opis usługi możliwej do zrealizowania przy wykorzystaniu wzoru dokumentu elektronicznego w celu zamieszczenia go w katalogu usług, 3. udostępnić na ePUAP lub w innym systemie teleinformatycznym formularz elektroniczny umożliwiający wygenerowanie dokumentu elektronicznego w celu złożenia go za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Kierownik wyjaśnił przy tym, iż opracowanie wzoru dokumentu elektronicznego polega na przekazaniu do centralnego repozytorium wniosku wraz z załączonymi plikami składającymi się na wzór dokumentu elektronicznego. Kierownik USC zauważył, iż w świetle zawartości centralnego repozytorium organy administracji publicznej (wśród nich Minister Cyfryzacji) takie wzory zgłaszają i wzory dokumentów elektronicznych są zamieszczane w repozytorium i zdaniem organu obowiązek opracowania wzoru dokumentu elektronicznego - odpisu aktu stanu cywilnego ciąży także na organach administracji publicznej względem dokumentów elektronicznych wysyłanych przez organy do obywateli. Organ stwierdził, iż formularz elektroniczny (opracowany na podstawie wzoru dokumentu elektronicznego) winien być udostępniony przez Ministra Cyfryzacji w systemie teleinformatycznym, którym w tym przypadku jest - rejestr stanu cywilnego, z którego możliwe jest wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego, a wydanie e-odpisu powinno polegać na wypełnieniu przez system teleinformatyczny treści elektronicznego formularza e-odpisu danymi z aktu stanu cywilnego. Kierownik USC wskazał również, iż obecnie w rejestrze stanu cywilnego są zaimplementowane formaty danych wzorów odpisów aktów stanu cywilnego niezgodne z wymaganiami dotyczącymi wzoru dokumentu elektronicznego, które określa § 18 rozporządzenia Prezesa RM z 14 września 2011 r. W ocenie Kierownika USC wynikające z przepisów ustawy o informatyzacji obowiązki względem dokumentów elektronicznych zostały tylko częściowo zrealizowane przez Ministra Cyfryzacji w odniesieniu do odpisów aktów stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego. Zatem obecna forma e-odpisów, która jest generowana z rejestru stanu cywilnego nie spełnia wymogów prawnych tym samym nie może być wykorzystana w obrocie prawnym. Od powyższej decyzji W.M. złożył odwołanie. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych z prośbą o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie. Odpowiedź na powyższe wezwanie udzielona została w dniu [...] maja 2018 r. przez Ministerstwo Cyfryzacji. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 44 ust. 6 P.a.s.c., uchylił zaskarżoną decyzję w całości stwierdzając, iż nie ma przeszkód prawnych do wydania W.M. odpisu aktu małżeństwa jego rodziców. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zawarty w ustawie o informatyzacji obowiązek określenia wzorów dokumentów elektronicznych został spełniony na gruncie rozporządzenia MSW z 29 stycznia 2015 r., znowelizowanym następnie rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji z dnia 14 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2341), a w świetle obowiązującej ustawy o informatyzacji nie ma dodatkowego obowiązku polegającego na umieszczaniu elektronicznych wzorów przedmiotowych dokumentów w centralnym repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych. Zdaniem Wojewody wymóg umieszczenia wzoru w centralnym repozytorium wzorów dokumentów elektronicznych odnosi się do wzorów dokumentów wnoszonych do organów administracji publicznej, a nie do dokumentów wydawanych przez te organy. Organ odwoławczy stwierdził, iż odwołujący jako syn osób, których akt małżeństwa dotyczy jest uprawniony do otrzymania jego odpisu. Następnie Wojewoda wskazał, iż zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Prezesa RM z 14 września 2011 r. pisma wnoszone za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej sporządza się w formacie danych XML na podstawie wzorów dokumentów elektronicznych umieszczonych w centralnym repozytorium. Organ wyjaśnił, iż Elektroniczna Skrzynka podawcza (ESP) jest usługą, która pozwala obywatelowi na elektroniczne przesłanie pisma do urzędu, a urzędowi pozwała na gromadzenie pism. Zatem w przypadku, gdy e-odpis aktu stanu cywilnego nie jest co do zasady przekazywany na elektroniczną skrzynkę podawczą, z tego punktu widzenia nie musi być tworzony na podstawie wzoru umieszczonego w centralnym repozytorium. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż obecna forma e-odpisów, która jest generowana z rejestru stanu cywilnego spełnia wymogi prawne i tym samym, może być wykorzystana w obrocie prawnym, co oznacza brak przeszkód prawnych do wydania stronie żądanego dokumentu. Na powyższą decyzję W.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 3 pażdziernika 2018 r. sygn. akt II SA/Go 554/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku, powołując się na przepis art. art. 16a ust. 1 ustawy o informatyzacji, Sąd wskazał, że wbrew stanowisku organu II inst. obowiązku umieszczenia wzoru dokumentów elektronicznych w centralnym repozytorium nie należy ograniczać jedynie do dokumentów wnoszonych do organów administracji publicznej. Powołując się na definicję wzoru dokumentu elektronicznego, określoną w art. 3 pkt 24 ustawy o informatyzacji, zgodnie z którym jest to zbiór danych określających zestaw, sposób oznaczania oraz wymagalność elementów treści i metadanych dokumentu elektronicznego, a także mogących określać sposób zapisu danych dla wskazanych elementów oraz kolejność i sposób wyświetlania na ekranie lub drukowania poszczególnych elementów (wizualizacji), Sąd stwierdził, że nie sposób twierdzić, iż nie obejmuje ona wzorów dokumentów wydawanych przez te organy. Sąd wskazał ,że za brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o informatyzacji nie przewidziano żadnych sankcji, a zatem nie jest zabronione posługiwanie się przez organy wzorami dokumentów elektronicznych, które nie zostały wpisane do centralnego repozytorium lub nie spełniają wszystkich wymogów przewidzianych dla wzorów dokumentów wpisywanych w tym repozytorium. Wobec tego dokumenty elektroniczne sporządzone na podstawie takich wzorów nie są z tego powodu nieważne. W ocenie Sądu brak ujawnienia wzoru zupełnego odpisu aktu małżeństwa w centralnym repozytorium nie mogło spotkać się z sankcją w postaci odmowy wydania skarżącemu żądanego przez niego odpisu aktu małżeństwa w formie elektronicznej, jeśli rozporządzenie MS z dnia 29 stycznia 2015 r. przewidziało możliwość wydawania odpisów w takiej formie, co wynika z wyraźnego w tym zakresie upoważnienia, zawartego w art. 33 P.a.s.c. Zdaniem Sądu bez znaczenia również było to, iż wygenerowane przez organ I instancji pliki nie będę spełniały wymogów określonych w § 18 rozporządzenia Prezesa RM z dnia z dnia 14 września 2011 r. Wymagania bowiem zawarte w tym przepisie, nakazujące używania formatów XSD, XSL i XML dotyczą jednie wzorów dokumentów przekazywanych do centralnego repozytorium. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję, wadliwa była natomiast druga część rozstrzygnięcia, stwierdzająca, iż nie ma przeszkód prawnych do wydania skarżącemu odpisu aktu małżeństwa jego rodziców. Organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w całości albo w części - stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W niniejszej sprawie organ orzekł co do istoty nie będąc uprawniony do tego rodzaju rozstrzygnięcia. Wydanie odpisu aktu stanu cywilnego jest czynnością materialno-techniczną niewymagającą wydania decyzji, jedynie w przypadku odmowy wydania takiego odpisu konieczne jest podjęcie decyzji. W sytuacji więc kiedy organ odwoławczy uznał, iż istniały podstawy do wydania skarżącemu odpisu aktu małżeństwa, co może uczynić jedynie Kierownik USC, nie był uprawniony do rozstrzygania o tym merytoryczną decyzją. Stwierdzenie przez organ braku właściwości do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji (czyli niezbędnej przesłanki określonej w art. 1 pkt 1 k.p.a.) oznacza, że organ ten nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy (rozstrzygnięcia o jej istocie), a postępowanie winno zostać umorzone. Ponadto organ odwoławczy stwierdzając podstawy do zakończenia postępowania czynnością materialno-techniczną winien był wskazać jednoznacznie Kierownikowi USC sposób wykonania tej czynności również co do formy, tak aby skarżący miał gwarancję, iż wystawiony przez organ I instancji odpis aktu stanu cywilnego będzie dokumentem urzędowym, czego nie uczynił w uzasadnieniu decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. uzyskał walor prawomocności w dniu 27 listopada 2018 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I inst. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 16a ust. 1 P.a.s.c. oraz podniósł, że nie budzi wątpliwości, iż wzór odpisu aktu małżeństwa nie został zarejestrowany w centralnym repozytorium dokumentów elektronicznych. Dalej organ powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrażone w wyroku sygn. akt II SA/Go 554/18, w którym Sąd określił obowiązek wydania odpisu zupełnego aktu małżeństwa w formie elektronicznej, pomimo że wzór tego dokumentu nie został ujawniony w centralnym repozytorium dokumentów elektronicznych. Wydanie tego dokumentu powinno nastąpić w formie przewidzianej w rozporządzeniu MS z dnia 29 stycznia 2015 r., pomimo że wygenerowane przez organ I inst. pliki nie będą odpowiadały wymogom § 18 rozporządzenia Prezesa RM z dnia 14 września 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że wydanie odpisu zupełnego aktu małżeństwa jest czynnością materialno – techniczną niewymagającą wydania decyzji, a właściwym do wydania tego dokumentu jest kierownik urzędu stanu cywilnego. Wobec tego Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego powinien rozpatrzeć pozytywnie wniosek skarżącego o wydanie żądanego dokumentu w formie elektronicznej. Od powyższej decyzji W.M. wniósł skargę. Skarżący zarzucił, że decyzja organu II inst. wydana została z naruszeniem art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz art. 76 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przeprowadzona przez organ interpretacja przepisów prawa materialnego doprowadziłaby do sytuacji, w której każdy podmiot odpowiedzialny za ustalenie wzoru dokumentu elektronicznego działałby dowolnie, nie stosując się do żadnych ujednoliconych reguł postępowania. Konsekwencją tego byłaby sytuacja, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dokumenty elektroniczne wydawane przez organy administracji publicznej zapisane w dowolnym formacie (JPG, PDF, XML, itp.). Skarżący wskazywał na konieczność spełnienia wszystkich wymogów wynikających z art. 16a ustawy o informatyzacji oraz przepisów rozporządzenia w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych. Odpisy aktów stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego wydawane są przez kierownika usc, który jest organem administracji publicznej i powinien działać na podstawie przepisów prawa. W ocenie skarżącego odpis aktu stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego wydany w sposób wskazany przez Wojewodę (dwa odrębne pliki) nie będzie dokumentem elektronicznym, zatem otrzymanie tak wydanego odpisu nie będzie oznaczać, że wniosek został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r. uchylająca decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie odmowy wydania w formie dokumentu elektronicznego - zupełnego odpisu aktu małżeństwa rodziców W.M. i umarzająca postępowanie organu I inst. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. dnia 3 października 2018 r. sygn. akt II SAGo 554/18. Wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności w dniu 27 listopada 2018 r. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem regulacja zawarta w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyjaśnić przy tym należy, że ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, dostępny w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Z tych względów przyjąć zatem należy, że "związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oceną prawną" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 985/16, dostępny w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r., z perspektywy realizacji powyższego obowiązku przez organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, należy przede wszystkim wskazać, iż w powołanym wyroku z dnia 3 pażdziernika 2018 r. sygn. akt II SA/Go 554/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. podkreślił, że brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o informatyzacji nie pociąga żadnych sankcji prawnych. Sąd wskazał jednoznacznie, że posługiwanie się przez organy wzorami dokumentów elektronicznych, które nie zostały wpisane do centralnego repozytorium lub nie spełniają wszystkich wymogów przewidzianych dla wzorów dokumentów wpisywanych w repozytorium nie jest zabronione. Jednocześnie Sąd wyraźnie stwierdził, że brak ujawnienia wzoru zupełnego opisu aktu małżeństwa w centralnym repozytorium nie może skutkować odmową wydania skarżącemu żądanego odpisu aktu małżeństwa w formie elektronicznej, jeśli taką możliwość przewiduje rozporządzenie MS z dnia 29 stycznia 2015 r. Zdaniem Sądu bez znaczenia dla sprawy jest to, że wygenerowane przez organ I inst. pliki nie będą spełniały wymogów określonych w § 18 rozporządzenia prezesa RM z dnia 14 września 2011 r. Należy zauważyć, że uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2018 r. nastąpiło ze względów procesowych, bowiem Sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy, uznając że zachodzą podstawy do wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 kpa organ winien uchylić decyzję I inst. i umorzyć postępowanie pierwszej inst., załatwienie wniosku poprzez czynność materialno – techniczną nie wymaga bowiem wydania decyzji administracyjnej. Orzekając kontrolowaną w niniejszym postępowaniu sądowym decyzją administracyjną Wojewoda zastosował się do oceny prawnej i wskazań wynikających z w.w. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. Organ II Inst. stwierdził, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego winien załatwić wniosek skarżącego i poprzez czynność materialno - techniczną wydać skarżącemu żądany dokument w formie elektronicznej, dlatego na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 decyzja organu I inst. została uchylona, a postepowanie przed organem I inst. zostało umorzone. Stanowisko to stanowi wypełnienie wskazań wynikających z w.w. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. Jednocześnie organ II inst. określił sposób załatwienia wniosku wskazując, że oba pliki wygenerowane z Rejestru Stanu Cywilnego w procesie wydawania odpisu aktu małżeństwa rodziców skarżącego należy opatrzeć podpisem kwalifikowanym i przekazać wnioskodawcy. Zauważyć należy, że podnoszone przez skarżącego zarzuty i twierdzenia zmierzają w istocie do podważenia poglądu oraz stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 pażdziernika 2018 r. sygn. akt II SA/Go 554/18. Argumentacja skargi stanowi polemikę z oceną zawartą w uzasadnieniu tegoż wyroku, co należy ocenić jako zabieg jednocześnie i spóźniony i niedopuszczalny, bowiem dotyczy wyroku prawomocnego. Ponownie wskazać należy, że wydając decyzję z pominięciem wskazań i oceny zawartych w prawomocnym wyroku sądowym organ odwoławczy naruszyłby prawo, a wydane w ten sposób orzeczenie byłoby wadliwe w stopniu skutkującym jego eliminację z obrotu prawnego. Podnieść jednocześnie należy, że wynikające z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. związanie oceną prawną, dotyczyło również Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, a ponieważ nie stwierdzono okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymogów art. 153 p.p.s.a., stąd też ponowne rozpatrywanie kwestii merytorycznych, było w tym postępowaniu niedopuszczalne, . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło