II SA/Go 17/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi M.K., G.K.-K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za pracę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy nr [...] z dnia [...] r. Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy nakazem z [...] października 2008r. nr [...] nakazał "A" S.C G.K.-K., M.K., wypłacenie A.S. kwoty 1.219,31 zł (brutto) tytułem wynagrodzenia za pracę w lipcu 2008r. Inspektor pracy określił w nakazie, iż zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2007r. Nr 89, poz. 589 ze zm.), zwanej dalej: u. P.I.P, nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu nakazu inspektor pracy wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, że zgodnie z § 11 regulaminu wynagradzania, wynagrodzenie wypłacane jest 10 dnia miesiąca, za który przysługuje. Wyjaśniono, że zgodnie z zawartą umową o pracę A.S. miała prawo do wynagrodzenia w wysokości 2.500 zł (brutto) na miesiąc. Pracownica pracowała w zakładzie do [...] lipca 2008r. Za pracę w lipcu 2008r. miała prawo do wynagrodzenia w wysokości 1.219,31 zł (brutto), co daje kwotę 1005,77 (netto). Dalej w uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku kontroli stwierdzono, że do [...] października 2008r. pracodawca nie wypłacił pracownikowi należnego wynagrodzenia na rachunek bankowy. Inspektor podał, że w myśl § 12 pkt 5 regulaminu wynagradzania, pracownicy są zobowiązani do potwierdzania aktualnego numeru konta osobistego co pół roku tj. do [...] stycznia i [...] czerwca. W żadnym jednak przepisie wewnątrzzakładowym nie przewiduje się, że skutkiem niedopełnienia tego obowiązku jest wstrzymanie wypłaty wynagrodzenia, czy też konieczność jego odbioru w kasie zakładu. Podkreślono, że we wcześniejszym okresie pracownica tego obowiązku również nie wypełniała, a mimo to wynagrodzenie było przekazywane na rachunek bankowy. Od powyższego nakazu odwołał się właściciel zakładu pracy – M.K., wnosząc o uchylenie nakazu w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż wynagrodzenie dla A.S. za pracę w lipcu od [...] sierpnia 2008r. jest do odbioru w siedzibie spółki, zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej: k.p. Podkreślono, że od zakończenia pracy, tj. od [...] lipca 2008r. pani S. nie stawiła się w siedzibie spółki w dniu wypłaty wynagrodzeń pracowniczych, ani w żadnym innym dniu do [...] listopada 2008r. Odwołujący się podał, że spółka ściśle przestrzega k.p w tym art. 86 oraz art. 94 pkt 5 i art. 85 § 2. Podkreślił, że pani S. zapoznała się z treścią regulaminu wynagradzania, co potwierdziła oświadczeniem. Jak wynika również z protokołu jest to fakt znany kontrolującemu inspektorowi. W uzasadnieniu odwołania wskazano ponadto, że szczegółowo i wyczerpująco stanowisko spółki w przedmiotowej kwestii przedstawiła inspektorowi pracy dyrektor hotelu M.K. w terminowo złożonych zastrzeżeniach do protokołu z kontroli. Inspektor wydając nakaz nie odniósł się jednak do tych zastrzeżeń urągając w ten sposób podstawowym zasadom wynikającym z ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a. W ocenie odwołującego się z treści uzasadnienia kuriozalnego nakazu można wysnuć wniosek, iż kontrolujący urzędnik Państwowej Inspekcji Pracy nie rozumie przepisów art. 86 k.p, które nakazują dokonywać wypłaty wynagrodzenia w formie pieniężnej do rąk pracownika (tzn. że nie przelewem bankowym, czekiem itd.), a jedynie dopuszczają inny sposób. Oznacza to, że wydany nakaz jest bezsensowny. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z [...] listopada 2008r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony nakaz inspektora pracy, uznając złożone odwołanie za niezasadne. W ocenie organu odwoławczego ustalenia inspektora pracy, że wynagrodzenie dla A.S. nie zostało wypłacone, nie zostały przez pracodawcę zakwestionowane, a protokół kontroli dokumentujący stan faktyczny, został podpisany przez osobę reprezentującą pracodawcę. Organ podkreślił, że nie można dać wiary twierdzeniom pracodawcy o pozostawieniu kwoty wynagrodzenia do dyspozycji pracownicy w kasie zakładu pracy wobec pisemnego wezwania A.S. z [...] sierpnia 2008r., w którym informuje, że wynagrodzenia nie otrzymała, a wyznaczając termin przelewu na konto, zagroziła, że po jego bezskutecznym upływie skieruje sprawę do sądu. Można zatem zasadnie wnioskować, że nie była poinformowana o pozostawieniu wynagrodzenia w kasie zakładu, tym bardziej, że przez cały okres zatrudnienia otrzymywała swoje wynagrodzenia na konto bankowe. Potwierdza to załączona do materiałów postępowania odwoławczego kopia odcinka z wypłaty, w którym wskazano całą kwotę wynagrodzenia do przelewu na konto bankowe, którego jednak nie dokonano, a także złożone [...] listopada 2008r. oświadczenie A.S. o tym, że pracodawca zawsze wypłacał wynagrodzenia przelewem na rachunek bankowy i nie informował jej o pozostawieniu wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2008r. w kasie zakładu. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 94 ust. 5 pracodawca powinien terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Oznacza to nie tylko postawienie kwoty do dyspozycji pracownika poprzez pozostawienie jej w kasie zakładu, ale także spowodowanie by pracownik miał realną możliwość odebrania pieniędzy np. poprzez powiadomienie go o tym, a następnie dokonanie wypłaty do jego rąk. W niniejszej sprawie pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia, co uzasadniało wydanie nakazu wypłaty. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.K. i G.K.-K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący stwierdzili, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że zgodnie z art. 86 § 1 k.p. pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy. Podkreślili, że pracodawca może dokonywać wypłaty wynagrodzenia za pracę na wskazany przez pracownika rachunek bankowy. Nie ma on jednak takiego obowiązku, mimo wyrażenia przez pracownika pisemnej zgody na taki sposób dokonywania wypłaty. Skarżący wskazali, że w przedmiotowej sprawie zostali wezwani przez inspektora pracy, celem złożenia stosownych wyjaśnień. Do spotkania z inspektorem pracy doszło [...] grudnia 2008r. Skarżący wyjaśnili, że na spotkanie zabrali komplet dokumentów zebranych w sprawie, lecz inspektor pracy nie zechciał się z nimi zapoznać i oświadczył, że jego wiedza w sprawie jest wystarczająca. Organ odwoławczy również nie skontaktował się ze skarżącymi, ani żadnym innym pracownikiem spółki prowadzącym sprawy kadrowe. W ocenie skarżących takie działanie organów administracji stanowi naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący wskazali ponadto, że nie kwestionują zasadności wypłaty wynagrodzenia i kwota wynagrodzenia jest cały czas do odbioru w kasie zakładu, gdyż pomimo podjętej próby dokonania przelewu system bankowy przelew odrzucił, a spółka w przeciwieństwie do Państwowej Inspekcji Pracy z A.S. nie ma kontaktu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzający ją nakaz inspektora pracy naruszają przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika, określonych w k.p, należy wypłacanie wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z art. 86 § 1 k.p, pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej (częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy) - § 2. Zgodnie natomiast z § 3 art. 86 k.p, obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. Podstawę prawną nakazu inspektora pracy z [...] października 2008r. stanowił m.in. przepis art. 11 pkt 7 u. P.I.P. Przepis ten stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądach doktryny podnosi się, że istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny. Z regulaminu pracy obowiązującego w zakładzie skarżących, z którego treścią A.S. zapoznała się [...] maja 2006r., wynika, że wynagrodzenie zasadnicze (łącznie z dodatkami) wypłacane jest do 10 dnia następnego miesiąca ( § 11 pkt 1). Miejscem wypłaty wynagrodzeń jest kasa zakładu pracy (§ 12 pkt 1). Wypłaty dokonuje się w formie pieniężnej lub za zgodą pracownika na osobiste konto w banku (§ 12 pkt 4). Jednocześnie z regulaminu wynika, że pracownicy zobowiązani są do potwierdzenia aktualnego numeru konta osobistego co pół roku, tj. 1-go stycznia oraz 1-go czerwca każdego roku (§ 12 pkt 5). Z akt sprawy wynika, że A.S., wbrew treści § 12 pkt 5 regulaminu pracy, do [...] czerwca 2008r. nie potwierdziła aktualnego numeru konta osobistego. Skarżący twierdzą, iż pomimo tego zamierzali przekazać wynagrodzenie na konto osobiste A.S., lecz przelew został odrzucony przez system bankowy. Ze skargi, oraz z załącznika do skargi wynika, że do próby dokonania przelewu miało dojść [...] sierpnia 2008r. Tej okoliczności inspektor pracy, jak i organ odwoławczy nie ustalili. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia w odpowiedzi na skargę, iż nie do zaakceptowania jest wyjaśnienie skarżącego, iż wypłata dokonana w formie przelewu została odrzucona przez system bankowy. Organ nie podał jednak, dlaczego w jego ocenie, wyjaśniania skarżącego w tym zakresie są nie do zaakceptowania. Ustalenie kwestii odrzucenia przelewu wynagrodzenia przez system bankowy w dniu [...] sierpnia 2008r. ma istotne znaczenie dla zasadności wydania nakazu wypłaty wynagrodzenia w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem okazałoby się, iż skarżący, jak podają w skardze, [...] sierpnia 2008r. podjęli próbę dokonania przelewu wynagrodzenia na konto bankowe A.S., lecz przelew został przez system odrzucony, to w takiej sytuacji niezasadne byłoby wydanie nakazu wypłaty wynagrodzenia. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, iż próba przelewu wynagrodzenia była dokonywana [...] sierpnia 2008r. a więc w terminie określonym w § 11 pkt 1 regulaminu pracy. Należy także wskazać, iż ze skargi wynika, że pismem z [...] sierpnia 2008r., odebranym przez A.S. [...] września 2008r. skarżący poinformowali pracownika o możliwości odbioru wynagrodzenia za lipiec 2008r. w kasie zakładu pracy. Tej okoliczności inspektor pracy oraz organ II instancji także nie ustalili. Mając to na uwadze, uznać należy, że organy wydały swoje decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Organy naruszyły zatem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, nakładające na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu opisane naruszenia prawa procesowego wyczerpują znamiona przepisu art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Stąd też orzeczono jak sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę, organy wezmą pod uwagę poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, w szczególności wyjaśnią kwestię próby dokonania przelewu wynagrodzenia na konto A.S. w dniu [...] sierpnia 2008r.