II SA/Go 163/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-04-28

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Krzysztof Dziedzic, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) może zostać pomniejszona w związku ze stwierdzoną różnicą między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do płatności, a także czy sposób przeprowadzenia kontroli powierzchni przez organy ARiMR był prawidłowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, stosując przepisy prawa materialnego i proceduralnego. Kontrola na miejscu przeprowadzona przez inspektorów terenowych, wraz z analizą zdjęć lotniczych, stanowiła wystarczającą podstawę do ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności. Przedłożone przez stronę dowody, w tym pomiary geodezyjne, nie wykazały wystarczających podstaw do zanegowania ustaleń organów, zwłaszcza w kontekście zmian stanu faktycznego między datami kontroli i pomiarów.
Stan faktyczny
Spółka K złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014. Po przeprowadzeniu kontroli terenowej stwierdzono rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do płatności. W wyniku tych ustaleń przyznano pomoc w pomniejszonej wysokości. Spółka kwestionowała prawidłowość pomiarów i wykluczenie części powierzchni, składając zastrzeżenia i odwołania. Organy ARiMR utrzymały w mocy decyzję o pomniejszeniu pomocy, uznając swoje ustalenia za prawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 w pomniejszonej wysokości oddala skargę. 1. Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Dyrektor OR ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określanego dalej jako Kierownik BP ARiMR) z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014. Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco: W dniu 16 maja 2014 r. do BP ARiMR wpłynął wniosek spółki K o przyznanie płatności ONW na rok 2014, który obejmował podane we wniosku działki o powierzchni 63,47 ha (A - 57,35 ha oraz B - 6,12 ha). W dniu [...] lipca 2014 r. gospodarstwo rolne spółki zostało skontrolowane w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO przez upoważnionych inspektorów terenowych. Ustalenia z czynności kontrolnych zawarte zostały w raporcie z kontroli nr [...] sporządzonym zgodnie z art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316, 02/12/2009, s. 65-112 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1122/2009). W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że powierzchnia stwierdzona dla działki A wyniosła - 43,27 ha przy powierzchni deklarowanej we wniosku 57,35 ha, natomiast dla działki rolnej B - 5,69 ha przy powierzchni deklarowanej 6,12 ha. Razem 48,69 ha, przy powierzchni deklarowanej 63,47 ha. W dniu 2 grudnia 2014 r. do organu wpłynęły zastrzeżenia spółki do raportu kontroli (pismo z dnia [...] grudnia 2014 r.). W piśmie prezes zarządu spółki K wskazała, że obszary stwierdzone przez kontrolerów nie obrazują w żaden sposób stanu faktycznego występującego na działkach rolnych, jak również dodaje, iż obszary zgłoszone do płatności odpowiadają maksymalnym obszarom kwalifikującym się do płatności (PEG) przekazanym przez ARiMR. Ponadto podkreślono na niezgodne z prawem zastosowanie szerokości strefy buforowej w trakcie pomiarów. 2. W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał za zasadne przeprowadzenie ponownej kontroli powierzchni działek rolnych A oraz B. Ponowna weryfikacja obszarów kwalifikujących się do płatności PRŚ na powyższych działkach rolnych dokonana została metodą inspekcji terenowej w dniu [...] lutego 2015 r. przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Jednocześnie wyjaśniono, że z uwagi na to, że działki położone są w województwie dolnośląskim, stąd nadzór nad prowadzonymi czynnościami kontrolnymi pełni jednostka ARiMR mająca siedzibę na terenie tego województwa, a następnie dokumentacja z kontroli przekazywana jest właściwemu organowi prowadzącemu postępowanie dotyczące przyznania płatności. W wyniku kontroli ustalono, że dla działki rolnej A powierzchnia kwalifikowana do płatności PRŚ oraz uprawa wyniosła 47,77 ha, w tym 43,17 ha – kukurydza i 4,60 ha – łąka, natomiast dla działki rolnej B – 5,31 ha. Powyższe ustalenia zostały zawarte w skorygowanej wersji raportu z kontroli, które przekazano pismem z dnia [...] lutego 2015r. wnioskodawcy. W przedmiotowym piśmie wskazano stronie wszelkie zmiany, które zaistniały pomiędzy wynikami obu kontroli, jak również stwierdzono, że raport z czynności kontrolnych, który został przekazany w dniu 14 listopada 2014 r. przestaje obowiązywać. Spółka nie zgadzając się z ustaleniami dokonanymi w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych w dniu [...] lutego 2015r., złożyła w dniu 3 marca 2015 r. w BP ARiMR zastrzeżenia, w których powielono wątpliwości podnoszone wcześniej w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia [...] marca 2015 r. odniósł się szczegółowo do wątpliwości podnoszonych przez wnioskodawcę zarówno w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności na działkach rolnych A oraz B, jak i przekazano stronie wyjaśnienia w zakresie jakości pomiarów urządzeniem GPS, ich technik oraz dokładności. Kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki wskazał, że w celu ustalenia dokładnych powierzchni zadrzewionych i zakrzaczonych spółka zleciła wykonanie pomiarów geodetom, którzy w wyniku przeprowadzonych pomiarów ustalili, iż obszar nieużytkowany rolniczo na działce nr [...] wynosi 2,4367 ha. Do przedmiotowego pisma dołączono mapę obrazującą ślady pomiarów wykonywanych przez geodetę oraz wyliczenia obszarów, które wg geodety stanowią tereny zadrzewione i zakrzaczone. Organ odpowiedział, że szkic z pomiarem przedstawiony przez stronę obejmuje swym zasięgiem obszar zgodny z granicami odniesienia działki nr [...], jednakże nie odpowiada zasięgowi prowadzonych upraw. Zdaniem organu czynności kontrolne przeprowadzone w gospodarstwie spółki wykonane zostały prawidłowo. 3. Następnie Kierownik BP ARiMR - mając na uwadze ustalenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie K sp. z o. o. - poddał wniosek spółki kontroli administracyjnej zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r. – określanego dalej jako rozporządzenie nr 65/2011). W ramach przedmiotowej kontroli, mając na uwadze wyniki czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik BP ARiMR ustalił, iż na działce rolnej A (położona na części działki ew. nr [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 57,35 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW wyniosła 47,77 ha, zaś na działce rolnej B powierzchnia zadeklarowana wyniosła 6,12 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW wyniosła 5,31ha. Kierownik BP ARiMR mając na uwadze ustalone w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnie działek rolnych stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (63,47 ha), a powierzchnią kwalifikującą się do płatności PRŚ (53,08 ha) wynoszącą 10,39 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 19,57 %. W następstwie tych ustaleń decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Kierownik BP ARiMR wydał decyzję przyznającą stronie pomoc finansową ONW w wysokości 5.168.19, dokonującej pomniejszenia o 3.324.92 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP ARiMR wskazał, że w sprawie przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do pomocy ONW uwzględniono wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie spółki w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Tym samym wystąpiła różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a kwalifikującym się do płatności PRŚ na poziomie uniemożliwiającym - w świetle brzmienia art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 - przyznanie płatności we wnioskowanej wysokości. 4. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka, która zarzuciła zaskarżonej decyzji: - wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej techniki pomiary dokonane w trakcie czynności kontrolnych, - niezasadne wykluczenie części powierzchni zadeklarowanych działek, - naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z treścią tego przepisu, - zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadniając powyższe zarzuty strona podała, że przed organem I instancji wielokrotnie wskazywała na wadliwość przeprowadzonych pomiarów przedstawiając jako kontrargument pomiary przeprowadzone na jej zlecenie. W ocenie skarżącej oba pomiary są do siebie zbliżone wobec czego strona dalej kwestionuje wyłączenia dokonane przez kontrolujących z powodu ograniczenia produkcji. Wbrew twierdzeniom organu I instancji produkcja prowadzona jest na całej zadeklarowanej powierzchni, a zadeklarowane działki są spójne, sąsiadują ze sobą i tworzą jeden obszar gospodarowania. Wadliwy sposób przyjęcia stref buforowych oraz punktów odniesienia ma natomiast istotny wpływ na ustalenie faktu przekroczenia granic uprawy oraz powierzchni niekwalifikujących się do płatności. W ocenie strony sposób ustalenia powierzchni działek był nierzetelny i niezgodny z istniejącym stanem faktycznym. Organ nie przedstawił jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a uzasadnienie opiera się na chronologicznym przedstawieniu kwestionowanych przez stronę faktów i odpowiedzi organu na zastrzeżenia. Organ I instancji nie wskazał z jakich przyczyn, w jakim zakresie i jakie dokumenty przyjął za podstawię zaskarżonej decyzji, jak również nie wskazał na czym polegają poszczególne stwierdzone kodami błędy. 5. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Dyrektor OR ARiMR – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), art. 21 ust. 2 i ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., określanej dalej jako u.w.r.o.w.); 2 pkt 1-5 oraz 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40 poz. 329 ze zm., określanego dalej jako rozporządzenie ONW) oraz art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz wskazał, że podstawy prawne odnoszące się do zasad przeprowadzania kontroli na miejscu zostały zawarte m.in. w art. 26 i art. 33 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 30 ust.1 i 2 oraz art. 31 ust. 1 - 8 u.w.r.o.w. Zdaniem OR ARiMR zasadniczym zagadnieniem związanym z przyznaniem pomocy jest określenie kwalifikowalności obszarów do płatności ONW. Organ odwoławczy wskazał na materialno - prawne podstawy rozstrzygnięcia przytaczając treść rozporządzenia ONW, art. 11 ust.1 Rozporządzenia nr 65/2011, art. 33 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, Rozporządzenia Komisji (WE) 73/2009. Dyrektor OR ARiMR mając na uwadze wskazane wyżej przepisy wskazał, iż na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 65/2011 w niniejszej sprawie przeprowadzona została kontrola administracyjna, podczas której zostały uwzględnione wyniki wizytacji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w gospodarstwie spółki zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 30 ust. 1 u.w.r.o.w. Organ podał, że kontrola na miejscu obejmowała weryfikację powierzchni kwalifikującej się do płatności. Pomiarom podlegała zatem całość obszarów spełniających wymagania określone w przepisach rozporządzenia ONW. Zgodnie z punktem 31 preambuły do rozporządzenia nr 1122/2009 stosowanie się do przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego powinno być skutecznie monitorowane. W tym celu oraz aby zapewnić zharmonizowany poziom monitorowania we wszystkich państwach członkowskich, należy szczegółowo określić kryteria oraz procedury techniczne przeprowadzania kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, zarówno w zakresie kryteriów kwalifikowalności ustalonych dla systemów pomocy, jak i zobowiązań w odniesieniu do obowiązków w zakresie zasady wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z punktem 32 preambuły do rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Z kolei art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ewentualne zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Odnosząc się do podstawowego zarzutu odwołania Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w niniejszym przypadku prezes zarządu spółki K, ani też jej pełnomocnik, nie zostali powiadomieni o kontroli, albowiem obecność producenta rolnego nie jest niezbędna w przypadku pomiaru działek i weryfikacji upraw, a brak obecności producenta nie zagraża celowi czynności kontrolnych. Zdaniem organu kontrola na miejscu weryfikuje powierzchnię, na której prowadzona jest zgodnie z normami produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych obszarami ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha. Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 86), jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych. W związku z powyższym powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Powierzchnię działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną można więc określić m. in. na podstawie kontroli terenowej, w wyniku której stwierdzony zostanie stan faktyczny w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Ponadto obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. W niniejszej sprawie w trakcie kontroli na miejscu pomierzone zostały powierzchnie kwalifikujące się do pomocy i okazały się mniejsze niż podane we wniosku (szczegółowy opis stanu znajduje się na s. 15 do 18 decyzji). Dyrektor OR ARiMR przywołał ponadto treść art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie z którym powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha. Organ wyjaśnił, iż dokładność pomiaru w przypadku kontroli wykonanej na działkach spółki ustalono na podstawie tzw. metody buforowej uwzględniającej kształt działki rolnej - wyznaczono obwód działek rolnych. Następnie wielkość ustalonych obwodów działek rolnych przemnożono przez parametr charakteryzujący dokładność pomiaru uzyskując tym samym szerokość strefy buforowej określającą dopuszczalną tolerancję pomiaru powierzchni, która wyniosła od 0,11 ha do 0,41 ha. Organ II instancji zauważył ponadto, iż pomiary przeprowadzone przez uprawnionego geodetę na zlecenie strony potwierdziły - w kilku spornych miejscach - ustalenia dokonane przez inspektorów terenowych ARiMR - fakt ten tyczy się chociażby północnej części działki rolnej A, gdzie strona na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2014 r. deklarowała tereny użytkowane rolniczo i wyłączyła faktycznie obszar dużo mniejszy niż wyłączony zarówno przez inspektorów terenowych ARiMR (vide: zdjęcie z kontroli nr 3 i nr 4), jak i geodetę najętego przez stronę (obszary Lz1 oraz Lz2). Organ podkreślił także, iż na załączniku graficznym z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona wskazała obszar w centralnej części działki jako użytkowany rolniczo - tymczasem zarówno kontrola dokonana przez ARiMR (vide: wyłączenie oznaczone na szkicu z dnia [...] lutego 2015 r. jako A_1.1 - zdjęcie z kontroli nr 29), jak i pomiary wykonane na zlecenie strony (vide: wyłączenie Lz3 na szkicu z dnia [...] marca 2015 r.) wykazały, iż w części tej występuje obszar zalesiony i zakrzaczony. Oprócz powyższego Dyrektor OR ARiMR zauważył, że część południowo - zachodnia działki rolnej A nie zakwalifikowana do płatności przez inspektorów terenowych ARiMR ze względu na fakt, iż w granicach działki nr [...] występowała uprawa innego rolnika (zdjęcie z kontroli nr 31 oraz adnotacja na szkicu z kontroli z dnia [...] lutego 2015 r.) została uwzględniona w pomiarze przez uprawnionego geodetę, co wynika z faktu, iż pomiar w dniu [...] marca 2015 r. został przeprowadzony do granicy działki ewidencyjnej, ale bez wglądu na fakt, iż w granicach działki nr [...] znajduje się inna uprawa niż deklarowana przez spółkę. Dodatkowo potwierdzeniem ustaleń dokonanych w dniu [...] lutego 2015 r. w trakcie kontroli metodą inspekcji terenowej jest też ortofotomapa działki nr [...] wykonana w dniu [...] lipca 2014 r. na której widać wyraźne granice pomiędzy uprawą kukurydzy występującą w granicach powyższej działki ewidencyjnej, a obszarami łąk oraz terenów zakrzaczonych zlokalizowanych przede wszystkim w południowo-zachodniej części działki. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż brak było podstaw pozwalających na odmówienie wiarygodności ustaleń zawartych w dokumencie urzędowym, jakim jest raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2015 r. Strona wniosła do sprawy przeciwdowody, jednakże nie mają one mocy dowodowej pozwalającej na zanegowanie ustaleń dokonanych w dniu [...] lutego 2015 r. w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez upoważnionych inspektorów terenowych. Organ odwoławczy podkreślił, że czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych gospodarstwa spółki wykonane zostały przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy. Specjalistyczne oprogramowanie było zintegrowane z urządzeniami pomiarowymi, przystosowanymi do pracy w trudnych warunkach terenowych. Instrumenty GPS, użyte do kontroli, spełniały wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni. Pracownicy wskazanej wyżej jednostki spełnili także wymogi, o których mowa w § 3 ust. 1a) oraz b),jak również § 4 ust. 1 a) oraz b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 101, poz. 685). Dyrektor OR ARiMR - mając na względzie opisane wyżej ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie spółki stwierdził naruszenie przepisów art. 2 c Rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 2 pkt 2 i 5 Rozporządzenia ONW, skutkujące zmniejszeniem pomocy na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 i § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW (szczegółowy opis wyliczeń jest podany na s. 26 do 28 decyzji). 6 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła spółka K, która zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, a tym samym powielenie błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji w sytuacji, które to błędy dyskwalifikowały decyzję organu pierwszej instancji - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, poprzez wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej techniki pomiary zadeklarowanych do przyznania płatności działek rolnych, w konsekwencji czego ustalenia w zakresie powierzchni stwierdzonej nie odpowiadają stanowi faktycznemu, co w sposób rażący rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji; - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie i niedokonanie rzetelnego badania powierzchni działek zadeklarowanych z powierzchnią faktyczną, niezasadne wykluczenie części powierzchni działek zadeklarowanych i uznanych jako prawidłowo zakwalifikowane z powołaniem się na faktyczne ograniczenie produkcji, choć cała powierzchnia działek zadeklarowanych przeznaczona jest pod uprawy i w tym celu wykorzystywana; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z treścią tego przepisu wobec zupełne zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów zgromadzonych przez organ, jak i dokumentów prywatnych przedstawionych przez stronę. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, że w dalszym ciągu kwestionuje sposób, w jaki przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe przed organami obu instancji, w części dotyczącej ustalenia powierzchni działek rolnych. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona wielokrotnie wskazywała na wadliwość dokonanych pomiarów przedstawiając jako kontrargument pomiary sporządzone prywatnie na jej zlecenie. Jak wynika z zaskarżonej decyzji powierzchnie stwierdzone w wyniku obu pomiarów tj. prywatnego i tego sporządzonego w ramach kontroli na miejscu, były zbliżone. Jednakże strona zakwestionowała stosowanie wyłączeń z powodu rzekomego ograniczenia faktycznej powierzchni produkcji. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji produkcja prowadzona jest na całej zadeklarowanej powierzchni, a zadeklarowane działki są spójne, sąsiadują ze sobą i tworzą jeden obszar gospodarowania, a tym samym jedną działkę rolną. Wadliwy sposób przyjęcia stref buforowych oraz punktów odniesienia ma natomiast istotny wpływ na ustalenie faktu przekroczenia granic upraw oraz powierzchni niekwalifikujących się do płatności. Miarodajna w powyższym zakresie była jedynie dokumentacja sporządzona na prywatne zlecenie strony i złożona do akt postępowania. Strona skarżąca nie podzieliła również stanowiska organu drugiej instancji odnośnie prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji opiera się na chronologicznym przedstawieniu faktu kwestionowania przez stronę wyników kontroli i odpowiedzi organu na te zastrzeżenia. Organ pierwszej instancji nie wskazał z jakich przyczyn on sam, z jakiej przyczyny, w jakim zakresie i jakie dokumenty przyjął za podstawę zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji następuje natomiast po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego. Analiza ta nie może być natomiast zastępowana przez przedstawienie stanowiska innego organu. Organ nie wskazuje natomiast dokładnie na czym polegają poszczególne stwierdzone kodami błędy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2014 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW. Zdaniem organów, nastąpiło to na skutek stwierdzenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną (63, 47 ha), a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową (48,96 ha) – różnica wynosiła 19, 57 % co dało kwotę zmniejszeń 3.324, 92 zł. Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności ONW określa rozporządzenie ONW wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha. Oznacza to, że decyzje administracyjne dotyczące przyznania bądź odmowy przyznania płatności ONW mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, czy producent rolny jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Spełnienie kryterium posiadania gruntów rolnych jest jednym z podstawowych kryteriów ubiegania się o płatności ONW. Płatność przysługuje do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha (§ 2 pkt 3 rozporządzenia ONW). Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych w określonym stanie, tj. kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Zgodnie z art. art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (czyli w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami k.p.a. Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). 9. Ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności obszarowych organy ARiMR dokonują na podstawie kontroli administracyjnej wniosków oraz kontroli na miejscu. Art. 30 ust. 1 pkt 1 u.w.w.o.w. stanowi, iż zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W myśl art. 4 ust. 7 rozporządzenia Nr 65/2011 kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a więc organ przeprowadzający kontrolę może o tym fakcie powiadomić beneficjenta, jednak czynić tego nie musi. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka składając wniosek o przyznanie płatności zgłosiła działki rolne oznaczone jako A i B o łącznej powierzchni 63,47 ha. Do wniosku załączony został materiał graficzny (wydruki zdjęć poszczególnych działek) z zaznaczonymi przez wnioskodawczynię granicami działek rolnych i obszarów, na których realizuje powyższy pakiet. Narzędzie weryfikacji podanej powierzchni stanowi kontrola przeprowadzana przez upoważnione organy z zachowaniem wymogów określonych przez przepisy prawa. Na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzenie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzenia zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art.10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia: - państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia nr 73/2009. - sprawdzanie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie do art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne. W celu zapobieżenia wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i jeśli to konieczne, przeprowadzenie kontroli na miejscu (art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011). Zgodnie z art. 31 u.w.r.o.w. czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego (ust. 1). Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 2). Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: - wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; - żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; - wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; - sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; - pobierania próbek do badań. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport. Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Powinien to uczynić w terminie 7 dni od otrzymania raportu ( § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach PROW na lata 2007-2013 - Dz. U. z 2014 r. , poz. 1493). 10. W gospodarstwie skarżącej spółki przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2015 r. kontrola na miejscu, przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Stanowiła ona uzupełnienie kontroli metodą FOTO, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. polegającej na wykonaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów. W systemie zarówno płatności bezpośrednich, jak i płatności objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zawiadomienie o czynnościach kontrolnych ma charakter fakultatywny. Zgodnie bowiem z pkt 32 preambuły rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Ponadto jeżeli szczególne zasady sektorowe w ramach aktów prawnych lub norm w zakresie wzajemnej zgodności przewidują, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, należy ich przestrzegać, a art. 27 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Podobnej treści regulacje znajduje się w art. 4 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż kontrole na miejscu można zapowiadać, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą jest zatem, iż kontrole są niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., II GSK 1019/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 732/11 ), co w niniejszej sprawie uczyniono. Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie, który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie wielkości przedeklarowania powierzchni działki. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki nie budzą zastrzeżeń. W raporcie z czynności kontrolnych opisano nie tylko wynik tych czynności, ale także dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącą działkach rolnych ( dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i wydrukowano szkice działek rolnych skarżącej, na których naniesiono kierunek wykonanych fotografii. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli i ortofotomap z wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie pomocy oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym, stwierdzić należy, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości. Organ wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomapy właściwej dla przedmiotowych działek. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności. Do akt administracyjnych została dołączona właściwą ortofotomapę (z lipca 2014 r.) i załączniki graficzne, potwierdzające ustalenia organu. 11. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy ARiMR stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: - stoi na straży praworządności; - jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; - udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; - zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia faktów, na które się powołuje skarżąca spółka spoczywała na niej. W orzecznictwie wskazuje się, iż samo zgłoszenie zarzutów do protokołów z kontroli bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 106/10). Ponadto w judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. , sygn. akt II GSK 492/07). Powyższe uwagi odnoszą się również do ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap, ponieważ ten sposób prowadzenia kontroli i pomiaru jest prawnie uzasadniony. Podkreślić należy, że nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo w okresie, którego pomoc dotyczy. Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy wykorzystaniu ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę z udziałem skarżącej spółki. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Stąd nie jest więc trafne stanowisko, że każde zakwestionowanie pomiaru przez rolnika bez wskazania konkretnych zastrzeżeń i dowodów co do jego wyniku, powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ kontroli na miejscu z jego udziałem. Prawo do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów służy natomiast stronie (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ). Skarżąca spółka przedstawiła taki dowód w postaci szkicu z pomiaru wykonanego w dniu [...] marca 2015 r. przez geodetę K.L., jednakże ocena tego dowodu dokonana przez organ odwoławczy, sprowadzająca się do uznania, iż nie pozwala on na zanegowanie ustaleń poczynionych w trakcie kontroli w dniu [...] lutego 2015 r., nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Organ w sposób nader wnikliwy, a jednocześnie logiczny uzasadnił swoje stanowisko. Słusznie bowiem zauważył, iż szkic przedstawiony przez stronę co najwyżej może przedstawiać – używając nomenklatury geodety - "powierzchnię upraw polowych" na dzień [...] marca 2015 r. , a więc miesiąc po dokonanej kontroli przez pracowników ARiMR. Tym samym stan faktyczny mógł ulec zmianie w stosunku do istniejącego w 2014 r. (w chwili sporządzania ortofotomap), jak również tego stwierdzonego w czasie kontroli z dnia [...] lutego 2015 r. Szkic przedłożony przez stronę w sposób ewidentny nie wytrzymuje konfrontacji ze zgromadzonym przez organ I instancji materiałem dowodowym, zwłaszcza ze zdjęciami powiązanymi ze poszczególnymi miejscami zaznaczonymi na mapie, na których uwidocznione zostały łąka, tereny porośnięte, trzcinami, chwastami, krzewami, drzewami lub inną uprawą niż kukurydza , tożsamą z tą, która znajduje się na sąsiedniej nieruchomości. Strona nie wykazała, że dokumentacja fotograficzna przedstawia w istocie inne tereny niż te, które określa protokół z kontroli. Zwrócić również należy uwagę, że z samej ortofotomapy wynikają liczne zakrzaczenia i zadrzewienia, czy odmienność uprawy, których geodeta nie dostrzegł (poza czterema enklawami) bądź nie mógł już dostrzec ze względu na zmiany stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie z modyfikacjami wynikającymi z art. 21 u.w.r.o.w. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. Stąd też nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1 k.p.a., który - jak już wskazano powyżej - w ogóle nie miał zastosowania. W ocenie Sądu obszerne uzasadnienie organu II instancji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody na podstawie, których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę , a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania. Powyższe ustalenia uzasadniały przypisanie skarżącej spółce występujących w gospodarstwie nieprawidłowości skutkujących zmniejszeniem pomocy na podstawie przytoczonych przez organ i powołanych wyżej przepisów Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło